🐂 Zebu

Zebu to garbate bydło domowe tropików (Bos indicus) z charakterystycznym garbem na kłębie i dużym podgardlem. Zebu i bezgarbne bydło europejskie (Bos taurus) tradycyjnie uważa się za odrębne gatunki, ale według FAO nie ma między nimi bariery rozrodczej, a w statystyce mleczarskiej „krowami” nazywa się samice obu.

Zebu udomowiono ponad 8000 lat temu w dolinie Indusu z indyjskiego tura — niezależnie od bydła europejskiego, które udomowiono około 10 500 lat temu na Żyznym Półksiężycu. Stamtąd zebu rozprzestrzeniły się do Afryki i Azji Południowo-Wschodniej, a dziś stanowią ponad połowę całego bydła na świecie.

Zebu dobrze znoszą upał, są mniej podatne na wiele chorób i mało wymagające: wystarczają im pasze objętościowe i resztki pożniwne. Dają mniej mleka niż wyspecjalizowane rasy i tradycyjnie doi się je tylko wtedy, gdy obok jest cielę. Najbardziej znane rasy mleczne to sahiwal, red sindhi, tharparkar, kankrej, gir, a w Afryce — kenana i butana. Aby uzyskać więcej mleka, miejscowe krowy krzyżuje się z bykami ras mlecznych: mieszańce łączą wyższą wydajność z wytrzymałością.

Dlaczego to ważne dla ciebie. W wilgotnych tropikach większość bydła to zebu, a największe stado mleczne na świecie mają Indie, które wraz z USA i Chinami należą do największych producentów mleka krowiego. Znaczna część mleka z tropików, z którego robi się dahi, ghee i inne tradycyjne produkty, to więc mleko zebu i ich mieszańców. Gdy widzisz „mleko krowie” z Azji Południowej, może to być właśnie mleko zebu.