🥛 Mleko matki
Idealny pokarm niemowlęcia: przeciwciała, laktoferyna, oligosacharydy; skład zmienia się z wiekiem dziecka.
Mleko matki to naturalny pokarm niemowlęcia, który przez pierwsze sześć miesięcy może całkowicie zastąpić wszelkie inne jedzenie i picie. WHO i UNICEF zalecają przystawić dziecko do piersi w ciągu pierwszej godziny po urodzeniu, przez pierwsze 6 miesięcy karmić wyłącznie mlekiem matki — bez innego jedzenia i picia, nawet wody — a potem kontynuować karmienie piersią do 2 lat i dłużej, razem z pokarmami uzupełniającymi.
Pierwsze mleko po porodzie — siara — jest szczególnie bogate w substancje ochronne, dlatego tak ważne jest wczesne rozpoczęcie karmienia. Później mleko matki pozostaje ważnym źródłem energii: w wieku 6–12 miesięcy dostarcza dziecku połowę lub więcej potrzebnej energii, a w wieku 12–24 miesięcy — jedną trzecią. Według szacunków WHO, gdyby wszystkie niemowlęta karmiono zgodnie z zaleceniami, każdego roku można by zapobiec niemal 400 000 zgonów dzieci poniżej 5. roku życia.
Pod względem składników odżywczych mleko matki bardzo różni się od krowiego. W 100 g według USDA jest 70 kcal, zaledwie 1,03 g białka, 4,38 g tłuszczu i 6,89 g węglowodanów, głównie laktozy. Kazeiny w stosunku do białek serwatkowych jest w nim mniej niż w mleku zwierząt, β-laktoglobuliny nie ma wcale, a oligosacharydów jest 0,5–0,8 g na 100 g — znacznie więcej niż w mleku krowim. W żołądku niemowlęcia tworzy bardzo miękki, delikatny skrzep.
Mleko matki czy krowie? To bardzo różne pokarmy. W 100 g mleko matki ma 70 kcal, tylko 1,03 g białka, 4,38 g tłuszczu i 6,89 g węglowodanów, głównie laktozy (USDA), czyli około jednej trzeciej białka mleka krowiego. Ma mniej kazeiny w stosunku do białek serwatkowych, w ogóle nie ma β-laktoglobuliny i znacznie więcej oligosacharydów, a w żołądku niemowlęcia tworzy bardzo delikatny skrzep. Mleko matki czy modyfikowane? Ta strona nie ocenia produktów; WHO i UNICEF zalecają wyłącznie mleko matki przez pierwsze 6 miesięcy.
Mleko matki nie jest produktem z półki, więc nie ma nazwy prawnej ani znaku pochodzenia do szukania. Kupuje się tylko akcesoria: woreczki lub pojemniki na mleko matki, przeznaczone do zamrażarki, w aptece, sklepie dla niemowląt lub supermarkecie. Opisz każdy datą i godziną odciągnięcia, bo terminy CDC liczy się od tej chwili. Mleko modyfikowane to osobny produkt z własnym oznakowaniem; w sprawie wyboru zapytaj pediatrę lub położną.
Dlaczego to ważne dla ciebie. Odciągnięte mleko przechowuj zgodnie z zasadami CDC: do 4 godzin w temperaturze pokojowej (do 25 °C), do 4 dni w lodówce, w zamrażarce — najlepiej do 6 miesięcy, dopuszczalnie do 12. Mleko rozmrożone w lodówce zużyj w ciągu 24 godzin, podgrzane — w ciągu 2 godzin; nie zamrażaj go ponownie i nie podgrzewaj w kuchence mikrofalowej. Na świecie tylko około 47 % niemowląt dostaje wyłącznie mleko matki do 6. miesiąca życia.
Skład na 100 g
| Tłuszcz | 4.38 g |
|---|---|
| Białko | 1.03 g |
| Węglowodany | 6.89 g |
| Energia | 70 kcal |
| Wapń | 32 mg |
Skład na 100 g
| Tłuszcz | 4.4 g | |
|---|---|---|
| Białko | 1 g | |
| Laktoza | 6.9 g | |
| Energia | 70 kcal | |
| Wapń | 32 mg |
Wartości średnie. Wartości mocno zależą od rasy, pory roku, paszy i etapu laktacji. Pasek pokazuje udział w wartości maksymalnej w tej grupie mlek.
Źródła: USDA FoodData Central: Milk, human, mature, fluid, FAO 2013, гл. 3
Jak łączy się z mlekiem
🥛 Mleko matki → rodzaj → 🥛 Mleko
Powiązania
- To rodzaj
- 🥛 Mleko
- Czyje mleko
- 🤱 Matka
- Co zawiera
- 🧪 Laktoza
- Korzyści
- 🛡️ Odporność, ❤️ Trawienie
- W co bogate
- 🧪 Laktoferyna
- Skojarzenia
- ❤️ Karmienie piersią
- Należy do
- 🥛 Rodzaje mleka według pochodzenia
- Podobne i różne
- 🍼 Mleko modyfikowane, 🐴 Oślica, 🥛 Mleko klacze
- Wino i mleko
- 🍷 Alkohol a karmienie piersią
Najczęstsze pytania
Jak długo zaleca się karmienie piersią?
Przez pierwsze sześć miesięcy wyłącznie mleko matki, potem karmienie piersią obok pokarmów uzupełniających do dwóch lat i dłużej.
Co to jest siara?
Pierwsze mleko po porodzie, bogate w substancje ochronne; WHO radzi przystawić dziecko do piersi w pierwszej godzinie.
Ile można trzymać odciągnięte mleko matki w lodówce?
Według CDC do czterech dni.
Czy karmione piersią niemowlę potrzebuje wody w upał?
Nie. WHO nie zaleca żadnego innego pokarmu ani napoju, nawet wody, przez sześć miesięcy, chyba że są wskazania medyczne.
Mleko matki czy mleko modyfikowane: co mówi ta strona?
Nie układa rankingu produktów. WHO i UNICEF zalecają wyłącznie mleko matki przez pierwsze sześć miesięcy; w sprawie mleka modyfikowanego pytaj pediatrę lub położną.
Co przeczytać dalej
- 🤱 Matka — Ta, która karmi dziecko mlekiem z piersi. WHO zaleca zacząć w pierwszej godzinie po porodzie, przez 6 miesięcy karmić wyłącznie piersią i kontynuować do 2 lat i dłużej.
- 🛡️ Odporność — Przeciwciała siary i mleka matki.
- 🧪 Laktoferyna — Białko wiążące żelazo i chroniące błony śluzowe; w siarze kobiety około 7 g/l, w dojrzałym mleku około 1 g/l.
- 🐴 Oślica — Samica osła: nosi źrebię prawie rok i daje 1,3–2 kg mleka na dobę — chudego, słodkawego i podobnego do kobiecego.
- 🥛 Mleko klacze — Chude i słodkawe mleko klaczy: 6,6 % laktozy, mało białka; podstawa kumysu, który pije się na stepach Azji Środkowej.
Podobne
🥛 Mleko ośle · 🥛 Mleko gajala · 🥛 Mleko zebu · 🥛 Mleko łosia · 🥛 Mleko baktriana · 🥛 Mleko klacze
ℹ️ Produkty mleczne zawierają laktozę i białka mleka: przy nietolerancji laktozy lub alergii na białko mleka skonsultuj się z lekarzem.
Co obejmuje
Źródła
- WHO. Infant and young child feeding (fact sheet)
- WHO eLENA. Early initiation of breastfeeding to promote exclusive breastfeeding
- CDC. Breast Milk Storage and Preparation
- Roy et al. 2020. Composition, Structure, and Digestive Dynamics of Milk From Different Species (Frontiers in Nutrition)
- FAO. Milk and dairy products in human nutrition (2013)
