🍸 Wódka
Wódka to napój spirytusowy z alkoholu etylowego pochodzenia rolniczego: w UE od 37,5 % obj. i do 8 g/l cukru; w USA od 40 % obj. jako alkohol neutralny.
Wódka to polska i ukraińska tradycja, ale prawo definiuje ją dość precyzyjnie. W UE jest to napój spirytusowy wytwarzany z alkoholu etylowego pochodzenia rolniczego, destylowanego tak, by selektywnie osłabić zapach i smak surowca: kategoria 15 rozporządzenia 2019/787, moc od 37,5 % obj., zakaz barwienia i najwyżej 8 g/l cukru. Surowcem są ziemniaki, zboża lub inne produkty rolne.
Alkohol otrzymuje się przez fermentację z drożdżami i destyluje; potem można go destylować ponownie albo poddać działaniu środków pomocniczych, w tym węgla aktywnego. Metanolu w alkoholu do wódki może być najwyżej 10 g na hektolitr czystego alkoholu, czyli sto razy mniej niż dopuszcza się w destylatach owocowych. Aromatyzować wolno tylko naturalnymi substancjami obecnymi w destylacie samego surowca, bez dominującego smaku.
Etykieta też ma swoje zasady. Jeśli wódka nie jest wyprodukowana wyłącznie z ziemniaków lub zbóż, obok nazwy musi stać „wyprodukowano z…” (produced from…) z nazwą surowca. Wódka z dominującym aromatem to już wódka smakowa, osobna kategoria 31.
Według ukraińskiej ustawy z 2022 roku „O oznaczeniach geograficznych napojów spirytusowych” wódka (horiłka) to napój o mocy co najmniej 37,5 % obj. z alkoholu otrzymanego przez destylację sfermentowanych ziemniaków i/lub zbóż. W USA norma 27 CFR § 5.142 określa wódkę jako alkohol neutralny, do którego można dodać do 2 g/l cukru i do 1 g/l kwasku cytrynowego; butelkuje się ją z mocą 40 % obj. lub wyższą. Główne tradycje wódki to polska i ukraińska; w rejestrze UE jest siedem nazw wódki, wśród nich Polska Wódka, Svensk Vodka i Suomalainen Vodka.
Dlaczego to ważne. Szukaj napisu „wyprodukowano z…”: bez niego wódka jest z ziemniaków lub zbóż. Etykieta „smakowa” (flavoured) oznacza inne przepisy i do 100 g/l cukru. Filtrowanie przez węgiel to dozwolona metoda, a nie gwarancja jakości. WHO: nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.
Fakty
| Kategoria UE | 15 — wódka (rozp. (UE) 2019/787, zał. I) |
|---|---|
| Zawartość alkoholu (% obj.) | od 37,5 % vol. (UE, Ukraina); od 40 % vol. (USA) |
| Surowiec | ziemniaki, zboża lub inny surowiec rolny (na Ukrainie — ziemniaki i/lub zboża) |
| Metoda destylacji | z selektywnym ograniczeniem smaku surowca; metanolu do 10 g/hl; dozwolona obróbka węglem aktywnym |
| Podstawa prawna | Rozp. (UE) 2019/787, kat. 15; ustawa Ukrainy nr 2800-IX (2022); 27 CFR § 5.142 (USA) |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🍸 Wódka → rodzaj → 🌾 Wódka i destylaty zbożowe → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Fermentacja alkoholowa, 🍷 Drożdże
- Poprzedni krok
- 🥃 Aparat kolumnowy, 🥃 Distillation, 🥃 Ethyl alcohol of agricultural origin, 🥃 Rektyfikacja
- W co się pakuje
- 🍷 Etykieta wina
- Co się z niego robi
- 🥃 Hpnotiq, 🥃 Grey Goose Essences, 🥃 Grey Goose L'Orange, 🥃 Grey Goose La Poire, 🥃 Grey Goose Le Citron, 🥃 Pimm's Blackberry & Elderflower, 🥃 Salmiakki Koskenkorva, 🥃 Likier miodowy (Honey liqueur), 🥃 Krupnik, 🥃 Nalyvka
i jeszcze 10
🥃 Nastoianka, 🥃 Pertsivka, 🥃 Vesper, 🥃 Spotykach, 🥃 Ternivka, 🥃 Varenukha, 🥃 Vyshnivka, 🥃 Zapikanka, 🥃 Krambambula, 🥃 Vișinată - Co zawiera
- 🍷 Etanol, 🧪 Woda, 🍬 Cukier
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu, 🍷 Uzależnienie od alkoholu
- Tradycje
- 🧑🤝🧑 Ukraińcy, 🥃 Ukraińskie tradycje mocnych napojów, 🥃 Podlasie
- Typ
- 🍸 Polska Wódka, 🍸 Ukraińska horyłka, 🥔 Wódka ziemniaczana, 🍸 Wódka smakowa
- Należy do
- 🌾 Wódka i destylaty zbożowe
- Podobne i różne
- 🍸 Gin, 🥃 Okowita owocowa, 🥃 Soju, 🥃 Everclear, 🥃 Jinro, 🥃 Everclear 120 Proof, 🥃 Everclear 151 Proof, 🥃 Everclear 190 Proof, 🥃 Chum Churum, 🥃 Wódka z trawą żubrową
Najczęstsze pytania
Czy wódka z ChNP Polska Wódka to inna wódka niż zwykła?
Polska Wódka to jedna z siedmiu chronionych nazw wódki w UE; oznacza wódkę o określonym pochodzeniu, a nie każdą wódkę sprzedawaną w Polsce.
Jakie polskie marki wódki są znane?
Do znanych należą Wyborowa, Belvedere i Chopin. Marka nie mówi jednak nic o kategorii, to mówi etykieta.
Co znaczy „produced from…” na etykiecie wódki?
Że wódka nie jest zrobiona wyłącznie z ziemniaków lub zbóż; surowiec podaje się obok nazwy.
Czy wódka może być barwiona?
Nie. W kategorii 15 barwniki nie są dozwolone.
Jak pije się wódkę w Polsce?
Mocno schłodzoną, w małych kieliszkach, do zakąski.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Etanol — Alkohol powstający podczas fermentacji, który powoduje upojenie.
- 🧪 Woda — ~87% mleka.
- 🍷 Fermentacja alkoholowa — Drożdże zjadają cukier w moszczu i wydzielają alkohol oraz dwutlenek węgla.
- 🍬 Cukier — Sacharoza dodawana do mleka skondensowanego, lodów i słodkich jogurtów; WHO zaleca, by wolne cukry dawały mniej niż 10 % dziennej energii.
Podobne
🥔 Wódka ziemniaczana · 🍸 Wódka smakowa · 🥃 Destylat zbożowy (Grain spirit) · 🍸 Ukraińska horyłka · 🥃 Varenukha · 🥃 Zapikanka
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Co obejmuje
- 🍸 Wódka smakowa
- 🥃 Grey Goose
- 🍸 Ukraińska horyłka
- 🥔 Wódka ziemniaczana
- 🍸 Polska Wódka
- 🥃 Finlandia
- 🥃 Wyborowa
- 🥃 Belvedere
Wszystkie (98) →
Wyniki: 98 z 98
B
C
F
G
K
S
V
Źródła
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks (OJ L 130, 17.5.2019), Annex I
- Закон України «Про географічні зазначення спиртних напоїв» № 2800-IX від 01.12.2022, ст. 1 (ч. 2, п. 15 «горілка / Vodka», п. 31 «ароматизована горілка»)
- 27 CFR § 5.142 Neutral spirits, vodka (USA, TTB), text via Cornell LII
- eAmbrosia — EU register of geographical indications, public API (spirit drinks; data of 20.10.2026)
- eAmbrosia (EU register of geographical indications): Polska Wódka / Polish Vodka, PGI-PL-01967 (EUGI00000014208)
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
