📜 Tsinandali

Tsinandali to chroniona gruzińska nazwa pochodzenia dla wytrawnego wina białego i czerwonego z mikrostrefy w gminie Telawi w Kachetii, na prawym brzegu Alazani. Zarejestrowano ją jako gruzińską apelację nr 3 30 sierpnia 2005 r. ¹ Dzięki układowi o stowarzyszeniu między UE a Gruzją nazwa jest chroniona także w Unii Europejskiej. ²

Skąd pochodzi. Mikrostrefa schodzi z północno-wschodnich zalesionych stoków pasma Ciw-Gombori do doliny Alazani, między wąwozem Czuma na północnym zachodzie a wąwozem Akura na południowym wschodzie. Obejmuje 15 wsi, w tym Tsinandali, Akurę, Wantę, Kondoli, Ruispiri i Ikalto. Winogrona muszą pochodzić wyłącznie z tutejszych winnic na wysokości 350–700 m, ale tłoczyć je i robić wino można w całej Kachetii. ¹

Klimat. Specyfikacja opisuje umiarkowanie wilgotny klimat z gorącym latem, łagodną zimą i ponad 2300 godzinami słońca w roku. Średnia roczna temperatura to 12,4 °C, w lipcu i sierpniu 23,2 °C, w styczniu 0,9 °C. Spada około 845 mm deszczu rocznie, najwięcej w maju, a okres wegetacji trwa 208 dni. Pąki pękają w połowie kwietnia, a winogrona zaczynają dojrzewać w drugiej połowie sierpnia. Największym zagrożeniem jest grad, zwłaszcza w maju i czerwcu. ¹

Gleby. Górną część strefy pokrywają gleby brunatne o głębokości 70–100 cm, a niżej, w stronę Alazani, leżą głębsze gleby aluwialne i proluwialne, 100–150 cm. Przeważają gliny średnie i ciężkie z zaledwie 1–2,5 % próchnicy i 2,5–16 % węglanu wapnia, lekko zasadowe. Specyfikacja wiąże te wapienne gleby z jakością wina. ¹

Odmiany i winnice. Białe Tsinandali powstaje z rkaciteli, co najmniej 85 %, i mcwane kachuri, najwyżej 15 %; czerwone tylko z saperawi. Rzędy dzieli 1–3 m, krzewy w rzędzie 0,8–1,5 m, a pień ma 60–90 cm. Winogrona muszą osiągnąć co najmniej 19 % cukru, plon ograniczono do 10 t/ha dla rkaciteli i saperawi oraz 8 t/ha dla mcwane kachuri, a z tony wolno uzyskać najwyżej 650 litrów wina. Winogrona wolno przewozić tylko w skrzynkach drewnianych lub plastikowych, nigdy w foliowych workach. ¹

Jak się je robi. Białe fermentuje z moszczu samotoku, który najpierw się klaruje, a potem fermentuje w temperaturze najwyżej 20 °C. Czerwone odszypułkowuje się, fermentuje do 30 °C, a potem przechodzi fermentację jabłkowo-mlekową. Oba można butelkować młode albo dojrzewać co najmniej sześć miesięcy w drewnianych beczkach, a sprzedawać wolno je tylko w butelkach. ¹ Narodowa Agencja Wina wskazuje Tsinandali jako klasyczny przykład wina w stylu europejskim z kachetyjskich odmian. ³ Prawo gruzińskie wymaga, by każde wino z chronioną nazwą pochodzenia przed sprzedażą przeszło certyfikację i degustację przez państwową komisję. ⁴

W kieliszku. Białe ma być jasnosłomkowe, z nutami łąkowych kwiatów, owoców i cytrusów, a czerwone ciemnoczerwone, pełne i aksamitne. Oba wymagają co najmniej 11 % rzeczywistego i najwyżej 15 % całkowitego alkoholu, najwyżej 4 g/l cukru i co najmniej 5 g/l kwasowości. Dwutlenek siarki ograniczono do 200 mg/l w białym i 150 mg/l w czerwonym, a ekstrakt bezcukrowy musi sięgać 16 g/l i 22 g/l. ¹

Historia. W 1835 r. książę Aleksandre Czawczawadze pożyczył milion rubli na ulepszenie majątków i zbudował w Tsinandali dużą piwnicę z laboratorium winiarskim. Od lat 80. XIX wieku państwowy zarząd majątków wykupił około 2000 hektarów wokół wsi i w latach 1886–1887 wzniósł dwupiętrową piwnicę, pałac i bednarnię. Tsinandali Rkaciteli nr 13, Zielone Tsinandali nr 14 i Saperawi Tsinandali nr 16 otrzymały najwyższe oceny na wystawie w Chicago w 1892 r., a w 1897 r. otwarto tu trzyletnią szkołę winiarską. Do 1990 r. wino zdobyło 10 złotych i 9 srebrnych medali. ¹

Dlaczego to ważne dla ciebie. Tsinandali to nazwa miejsca z zasadami, a nie marka: sprawdź, czy butelka zawiera wino białe czy czerwone, i spodziewaj się stylu wytrawnego. ¹ Dzięki układowi z UE wino sprzedawane tam pod tą nazwą musi pochodzić z Gruzji. ² WHO podkreśla, że nie ma bezpiecznego poziomu spożycia alkoholu. ⁵