🥛 Mleko zebu

Mleko zebu to mleko garbatego bydła Bos indicus, rozpowszechnionego w tropikach. Według FAO między zebu a europejskim bydłem bezgarbnym nie ma bariery krzyżowania, więc w światowych statystykach mleko zebu liczy się razem z krowim. Jest szczególnie cenne tam, gdzie europejskie rasy źle znoszą upał.

Zebu są przystosowane do tropików: według przeglądu z 2023 roku są odporne na upał, choroby i pasożyty, w tym kleszcze, ale mają niski potencjał mleczności. Dlatego krzyżuje się je z rasą Holstein i innymi rasami: mieszańce łączą wysokie wydajności z wytrzymałością, jak brazylijska rasa Girolando. W Tajlandii mieszańce rasy Holstein z sahiwalem mniej traciły mleka w upale.

Wiele ras zebu daje głównie mleko, w którym dominuje β-kazeina A2. W badaniu z 2022 roku obejmującym blisko 4 000 zwierząt indyjskich ras częstość allelu A2 wynosiła 0,95, a haplotypu A2 u rodzimych ras Indii — 0,941. Zależy to jednak od rasy i stada, a jednej dokładnej zawartości składników w mleku zebu nie ma: zmienia się z rasą, paszą i etapem laktacji. Z mleka krowiego, do którego FAO zalicza także mleko zebu, robi się m.in. ghi.

Mleko zebu czy mleko krowie? Dla FAO to jedna kategoria, bo zebu i bydło europejskie krzyżują się swobodnie; mleko zebu liczy się jako krowie. Zwierzęta jednak się różnią: zebu znosi upał, choroby i kleszcze, ale daje mniej mleka, dlatego krzyżuje się je z holsztynami. Mleko zebu czy mleko A2? Wiele ras zebu daje głównie β-kazeinę A2, ale A2 to typ białka, a nie rasa, więc mleko zebu nie jest A2 automatycznie.

Nie szukaj osobnego działu zebu: skoro FAO liczy mleko zebu jako krowie, na opakowaniu zwykle jest po prostu „mleko krowie”, najwyżej z rasą lub pochodzeniem. Oznaczenie „A2” mówi o typie β-kazeiny, nie o rasie. Przetwory z tego mleka, jak ghee, kupisz pod zwykłymi nazwami w supermarketach, delikatesach i sklepach specjalistycznych. W razie wątpliwości czytaj skład i pytaj producenta lub sprzedawcę.

Dlaczego to ważne dla ciebie. Oznaczenie «A2» na opakowaniu dotyczy białka β-kazeiny, a nie rasy: mleko zebu nie staje się A2 automatycznie. Przegląd z 2026 roku pisze, że badania kontrolowane wykazują najczęściej tylko krótkotrwały efekt — lepszą tolerancję u wrażliwych osób, a skutki długoterminowe są niedostatecznie udowodnione.