towardia Skąd biorą się rzeczy.
Polskipl

🍳 Sos beszamelowy

Danie/napój ✔ Sprawdzono: 11.2026 · źródeł: 7 Zaktualizowano:

Mleko + masło + mąka.

Sos beszamelowy — biały sos kuchni francuskiej z mleka, masła i mąki. Beszamel (béchamel) to francuski biały sos: wrzące mleko wbija się trzepaczką w białą zasmażkę z masła i mąki i doprawia solą, pieprzem i gałką muszkatołową. W kuchni klasycznej jest bazą innych sosów i zapiekanek, a dziś sprzedaje się go także gotowy w kartonach i saszetkach, czasem zagęszczony skrobią zamiast mąki. 15

Na półce. Gotowy beszamel bywa w kartonach i miękkich opakowaniach, a część z nich trzyma się w lodówce jeszcze przed otwarciem. Sprawdź zagęstnik: w klasyce to mąka z zasmażki, w wielu gotowych — skrobia i gumy. Według przepisów UE mleko i zboża zawierające gluten wyróżnia się w składzie krojem, stylem lub kolorem tła. 56

Jeden z pięciu sosów podstawowych. W «Przewodniku po nowoczesnej kuchni» Auguste Escoffier wymienia pięć sosów podstawowych — hiszpański, velouté, beszamel, pomidorowy i holenderski — a zasmażkę nazywa elementem wiążącym sosy. Z tych sosów podstawowych kucharz robi «małe» sosy pochodne. 1

Przepis Escoffiera. Na cztery kwarty sosu wlewa około czterech i pół kwarty wrzącego mleka do funta prawie zimnej białej zasmażki i ubija, by nie było grudek. Chudą cielęcinę w kostce podsmaża z cebulą na maśle, nie rumieniąc, i dodaje z solą, pieprzem, gałką i tymiankiem; sos dusi się około godziny, przeciera i smaruje z wierzchu masłem, żeby nie powstał kożuch. W poście cielęcinę się pomija. 1

Szybszy sposób. Escoffier podaje też krótszy wariant: mleko gotuje się z przyprawami i ziołami, przykrywa i zostawia do naciągnięcia, potem wlewa do osobno przygotowanej zasmażki, a sos gotuje się tylko kwadrans. 1

Sosy pochodne. Sos śmietanowy Escoffiera to beszamel odparowany ze śmietanką i wykończony świeżą śmietanką oraz kilkoma kroplami cytryny; Nantua dodaje śmietankę, masło rakowe i szyjki raków; kardynalski — wywar rybny, esencję truflową i masło z homara; Soubise — cebulę duszoną w maśle i gotowaną z beszamelem. 1

Mornay. U Escoffiera beszamel zagotowuje się z wywarem z ryby, która ma być podana, odparowuje o jedną czwartą, potem roztapia w nim gruyère i parmezan, a poza ogniem wbija masło. To sos do jego glazurowanych zapiekanek: polanych, posypanych serem i masłem i zapieczonych w bardzo gorącym piecu. 1

Fakty

SurowiecMleko; biała zasmażka z masła i mąki; sól, pieprz, gałka muszkatołowa 1
KrajFrancja
PrzeznaczenieJeden z pięciu sosów podstawowych Escoffiera; baza Mornay, Soubise, Nantua i sosu śmietanowego 1
Rok założeniaWczesny ślad drukowany: «Turbots à la Bechamelle», The Modern Cook, 1733 2
Wartość odżywczaDomowy biały sos średniej gęstości, na 100 g: 147 kcal, 3,84 g białka, 10,63 g tłuszczu, 9,17 g węglowodanów 3
ObowiązkowośćEtykiety UE: mleko i zboża zawierające gluten wyróżnione w składzie 6
trafia do🧈masłotrafia do🥛mlekopracuje z🧑‍🍳kucharzrodzaj☕Mleko w kuchni: d…🍳towardia.com
Główne powiązania. Kliknij temat, aby go otworzyć.

Jak łączy się z mlekiem

🍳 Sos beszamelowy ← trafia do ← 🥛 Mleko

Gdzie się używa
🧈 Masło
Czego się używa
🥛 Mleko
Kto pracuje
🧑‍🍳 Kucharz
Należy do
☕ Mleko w kuchni: dania i napoje

Najczęstsze pytania

Czy beszamel zagęszcza się jajkami?

Nie. W klasycznym przepisie zagęszcza mąka z zasmażki; jajek w nim nie ma.

Od kiedy nazwa pojawia się w książkach kucharskich?

Wczesny przykład to angielskie wydanie «The Modern Cook» La Chapelle'a z turbotem «à la Bechamelle».

Czy beszamel jest tłusty?

W porównaniu z mlekiem tak: masło z zasmażki wielokrotnie zwiększa ilość tłuszczu, a wapnia jest podobnie.

Czy gotowy beszamel robi się tak jak domowy?

Nie zawsze: niektóre marki używają mleka, śmietanki, skrobi i zagęstników zamiast masła i mąki.

Jak długo smażyć zasmażkę do beszamelu?

Krótko: tylko tyle, by zniknął smak surowej mąki, zanim zasmażka nabierze koloru.

Przepisy

Podobne

🥤 Koktajl mleczny · 🌙 Ciepłe mleko na noc · 🥣 Płatki śniadaniowe · ☕ Kakao · 🥞 Bliny · 🥐 Wypieki

ℹ️ Produkty mleczne zawierają laktozę i białka mleka: przy nietolerancji laktozy lub alergii na białko mleka skonsultuj się z lekarzem.

Źródła

🕸 Pokaż na mapie powiązańWszystkie tematy