📍 Kachetia

Kachetia to kraina na wschodzie Gruzji i najważniejszy region winiarski kraju. Gruzińska ustawa wymienia ją jako jedną z dziesięciu stref winiarskich z dwiema podstrefami, Kachetią Wewnętrzną i Zewnętrzną. ⁵ Najlepsze winnice leżą w dorzeczach rzek Alazani i Iori na wysokości 400–700 m. ¹

Ziemia i klimat. Winorośl rośnie na glebach próchniczno-węglanowych, czarnych i aluwialnych, a Agencja zauważa, że wino kachetyjskie wyraża glebę mocniej niż jakiekolwiek inne w Gruzji. ¹ Na prawym brzegu Alazani, w mikrostrefie Tsinandali, słońce świeci ponad 2300 godzin w roku, średnia temperatura to 12,4 °C, spada około 845 mm deszczu, a największym zagrożeniem jest grad w maju i czerwcu. ⁸ Po drugiej stronie doliny, koło Kwareli, rzeka Durudżi znosi z Kaukazu czarne płyty kamienne, które w dzień ogrzewają glebę winnic o 3–5 °C. ⁹

Odmiany. Uprawia się tu rkaciteli, mcwane kachuri, kisi, chichwi, budeszuri, mcwiwani, sapenę i kunsi, a także saperawi, tawkweri, ikaltos citeli i cabernet sauvignon. Najpopularniejsze jest saperawi, z którego powstaje wino z kwewri i w stylu europejskim, a także różowe i musujące. ¹

Apelacje. Dwadzieścia z 33 gruzińskich nazw pochodzenia to apelacje kachetyjskie, w tym Tsinandali, Mukuzani, Kindzmarauli, Napareuli, Gurdżaani, Kwareli i Achaszeni. ³ Mukuzani, Tsinandali, Achaszeni i Gurdżaani zarejestrowano 30 sierpnia 2005 r., Manawi i Kindzmarauli w 2006 r., większość pozostałych 10 grudnia 2007 r., a najmłodszą, Zegaani, 30 sierpnia 2022 r. ² Układ o stowarzyszeniu UE–Gruzja z 2014 r. chroni w UE 18 nazw gruzińskich win, z czego 14 pochodzi z Kachetii. ⁶

Metoda kachetyjska. Winogrona miażdży się w drewnianej prasie zwanej sacnacheli, a moszcz trafia do kwewri ze skórkami, szypułkami i pestkami; po fermentacji jabłkowo-mlekowej kwewri szczelnie się zamyka, pierwszy obciąg następuje w marcu, a potem wino dojrzewa około roku. Powstaje wino bogate w ekstrakt, związki fenolowe i garbniki. ¹ W Kachetii w fermentacji bierze udział cała miazga, białe wino zostaje na skórkach do wiosny, a kwewri mieszczą do 6000–8000 litrów. ¹⁰ W 2013 r. UNESCO wpisało metodę kwewri na listę niematerialnego dziedzictwa. ⁴

Także styl europejski. Z kachetyjskich odmian powstaje też znakomite wino w stylu europejskim, a Agencja wskazuje jako klasyczny przykład Tsinandali z rkaciteli i mcwane. ¹ Jego białe fermentuje ze sklarowanego moszczu w najwyżej 20 °C, zupełnie inaczej niż miesiące na skórkach w kwewri. ⁸

Zbiory. W 2025 r. około 730 firm przetworzyło w Gruzji ok. 340 tys. t winogron, najwięcej od 30 lat, a rekordowe 327 tys. t dała Kachetia; państwowa spółka skupowała tam nadwyżki saperawi po 1,50 lari za kg. ³ Do 30 października 2026 r. Kachetia przetworzyła ok. 314,5 tys. t, z czego tylko 0,7 % stanowiły winogrona niskiej jakości; saperawi o cukrze co najmniej 20 % kosztowało 1,50 lari za kg, a rkaciteli o cukrze co najmniej 19 % — 1,30 lari. ⁷

Historia. W 1835 r. Aleksandre Czawczawadze zbudował w Tsinandali dużą piwnicę z laboratorium winiarskim, a w latach 1886–1887 powstały tam pałac, dwupiętrowa piwnica i bednarnia; wina Tsinandali zdobyły najwyższe oceny w Chicago w 1892 r. ⁸ Kwareli rozwijało się inaczej: jego winnice nie należały do majątków książęcych, a naturalnie półsłodkie Kindzmarauli stało się stabilne dopiero po wprowadzeniu chłodzenia w 1942 r. ⁹

Dlaczego to ważne dla ciebie. Apelacja taka jak Tsinandali czy Mukuzani oznacza konkretną strefę i odmianę, a nie dowolne wino kachetyjskie. ² Nie każde wino kachetyjskie pochodzi z kwewri: pracuje się tu metodą tradycyjną i europejską, więc szukaj metody na etykiecie. ¹ WHO podkreśla, że nie ma bezpiecznego poziomu spożycia alkoholu. ¹¹