🥃 Pálinka śliwkowa z Békés (Békési Szilvapálinka)
Palinka śliwkowa z doliny Körös wokół Békés: co najmniej połowa to lokalna czerwona śliwka Vörös szilva, 3 miesiące lub dłużej w drewnie; chroniona w UE nazwa.
Békési Szilvapálinka, czyli palinka śliwkowa z Békés, to węgierskie oznaczenie geograficzne UE dla palinki śliwkowej z miasta Békés i 16 sąsiednich gmin w dolinie rzeki Körös. Co najmniej połowa śliwek w zacierze musi być lokalną czerwoną śliwką Vörös szilva, a zacieranie, destylację, dojrzewanie i rozlew prowadzi się wyłącznie w tym regionie.
Nazwa jest chroniona w UE od 23 września 2003 roku (rejestr eAmbrosia, PGI-HU-02053); dokumentację techniczną Węgry przekazały Komisji Europejskiej w 2017 roku. W skład strefy wchodzą Békéscsaba, Gyula, Mezőberény, Sarkad i inne miejscowości komitatu Békés. Według dokumentacji gęste czarnoziemy i rzeki systemu Körös dają śliwce szczególną proporcję cukru i kwasów, a ta sama podkładka w innych częściach Węgier daje inny smak.
Owoce przyjmuje się z dokumentami pochodzenia, bez zgnilizny i zanieczyszczeń. Pestki się wyjmuje, zacier fermentuje 10-14 dni w 18-22 °C, po czym destyluje się dwukrotnie frakcyjnie w alembiku z miedzianą powierzchnią lub na sprzęcie tej samej jakości. Destylat dojrzewa co najmniej trzy miesiące w drewnianych beczkach do 1000 litrów, dlatego palinka ma bladożółty kolor.
Moc wynosi 40-86 % obj.; metanolu może być do 1200 g/hl, a kwasu pruskiego do 7 g/hl czystego alkoholu. Aromaty, barwniki i słodziki są zakazane. Rozlewa się ją tylko do szkła lub ceramiki do 1 litra i nie wolno jej wywozić ze strefy luzem. Śliwki uprawia się tu od początku lat 70. XIX wieku; w 1955 roku czerwona śliwka stanowiła 98 % zacieru w gorzelniach Békéscsaby.
Dlaczego to ważne. Nazwa «Békési» gwarantuje lokalną czerwoną śliwkę, dojrzewanie w drewnie i rozlew w miejscu pochodzenia; zwykła szilvapálinka nie ma takich warunków. Szukaj pełnej nazwy na etykiecie. WHO przypomina: nie ma bezpiecznego poziomu spożycia alkoholu.
Fakty
| Kategoria UE | 9 – destylat owocowy; ChOG PGI-HU-02053, ochrona od 23.09.2003 |
|---|---|
| Surowiec | śliwy z Békés i 16 gmin; co najmniej 50 % – czerwona śliwa Vörös szilva |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | 40–86 % obj. |
| Minimalny okres dojrzewania | co najmniej 3 miesiące w drewnianych beczkach do 1000 l |
| Metoda destylacji | podwójna destylacja frakcyjna w alembiku z miedzianą powierzchnią lub równoważnym sprzęcie |
| Podstawa prawna | dokumentacja techniczna Ares(2017)1294077; rozporządzenie (UE) 2019/787, art. 37; węgierska ustawa LXXIII z 2008 r. |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Pálinka śliwkowa z Békés (Békési Szilvapálinka) → rodzaj → 🍎 Brandy owocowe → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Fermentacja alkoholowa, 🍷 Drożdże
- W co się pakuje
- 🍷 Dębowa beczka, 🍷 Szkło, 🍷 Etykieta wina
- Co zawiera
- 🍷 Etanol
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Tradycje
- Węgrzy
- Należy do
- 🍎 Brandy owocowe, 🥃 Palinka
- Powiązane z
- 🌍 Europa Środkowa
- Podobne i różne
- 🥃 Śliwowica, 🥃 Mirabelle (okowita z mirabelek), 🥃 Pálinka śliwkowa z Szatmár (Szatmári Szilvapálinka), 🥃 Pálinka śliwkowa z Nagykunság (Nagykunsági szilvapálinka), 🥃 Pálinka tarninowa ze Sárrét (Sárréti kökénypálinka), 🥃 Pálinka śliwkowa z Szatmár (Szatmári Szilvapálinka), 🥃 Pálinka śliwkowa z Nagykunság (Nagykunsági szilvapálinka), 🥃 Pálinka tarninowa ze Sárrét (Sárréti kökénypálinka), 🥃 Fränkisches Zwetschgenwasser, 🥃 Loveshka slivova rakya
Najczęstsze pytania
Czym jest Békési Szilvapálinka?
Chronioną w UE nazwą (kategoria 9, destylat owocowy) palinki śliwkowej z Békés i 16 gmin doliny Körös. Co najmniej 50 % śliwek to czerwona Vörös szilva, a wszystkie etapy, razem z rozlewem, odbywają się w strefie.
Czy Békési można lekko dosłodzić dla łagodności?
Nie. Dokumentacja techniczna zabrania dodawania aromatów, barwników i słodzików, nawet dla zaokrąglenia smaku.
Dlaczego jest żółtawa?
Przez obowiązkowe dojrzewanie: co najmniej trzy miesiące w drewnianych beczkach do 1000 litrów, trzymanych w pomieszczeniu o umiarkowanej wilgotności, bez mrozu i bezpośredniego słońca.
Czym jest śliwka Vörös szilva?
Lokalną czerwoną śliwką doliny Körös. Według dokumentacji jest ładna z wyglądu, ale przeciętna do jedzenia i nadaje się głównie na palinkę; w regionie rosną też Stanley, Ageni i Besztercei.
Czy Békési można kupić luzem?
Nie. Wywóz luzem poza strefę jest zakazany, a rozlewa się ją na miejscu do szkła lub ceramiki do 1 litra; większe opakowanie dopuszczono tylko jako jednorazowy prezent.
Co przeczytać dalej
- Węgrzy — Węgrzy (Madziarzy) to główna ludność Węgier; na tej stronie: Gyulai kolbász, Szegedi szalámi, tokaj, Bikavér, pálinka śliwkowa z Békés, Unicum i miód akacjowy.
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Etanol — Alkohol powstający podczas fermentacji, który powoduje upojenie.
- 🍷 Dębowa beczka — Drewniane naczynie z dębowych klepek, w którym wino dojrzewa, nabiera nowych aromatów i powoli „oddycha”.
- 🍷 Fermentacja alkoholowa — Drożdże zjadają cukier w moszczu i wydzielają alkohol oraz dwutlenek węgla.
Podobne
🥃 Pálinka śliwkowa z Nagykunság (Nagykunsági szilvapálinka) · 🥃 Pálinka śliwkowa z Szatmár (Szatmári Szilvapálinka) · 🥃 Pálinka pigwowa z Nagykunság (Nagykunsági birspálinka) · 🥃 Pálinka jabłkowa z Szabolcs (Szabolcsi Almapálinka) · 🥃 Pálinka czereśniowa z Nagykőrű (Nagykörűi cseresznyepálinka) · 🥃 Pálinka borzag (Borzag pálinka)
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- eAmbrosia: technical file «Békési Szilvapálinka» (transmission of an established GI), Ares(2017)1294077 — EN version
- eAmbrosia (EU register of geographical indications): Békési Szilvapálinka, PGI-HU-02053 (EUGI00000014161)
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks (OJ L 130, 17.5.2019): Annex I cat. 9 (fruit spirit), Art. 37
- 2008. évi LXXIII. törvény a pálinkáról, a törkölypálinkáról és a Pálinka Nemzeti Tanácsról (Hungary, Act LXXIII of 2008)
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
