🧪 Tłuszcz mleczny
~3,5% w mleku krowim.
Tłuszcz mleczny — tłuszcz zawarty w mleku, główne źródło jego energii i śmietankowego smaku. Według FAO mleko krowie zawiera około 3,3 g tłuszczu na 100 g, który dostarcza mniej więcej połowy kalorii mleka pełnego. Tłuszcz unosi się w mleku w postaci maleńkich kuleczek otoczonych cienką błoną. Kuleczki są lżejsze od wody, dlatego w mleku niehomogenizowanym wypływają na górę i tworzą śmietankę.
Tłuszcz mleczny to w 97–98% triglicerydy, a naukowcy naliczyli w nich ponad 400 różnych kwasów tłuszczowych o łańcuchach od 4 do 24 atomów węgla. Kwasy nasycone stanowią 65–75% wszystkich kwasów tłuszczowych w mleku krowy, bawolicy, kozy i owcy; w pełnym mleku krowim to około 1,9 g na 100 g. Najczęstszym kwasem nienasyconym jest kwas oleinowy. Tłuszcz mleczny przenosi witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, więc w mleku odtłuszczonym jest wyraźnie mniej witaminy A.
Zawartość tłuszczu w mleku różnych zwierząt bardzo się różni: według FAO od 0,7 g na 100 g u oślicy do 16,1 g u renifera. Z tłuszczu mlecznego powstaje śmietanka (w UE co najmniej 10% tłuszczu), masło (80–90%) i ghee (według Codex Alimentarius co najmniej 99,6%).
Tłuszcz mleczny to nie osobny produkt, lecz tłuszcz samego mleka, z którego powstają inne produkty. W mleku unosi się w postaci drobnych kuleczek w wodzie, dlatego w niehomogenizowanym mleku na wierzchu tworzy się warstwa śmietanki. Śmietanka w UE ma co najmniej 10% tłuszczu, masło 80–90%, a ghee według Codex Alimentarius co najmniej 99,6%. Różnią się też zwierzęta: od 0,7 g w 100 g u oślicy do 16,1 g u renifera, a w mleku krowim jest około 3,3 g.
Zawartość tłuszczu jest podana na opakowaniu. W UE mleko pełne ma co najmniej 3,5% tłuszczu, półtłuste 1,5–1,8%, a odtłuszczone (chude) najwyżej 0,5%; szukaj tych nazw. Według NHS produkt z ponad 17,5 g tłuszczu w 100 g uchodzi za tłusty. Mleko kupisz w supermarkecie, dyskoncie i osiedlowym sklepie, zwykle w kartonie lub butelce, a śmietanka i masło leżą obok, w lodówce z nabiałem.
Dlaczego to ważne dla ciebie. FAO i WHO zalecają, by tłuszcze nasycone dostarczały nie więcej niż 10% energii z diety. NHS przypomina, że większość tłuszczu w produktach mlecznych to tłuszcz nasycony, więc dorośli i starsze dzieci powinni raczej wybierać mleko o niższej zawartości tłuszczu, a dzieci do dwóch lat — produkty pełnotłuste. W UE zawartość tłuszczu widać po nazwie: mleko pełne — co najmniej 3,5%, półtłuste — 1,5–1,8%, odtłuszczone — nie więcej niż 0,5%. Według NHS produkt zawierający ponad 17,5 g tłuszczu na 100 g uważa się za tłusty.
Jak łączy się z mlekiem
🧪 Tłuszcz mleczny ← zawiera ← 🥛 Mleko
Powiązania
- Gdzie występuje
- 🧈 Masło, 🧈 Ghee, 🧀 Serek śmietankowy, 🥛 Mleko, 🥛 Śmietanka, 🧈 Śmietanka i masło, 🥛 Mleko reniferów, 🥛 Mleko bawole, 🫕 Smen, 🧀 Chhena
i jeszcze 158
🥛 Mleko jaka, ⚡ Energia, 🥛 Rodzaje mleka według pochodzenia, 🧀 Mleko w proszku, 🍨 Kulfi, 🥫 Mleko skondensowane, 🟫 Brunost, 🧀 Monterey jack, 🥛 Mleko wielbłądzie, 🍬 Khoa, 🧈 Niter kibbeh, 🥣 Rømme, 🧀 Gouda, 🧀 Camembert, 🧀 Cheddar, 🧀 Warieniec, 🫖 Clotted cream, 🥛 Urum, ⚪ Rasgulla, 🧀 Ayib, 🧀 Mleko surowe, 🥛 Mleko klacze, 🥣 Amasi, 🥛 Riażenka, 🍯 Dulce de leche, 🧀 Wagasi, 🧀 Queso fresco, 🧀 Paneer, 🧀 Mleko zapiekane, 🦌 Łosza, 🥛 Mleko ośle, 🥣 Skyr, 🍮 Mleko z podwójnym kożuchem, 🧀 Maślanka, 🧶 Ser oaxaca, 🧀 Halloumi, 🥛 Mleko sterylizowane, 🧀 Burrata, 🧀 Caciocavallo, 🧀 Edam, 🧀 Ementaler, 🧀 Gruyère, 🧀 Kaszkawał, 🧀 Kefalotyri, 🧀 Provolone, 🧀 Ser rumi, 🧀 Scamorza, 🧀 Ser tylżycki, 🧀 Ser tulum, 🧀 Tête de Moine, 🧀 Wensleydale, 🧀 Abondance, 🇫🇷 Sery francuskie, 🧀 Allgäuer Emmentaler, 🇩🇪 Sery niemieckie, 🧀 Arzúa-Ulloa, 🧀 Asiago, 🧀 Banon, 🪭 Rushan, 🧀 Bitto, 🧀 Bleu d'Auvergne, 🔵 Sery z niebieską pleśnią, 🧀 Beaufort, 🪨 Sery twarde, 🧀 Bleu de Gex Haut-Jura, 🧀 Bleu des Causses, 🧀 Bleu du Vercors-Sassenage, 🧀 Bonchester cheese, 🧀 Bra (ser), 🧀 Brie de Meaux, 🧀 Brie de Melun, ⚪ Sery miękkie z białą pleśnią, 🧀 Buxton blue, 🧀 Cabrales, 🇪🇸 Sery hiszpańskie, 🧀 Caciocavallo Silano, 🧀 Camembert de Normandie, 🧀 Cantal, 🧀 Casatella Trevigiana, 🧀 Chaource, 🧀 Danablu, 🧀 Emmental français est-central, 🧀 Fiore Sardo, 🧀 Fontina, 🧀 Formaggella del Luinese, 🧀 Fourme d'Ambert, 🧀 Gorgonzola, 🧀 Grana Padano, 🧀 Idiazabal, 🧀 Istarski ovčji sir, 🧀 Kasseri, 🇬🇷 Sery greckie, 🧀 Anevato, 🧀 Galotyri, 🧀 Graviera Kritis, 🧀 Kalathaki Limnou, 🧀 Katiki Domokou, 🧀 Batzos, 🧀 Xygalo Siteias, 🧀 Pichtogalo Chanion, 🧀 San Michali, 🧀 Sfela, 🧀 Tsalafouti, 🧀 Formaella Arachovas Parnassou, 🧀 Laguiole, 🧀 Livanjski sir, 🧀 Langres, 🧀 Mont d'Or, 🧀 Montasio, 🧀 Taleggio, 🧀 Quartirolo Lombardo, 🧀 Toma Piemontese, 🧀 Raschera, 🧀 Galbani Bel Paese, 🧈 Sery miękkie bez pleśni, 🧀 Piave (ser), 🧀 Ossolano, 🧀 Neufchâtel, 🟠 Sery z mytą skórką, 🧀 Oscypek, 🧀 Pecorino del Monte Poro, 🧀 Pecorino di Filiano, 🧀 Picodon, 🧀 Picón Bejes-Tresviso, 🧀 Pont-l'Évêque, 🧀 Provolone del Monaco, 🧀 Provolone Valpadana, 🧀 Pélardon, 🧀 Queijo de Cabra Transmontano, 🧀 Queijo S. Jorge, 🧀 Queijo Serra da Estrela, 🧀 Queso de Burgos, 🧀 Queso de Murcia al vino, 🧀 Queso Majorero, 🧀 Queso Tetilla, 🧀 Queso Zamorano, 🧀 Reblochon, 🧀 Rigotte de Condrieu, 🧀 Rocamadour, 🧀 Salers, 🧀 San Simón da Costa, 🧀 Selles-sur-Cher, 🧀 Silter, 🧀 Stelvio, 🧀 Tome des Bauges, 🧀 Tomme de Savoie, 🧀 Tomme des Pyrénées, 🧀 Valençay, 🧀 Époisses, 🦭 Foka, 🐋 Wieloryb, ⚪ Jameed, 🐈 Kotka, 🧀 Zsiadłe mleko, 🥛 Filmjölk, 🐴 Oślica, 🥣 Kasza, ☕ Latte - Co daje
- 🧪 Kaloryczność, 🧪 Cholesterol, 🧪 Witamina A
- Należy do
- 🧪 Skład mleka, zdrowie i zamienniki
Najczęstsze pytania
Czym śmietanka różni się od masła pod względem tłuszczu?
Śmietanka w UE ma co najmniej 10 % tłuszczu; masło znacznie więcej.
Czy masło to tłuszcz mleczny?
Tak, masło powstaje z tłuszczu mleka.
Czym jest ghee i ile ma tłuszczu mlecznego?
To niemal sam tłuszcz mleczny: według Codex Alimentarius co najmniej 99,6 %.
Jakie mleko kupić: pełne, półtłuste czy odtłuszczone, i co oznaczają nazwy?
Pełne ma najwięcej tłuszczu, półtłuste mniej, odtłuszczone najmniej; na opakowaniu szukaj tych nazw.
Jaki kwas nienasycony jest w tłuszczu mlecznym najczęstszy?
Oleinowy.
Przewodniki
Historia
Co przeczytać dalej
- 🧈 Masło — Co najmniej 80% tłuszczu mlecznego i nie więcej niż 16% wody (Codex Alimentarius; w UE — 80–90% tłuszczu).
- 🧀 Serek śmietankowy — Miękki ser świeży z mleka i śmietanki; amerykańska norma wymaga co najmniej 33 % tłuszczu mlecznego i najwyżej 55 % wody.
- 🧈 Śmietanka i masło — Produkty z tłustej części mleka: śmietanka, masło i masło klarowane.
- 🥛 Mleko bawole — Gęste i tłuste: mozzarella, ghee, słodycze Azji Południowej. Drugie na świecie pod względem ilości.
- 🧪 Kaloryczność — Energia dostarczana przez żywność, w kilokaloriach i kilodżulach; w 100 g mleka pełnego 3,25 % — około 61 kcal.
Podobne
🦴 Wapń · 🧪 Laktoza · 🧪 Kaloryczność · 🧪 Kazeina · 🧪 Woda · 🧪 Fosfor
Źródła
- FAO. Milk and dairy products in human nutrition (2013)
- Codex Alimentarius. Standard for Milkfat Products (CXS 280-1973)
- Regulation (EU) No 1308/2013, Annex VII (milk products, spreadable fats)
- NHS. Milk and dairy nutrition
- WHO. Healthy diet (fact sheet)
