🧀 Quartirolo Lombardo
Inne nazwy: ser Quartirolo Lombardo, Quartirolo Lombardo DOP, Quartirolo
Quartirolo Lombardo to włoski miękki ser stołowy z ChNP z surowego lub pasteryzowanego mleka krowiego w formie płaskiej cegły: świeży (2–30 dni) lub dojrzały (ponad 30 dni).
Quartirolo Lombardo to włoski miękki ser stołowy z chronioną nazwą pochodzenia (ChNP), robiony w Lombardii z mleka krowiego, surowego lub pasteryzowanego. Jego nazwa wiąże się z ostatnią świeżą trawą przed zimą, a sprzedaje się go w dwóch postaciach: młody, do 30 dni, i dojrzały, starszy niż 30 dni. 36
Nazwa i jesień. Według ONAF i konsorcjum ser jest znany od X wieku. Wiosną stada szły na górskie pastwiska, a pod koniec lata wracały na równinę, gdzie jadły trawę odrosłą po trzecim pokosie. W Lombardii nazywano ją erba quartirola, trawą „czwartego pokosu”. 67 Mleka było wtedy mało, więc nie robiono dużych serów: kobiety w gospodarstwach przygotowywały małe, szybko dojrzewające. 6 Długo nazywano go stracchino quadro; gwarowe słowo stracche opisywało zmęczone krowy wracające z gór. 67 Dziś ser nie jest już sezonowy i powstaje przez cały rok. 7
Mleko i obszar. Używa się mleka z co najmniej dwóch udojów: pierwszego pełnego, kolejnych pełnego lub częściowo odtłuszczonego. 3 Dlatego ser może być chudszy, a minimum 30 % tłuszczu w suchej masie dotyczy wersji z mleka częściowo odtłuszczonego. 3 Co najmniej połowa suchej masy rocznej paszy pochodzi z obszaru; susza 2022 roku doprowadziła do tymczasowego limitu 35 % na 2023 rok. 35 Chów, dój, wyrób i dojrzewanie odbywają się w prowincjach Brescia, Bergamo, Como, Lecco, Cremona, Mediolan, Lodi, Monza i Brianza, Pawia oraz Varese. 3
Wyrób. Mleko ścina się podpuszczką cielęcą w 35–44 °C w czasie do 25 minut; można dodać zakwas z poprzednich wyrobów tej samej serowarni. 36 Skrzep kroi się dwa razy: najpierw grubo, potem do wielkości orzecha laskowego. Formy trzyma się w cieple 4–24 godziny w 24–30 °C, a w tym czasie skrzep nabiera struktury sera. 6 Potem ser soli się na sucho lub w solance i dojrzewa w 2–8 °C przy wilgotności 80–95 %, regularnie obracany i przecierany słoną wodą. 6 Inna obróbka skórki jest niedozwolona. 6
Świeży i dojrzały. Świeży ser dojrzewa 2–30 dni, po 30 dniach sprzedaje się go jako dojrzały (leżakowany). 3 Skórka jest cienka: u młodego różowobiała, u dojrzałego czerwonawo-szarozielona. 3 Młoda masa jest wilgotna, lekko grudkowata i krucha, czasem kredowa; z wiekiem staje się jednolita i miękka i rozpływa się w ustach. 36 Smak młodego sera jest lekko kwaskowy, z nutami jogurtu; dojrzały jest bardziej aromatyczny, z nutami świeżego masła i ziół, czasem lekko gorzki. 36
Kształt i porównanie. To prostokątna kostka lub sześcian o płaskich ścianach: 18–22 cm szerokości, 4–8 cm wysokości, waga 1,5–3,5 kg. 3 Należy do tej samej rodziny stracchino co Taleggio i jest mu bardzo bliski technologią, ale chudszy i krócej dojrzewa. 6
Oznaczenie. Cały ser ma na płaskiej ścianie odciśnięty znak: litery Q i L w rogach, po dwie, a pośrodku numer producenta. 3 Na opakowaniu są nazwa, logo i odwołanie do rozporządzenia 1107/96. 3 Słowo „świeży” jest nieobowiązkowe, a dojrzały ser oznacza się słowem „dojrzały” lub „leżakowany”. 3
Na stole. Je się go na koniec posiłku lub jako danie główne, a świeży dodaje do sałatek i zimnych dań z oliwą. 6 Leżakowany dobrze pasuje do risotto, makaronu i omletów. 6 Pasują do niego orzechy włoskie, jabłka, winogrona i miód, a także niezbyt stare wina lombardzkie, takie jak Lugana czy Botticino. 6 Podawaj go w temperaturze pokojowej, bo wtedy w pełni ujawnia smak i aromat. 6
Quartirolo Lombardo czy Taleggio? Należą do tej samej rodziny stracchino i są podobne w technice, ale Quartirolo jest chudszy i mniej dojrzały. To miękki ser z mleka krowiego z Lombardii, ścinany podpuszczką cielęcą, ze skrzepem krojonym dwukrotnie, solony i dojrzewający w 2–8 °C. Największa różnica to wiek: młody, od 2 do 30 dni, ma wilgotny, lekko grudkowaty, kruchy, czasem kredowy miąższ i kwaskowy, jogurtowy smak; po 30 dniach staje się jednolity, miękki i bardziej aromatyczny, z nutą masła i ziół.
Szukaj nazwy Quartirolo Lombardo ze znakiem UE ChNP (chroniona nazwa pochodzenia) i odniesieniem do rozporządzenia 1107/96. Cały ser to prostopadłościan lub sześcian o płaskich bokach, ze znakiem na jednej ścianie: litery Q i L w rogach oraz numer producenta pośrodku. Na serze starszym niż 30 dni jest napis „dojrzały” lub „leżakowany”; bez niego to zwykle ser młody, a kruchy, kredowy miąższ jest normalny. Kupisz go przy ladzie z serami w supermarkecie lub w delikatesach.
Dlaczego to ważne dla Ciebie. Sprawdź etykietę: bez słowa „dojrzały” to najpewniej młody ser, a krucha, kredowa masa jest w nim normą, a nie wadą. 36 Mleko może być surowe lub pasteryzowane, więc etykieta ma znaczenie, jeśli unikasz surowego mleka. 3 Podpuszczka jest cielęca, więc ser nie nadaje się dla wegetarian. 3 Smak zależy od wieku: do sałatki wybierz młody, a do dań na ciepło leżakowany. 6
Fakty
| Surowiec | Surowe lub pasteryzowane mleko krowie z co najmniej dwóch udojów 3 |
|---|---|
| Kraj | Włochy |
| Region | Prowincje Brescia, Bergamo, Como, Lecco, Cremona, Mediolan, Lodi, Monza i Brianza, Pawia, Varese 3 |
| Czas trwania | Świeży 2–30 dni; dojrzały ponad 30 dni 3 |
| Podstawa prawna | ChNP UE od 21.06.1996, PDO-IT-0022 1 |
Jak łączy się z tematem „Ser”
🧀 Quartirolo Lombardo ← daje ← 🔄 Ścinanie mleka → daje → 🧀 Ser
Powiązania
- Z jakiego mleka
- 🥛 Mleko krowie
- Jak się otrzymuje
- 🔄 Ścinanie mleka, 🔄 Dojrzewanie sera
- Co jest potrzebne
- 🧫 Podpuszczka, 🧫 Kultura starterowa, 🧫 Bakterie kwasu mlekowego, 🧂 Sól
- Co zawiera
- 🧪 Tłuszcz mleczny
- Tradycje
- 🧑🤝🧑 Włosi, 🌍 Europa Południowa
- Należy do
- 🧈 Sery miękkie bez pleśni, 🏷️ Sery o chronionych nazwach, 🇮🇹 Sery włoskie, 🟠 Sery z mytą skórką
Najczęstsze pytania
Czym różni się świeży Quartirolo Lombardo od dojrzałego?
Świeży dojrzewa 2–30 dni, ma różowobiałą skórkę i lekko kwaśny smak z nutami jogurtu. Po 30 dniach sprzedaje się go jako dojrzały, z czerwonawo szarozieloną skórką i bardziej aromatycznym smakiem.
Czy to prawda, że Quartirolo Lombardo robi się tylko jesienią?
Nie. To dawna tradycja, nie dzisiejsza reguła: nazwa pochodzi od ostatniej świeżej trawy przed zimą, ale ser wyrabia się dziś przez cały rok.
Czy Quartirolo Lombardo jest z mleka surowego?
Może być z mleka krowiego surowego lub pasteryzowanego, więc jeśli unikasz surowego, sprawdź etykietę.
Czy Quartirolo Lombardo jest wegetariański?
Nie. Podpuszczka jest cielęca, więc ser nie nadaje się dla wegetarian.
Jak jeść Quartirolo Lombardo?
W temperaturze pokojowej. Świeży pasuje do sałatek i dań na zimno z oliwą, dojrzały do risotta, makaronu i omletu; dobrze pasują orzechy włoskie, jabłka, winogrona lub miód.
Co przeczytać dalej
- 🧪 Tłuszcz mleczny — ~3,5% w mleku krowim.
- 🔄 Ścinanie mleka — Podpuszczka ścina kazeinę w skrzep (podstawa sera).
- 🌍 Europa Południowa — Śródziemnomorskie południe Europy — Hiszpania, Włochy, Grecja, Portugalia: sery owcze i kozie oraz większość oliwy na świecie.
- 🧑🤝🧑 Włosi — Naród Włoch; kuchnia opiera się na winie, oliwie i serze, a w 2025 roku kraj wyprodukował 44,4 mln hektolitrów wina – najwięcej na świecie.
- 🧂 Sól — Dodaje się ją do sera i masła.
Podobne
🧀 Xygalo Siteias · 🧀 Anevato · 🧀 Raschera · 🧀 Piave (ser) · 🧀 Ossolano · 🧀 Galotyri
ℹ️ Produkty mleczne zawierają laktozę i białka mleka: przy nietolerancji laktozy lub alergii na białko mleka skonsultuj się z lekarzem.
Co obejmuje
Źródła
- eAmbrosia — Quartirolo Lombardo (PDO-IT-0022)
- EUR-Lex — Commission Regulation (EC) No 1107/96
- Single document — OJ C 205/2017, p. 62 (Quartirolo Lombardo)
- EUR-Lex — Commission Implementing Regulation (EU) 2017/2009 (amendment of the specification)
- EU register — temporary amendment PDO-IT-0022-TEMP01 (2023)
- ONAF — Quartirolo Lombardo, tasting sheet
- Google Arts & Culture — Quartirolo Lombardo
