🧀 Wensleydale
Inne nazwy: Yorkshire Wensleydale
Angielski ser prasowany z mleka krowiego z North Yorkshire: kremowobiały, kruchy, łagodny, z miodowym finiszem, który z wiekiem staje się pełniejszy.
Wensleydale to prasowany ser z mleka krowiego z doliny o tej samej nazwie w North Yorkshire, wokół miasteczka Hawes. Jest kremowobiały, otwarty i kruchy, o łagodnym, czystym, lekko słodkawym smaku i miodowym posmaku. Chronioną formę nazwy, Yorkshire Wensleydale, zarejestrowano w UE w 2013 roku. 12
Na półce. Sama nazwa „Wensleydale” nic nie mówi o miejscu, a specyfikacja wprost przeciwstawia swój ser masowemu wensleydale. Prawdziwy robi się w tradycyjnych krążkach od 500 g do 2 kg i blokach po 20 kg, a sprzedaje w całości lub pokrojony — w wosku, folii albo próżniowo. 1
Jak się go robi. Świeże mleko trafia do serowarni kilka godzin po udoju i tam jest pasteryzowane, z wyjątkiem sera z surowego mleka. W czasie „dojrzewania” mleka dodaje się zakwas, podpuszczka je ścina, skrzep kroi się, podgrzewa od ścian kadzi i odlewa serwatkę. Potem kroi się go w bloki, obraca, znów kroi i miesza, soli ręcznie, rozdrabnia i prasuje 12–48 godzin. Część serów owija się muślinem i suszy na półkach; wszystkie dojrzewają od tygodnia do 12 miesięcy, niektóre 6–12 miesięcy. 1
W liczbach specyfikacja wyznacza pH 4,4–5,4, co najmniej 54 % suchej masy, co najmniej 48 % tłuszczu w suchej masie i najwyżej 2,2 % soli. 1
Wygląd i smak. Kolor od białego do kości słoniowej z żółcią, konsystencja jędrna, lekko zwarta i łuskowata, bardziej krucha i mniej zbita niż w podobnych serach. Aromat mlekowy, lekko kwaskowy, a w dobrze dojrzałym mocny i długi. Z zewnątrz ser bywa żółtszy niż w środku, zwłaszcza w płóciennej owijce — specyfikacja uznaje to za znak pracy ręcznej, którego nie ma masowy wensleydale. 1
Zakwas. Osiemnaście kultur matecznych pracuje w trzydniowym cyklu w trzech grupach po sześć; codziennie trzy najlepsze — zwykle młoda, średnia i dojrzała — namnaża się w zbiornikach i miesza. Kultura wybudzona z liofilizatu może czekać tygodnie lub miesiące; prowadzone osobno nabierają odporności na fagi. Gotowe kultury do bezpośredniego dodania stosuje się tylko, gdy zawiedzie główny zakwas, albo uzupełniająco, bo ser wychodzi gęstszy, suchszy i płaski w smaku. 1
Ocena i bezpieczeństwo. Każdą kadź ocenia klasyfikator wzrokiem, węchem, dotykiem i smakiem; poznaje klasę, gdy tylko wbije sondę. Ser poniżej standardu nie może nosić chronionej nazwy. Limity: poniżej 100 E. coli i poniżej 100 gronkowca złocistego na gram, bez salmonelli w 25 g. 1
Obszar ciągnie się od Sedbergh na zachodzie do Bedale i drogi A1 przy Boroughbridge na wschodzie, ze Swaledale na północy oraz Wharfedale, Nidderdale i Ribblesdale na południu. To wyżynne gospodarstwa na cienkiej glebie na wapieniu, w zimnym i mokrym klimacie; duża część to obszar wrażliwy ekologicznie z ograniczeniem chemii i nawozów, a kilka łąk kośnych to obszary szczególnego zainteresowania naukowego. Mleko pochodzi głównie z około 50 rodzinnych gospodarstw w Parku Narodowym Yorkshire Dales. 1
Fakty
| Surowiec | Mleko krowie, surowe lub pasteryzowane, głównie z ok. 50 gospodarstw Yorkshire Dales 1 |
|---|---|
| Region | Wensleydale, North Yorkshire: od Sedbergh do Bedale, centrum Hawes 1 |
| Kraj | Wielka Brytania (Anglia) 1 |
| Czas trwania | Od 1 tygodnia do 12 miesięcy; wybrane sery 6–12 miesięcy 1 |
| Wartość odżywcza | Co najmniej 48 % tłuszczu w suchej masie; sucha masa od 54 %; najwyżej 2,2 % soli 1 |
| Podstawa prawna | ChOG Yorkshire Wensleydale: UE 21.12.2013 (rozporządzenie (UE) nr 1401/2013); rejestr UK 31.12.2020 23 |
| Smak | Łagodny, czysty, lekko słodkawy, miodowy posmak; z wiekiem pełniejszy 1 |
Jak łączy się z tematem „Ser”
🧀 Wensleydale ← daje ← 🔄 Ścinanie mleka → daje → 🧀 Ser
Powiązania
- Z jakiego mleka
- 🥛 Mleko krowie
- Jak się otrzymuje
- 🔄 Ścinanie mleka, 🔄 Dojrzewanie sera
- Co jest potrzebne
- 🧫 Kultura starterowa, 🧫 Podpuszczka, 🧂 Sól
- Co zawiera
- 🧪 Tłuszcz mleczny
- Tradycje
- 🌍 Europa Zachodnia
- Należy do
- 🪨 Sery twarde, 🇬🇧 Sery brytyjskie
Najczęstsze pytania
Czy każdy ser z nazwą Wensleydale pochodzi z doliny Wensleydale?
Nie. Chroniona jest tylko nazwa Yorkshire Wensleydale; samo słowo Wensleydale pojawia się też na serach z innych miejsc. [1]
Kto pierwszy zrobił wensleydale?
Francuscy cystersi osiadli w dolinie w XI i XII wieku; po kasacie klasztorów ser przejęli rolnicy. [1]
Czy serowarnia w Hawes mogła zniknąć?
Dwa razy: w latach 30. uratował ją Kit Calvert, a w 1992 roku po zamknięciu wykup menedżerski w tym samym listopadzie. [1]
Czy da się prześledzić ser do gospodarstwa?
Tak: każda kadź jest powiązana z cysterną i gospodarstwami, a kod partii łączy dzień, miesiąc i numer kadzi. [1]
Kto nazwał wensleydale „Mozartem wśród serów”?
Poeta i krytyk T. S. Eliot w artykule dla tygodnika „The Observer” w połowie XX wieku. [1]
Co przeczytać dalej
- 🌍 Europa Zachodnia — Francja, Niderlandy, Wielka Brytania, Irlandia, Belgia i Luksemburg: łagodny wilgotny klimat, pastwiska i setki serów — Roquefort, Camembert, Gouda, cheddar.
- 🧪 Tłuszcz mleczny — ~3,5% w mleku krowim.
- 🔄 Ścinanie mleka — Podpuszczka ścina kazeinę w skrzep (podstawa sera).
- 🧂 Sól — Dodaje się ją do sera i masła.
- 🔄 Dojrzewanie sera — Dojrzewanie sera od tygodni do lat.
Podobne
🧀 Ser rumi · 🧀 Gruyère · 🧀 Tête de Moine · 🧀 Kefalotyri · 🧀 Cheshire · 🧀 Red Leicester
ℹ️ Produkty mleczne zawierają laktozę i białka mleka: przy nietolerancji laktozy lub alergii na białko mleka skonsultuj się z lekarzem.
Co obejmuje
Źródła
- Defra / GOV.UK: Product specification Yorkshire Wensleydale (PGI)
- Commission Implementing Regulation (EU) No 1401/2013: registration of Yorkshire Wensleydale (PGI)
- GOV.UK: Protected food and drink names — Yorkshire Wensleydale
- GOV.UK: Protected food and drink names — Swaledale Cheese
- GOV.UK: Protected food and drink names — Swaledale Ewes´ Cheese
