🥃 Pregler
Austriacki destylat owocowy z jabłek i gruszek z powiatu Lienz we Wschodnim Tyrolu: gruszek co najmniej 25 %, od 40 % obj., bez drewna. Nazwa chroniona w UE od 2022 roku.
Pregler (Osttiroler Pregler) to austriacki destylat owocowy, krewniak alpejskich wódek jabłkowo-gruszkowych. Powstaje ze sfermentowanych jabłek i gruszek uprawianych w okręgu Lienz we Wschodnim Tyrolu (Austria). Jabłek jest zawsze więcej, gruszek co najmniej 25 %. Moc wynosi co najmniej 40 % obj. Nazwa jest chroniona prawem UE od 2022 roku.
Surowiec. Owoce rosną głównie na wysokich, słonecznych stokach. Producent, który potrafi udowodnić tradycję, może dodawać także śliwki, do 25 % alkoholu, co trzeba podać na etykiecie. Innych dodatków nie wolno stosować; dla równowagi smaku można dodać do 4 g cukru na litr, a destylat rozcieńcza się wodą pitną do mocy butelkowania.
Jak się go robi. Owoce rozgniata się, a zacier fermentuje od dwóch do sześciu tygodni, najczęściej z drożdżami selekcjonowanymi. Destyluje się raz lub dwa razy w alembikach periodycznych poniżej 86 % obj.; coraz częściej w miedzianych aparatach z półkami, gdzie wystarcza jedna destylacja. Destylacja ciągła jest zakazana. Potem destylat odpoczywa co najmniej cztery tygodnie w szkle lub stali, nigdy w drewnie.
Nazwa i historia. Słowo pochodzi od gwarowego czasownika „pregeln”, czyli piec, gotować lub dusić, i tak określano pędzenie wódki. Destyluje się tu co najmniej od czasów Marii Teresy, gdy każde gospodarstwo mogło robić 300 litrów rocznie. W 1991 roku dwudziestu gorzelników założyło w Dölsach związek Osttiroler Preglerbauern, a w 2012 roku trunek trafił do Austriackiego Kodeksu Żywnościowego.
Dlaczego to ważne. Pregler jest przejrzysty i łagodny, z nutami skórki jabłka i gruszki, ale ma co najmniej 40 % obj. Nazwa gwarantuje owoce i destylację z Wschodniego Tyrolu, a nie bezpieczeństwo: po nim nie wolno prowadzić. WHO przypomina: nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.
Fakty
| Kategoria UE | destylat owocowy (kat. 9 rozporządzenia (UE) 2019/787); nazwa chroniona |
|---|---|
| Podstawa prawna | Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2022/248 z 15.02.2022; Austriacki Kodeks Żywnościowy od 2012 roku |
| Surowiec | jabłka i gruszki z okręgu Lienz (gruszek min. 25 %); śliwki – do 25 % alkoholu, przy udowodnionej tradycji |
| Metoda destylacji | 1–2 destylacje w alembikach okresowych poniżej 86 % obj.; ciągła zabroniona |
| Minimalny okres dojrzewania | od 4 tygodni w neutralnych zbiornikach, bez drewna |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | od 40 % obj.; cukru do 4 g/l |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Pregler → potem → 🍷 Fermentacja alkoholowa ← przechodzi ← 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Fermentacja alkoholowa
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Należy do
- 🥃 Okowita owocowa
- Powiązane z
- 📜 Tyrol, 🌍 Europa Środkowa
- Podobne i różne
- 🥃 Fränkischer Obstler, 🥃 Śliwowica, 🥃 Quetsch d'Alsace, 🥃 Quetsch d'Alsace, 🥃 Pălincă, 🥃 Pălincă
Najczęstsze pytania
Czy Pregler dojrzewa w dębie?
Nie. Po destylacji odpoczywa co najmniej cztery tygodnie w neutralnych zbiornikach, szklanych lub stalowych; drewno i wióry dębowe są zakazane.
Z czego robi się Pregler?
Ze sfermentowanych jabłek i gruszek z okręgu Lienz: jabłek jest zawsze więcej, gruszek co najmniej 25 %. Śliwki wolno dodawać tylko producentom z udowodnioną tradycją, do 25 % alkoholu.
Ile procent ma Pregler?
Co najmniej 40 % obj.
Czy Pregler to to samo co wódka owocowa albo śliwowica?
Nie. To destylat jabłek i gruszek z Wschodniego Tyrolu; śliwki są tylko dodatkiem i do 25 % alkoholu, więc nie jest to śliwowica. Nazwa pochodzi od gwarowego „pregeln”, związanego z pędzeniem.
Od kiedy nazwa Pregler jest chroniona w UE?
Od 2022 roku: rozporządzenie wykonawcze (UE) 2022/248 wpisało „Pregler” i „Osttiroler Pregler” do rejestru chronionych nazw napojów spirytusowych.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Fermentacja alkoholowa — Drożdże zjadają cukier w moszczu i wydzielają alkohol oraz dwutlenek węgla.
- 🌍 Europa Środkowa — Twaróg (kwark), sery i masło w kuchni chłopskiej.
- 🥃 Śliwowica — Śliwowica (šljivovica) to destylat owocowy z fermentowanych śliwek: w UE co najmniej 37,5 % obj., bez dodanego alkoholu i aromatów. Serbska šljivovica jest na liście UNESCO.
- 🥃 Fränkischer Obstler — Destylat owocowy ze sfermentowanych jabłek i gruszek z Frankonii (Bawaria); nazwa chroniona w UE od 1989 roku, co najmniej 38 % obj., bez barwników i cukru.
Podobne
🥃 Pălincă · 🥃 Dolenjski sadjevec · 🥃 Abricotine · 🥃 Brinjevec · 🥃 Fränkischer Obstler · 🥃 Südtiroler Gravensteiner
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- Austrian Federal Ministry of Agriculture (BMLUK), Traditionelle Lebensmittel: Pregler (Osttiroler Pregler) — apples and pears from the Lienz district, apples always the larger share, pears ≥ 25 %; plums up to 25 % of alcohol with proven tradition; ≥ 40 % vol.; mash fermented 2–6 weeks; one or two distillations in pot stills below 86 % vol., no continuous distillation; sugar up to 4 g/l; ≥ 4 weeks rest in neutral containers, no wood; name from dialect 'pregeln'; Maria Theresa era, 300 l per farm; Osttiroler Preglerbauern founded 1991 in Dölsach; Austrian Food Codex 2012; EU GI 2022
- Commission Implementing Regulation (EU) 2022/248 of 15.02.2022 entering 'Pregler' / 'Osttiroler Pregler' (GI, Austria) in the register of geographical indications of spirit drinks
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks, Annex I, cat. 9 fruit spirit (min. 37.5 %, distillation below 86 %, no added alcohol or flavouring)
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
