📜 Akhasheni

Akhasheni to chroniona gruzińska nazwa pochodzenia dla czerwonego, naturalnie półsłodkiego wina wyłącznie z saperawi z mikrostrefy Akhasheni w Kachetii Wewnętrznej, w środkowym biegu Alazani. Zarejestrowano ją jako gruzińską apelację nr 4 30 sierpnia 2005 r. ¹ Układ o stowarzyszeniu UE–Gruzja chroni tę nazwę także w Unii Europejskiej. ²

Skąd pochodzi. Mikrostrefa leży około 41°48′ N i 45°44′ E i schodzi z przylesnych stoków pasma Ciw-Gombori do Alazani. Obejmuje części wsi Zegaani, Achaszeni i Czumlaki, pola Kitaani i część okolic Gurdżaani, między wąwozem Czerami na północy a wąwozem Tanana na południowym wschodzie. Winogrona muszą pochodzić wyłącznie z tutejszych winnic na wysokości 350–700 m, ale wino można z nich robić w całej Kachetii. ¹

Słońce i ciepło. Słońce świeci 2150–2200 godzin w roku, z czego 1600 w okresie wegetacji, a prawy brzeg Alazani dostaje więcej promieniowania niż lewy, bo jest tam mniej chmur. Średnia roczna to 12,5 °C, w lipcu i sierpniu około 23,6 °C, w styczniu 1,1 °C, a suma temperatur spada z 3950 °C na 450 m do 3700 °C na 620 m. Spada około 860 mm deszczu rocznie, a grad zdarza się tylko 1,6–2,1 dnia w roku, rzadziej niż koło Tsinandali i Telawi. ¹

Ciepłe gleby. Korzenie budzą się w połowie maja, gdy gleba na ich głębokości przekracza 15 °C; od połowy czerwca do końca września utrzymuje się powyżej 20 °C, a w lipcu i sierpniu osiąga 24 °C na głębokości 40–70 cm. Na stokach Ciw-Gombori leżą gleby rędzinowo-brunatne, na drugim tarasie Alazani wapienne gleby aluwialne, a w centrum gleby deluwialne. W dolnych warstwach wapna jest ponad 40–50 %, a pH wynosi 7,5–8,6. ¹

Odmiana i winnice. Dozwolone jest tylko saperawi, najpopularniejsza odmiana Kachetii. ³ Rzędy dzieli 1–3 m, krzewy 0,8–1,5 m, a pień ma 60–90 cm. Winogrona muszą osiągnąć co najmniej 22 % cukru, plon ograniczono do 10 t/ha, a z tony wolno uzyskać najwyżej 650 litrów wina. Winogrona wolno przewozić tylko w skrzynkach drewnianych lub plastikowych, nigdy w foliowych workach. ¹

Jak się je robi. Winogrona miażdży się, odszypułkowuje i fermentuje w najwyżej 30 °C; fermentacja kończy się sama albo przerywa się ją chłodem i siarkowaniem, a fermentacji jabłkowo-mlekowej nie ma. Podnoszenie cukru cukrem, słodkim koncentratem lub czymkolwiek innym jest zakazane, a wino sprzedaje się tylko w butelkach. ¹ Prawo gruzińskie definiuje wino naturalnie półsłodkie jako wino z niepełnej fermentacji i zakazuje dodawania do niego sacharozy i zagęszczonego moszczu. ⁴

W kieliszku. Specyfikacja wymaga ciemnoczerwonego, harmonijnego, aksamitnego i wytwornego wina, przyjemnie słodkiego, z owocowymi nutami i smakiem saperawi. Musi mieć co najmniej 10,5 % rzeczywistego i najwyżej 15,6 % całkowitego alkoholu, 18–45 g/l cukru i co najmniej 5 g/l kwasowości. Kwasowość lotną ograniczono do 1,2 g/l, dwutlenek siarki do 200 mg/l, a ekstrakt bezcukrowy musi sięgać 22 g/l. ¹

Historia. Do lat 40. XX wieku gruzińskie winiarnie nie miały środków, by robić stabilne wina półsłodkie. 3 września 1942 r. w Tbilisi spotkali się przedstawiciele winiarni, instytutów badawczych i naukowcy, by opracować nowe technologie, a Akademia Nauk zbudowała nowoczesne winiarnie w kilku mikrostrefach, w tym w Zegaani. Akhasheni, stworzone przez specjalistów państwowego trustu winiarskiego Samtresti, powstaje od 1958 r. i do 1990 r. zdobyło 11 medali: 6 złotych i 5 srebrnych. ¹

Dlaczego to ważne dla ciebie. Te same wsie, Achaszeni, Zegaani i Czumlaki, należą też do mikrostrefy Mukuzani, która daje wytrawne saperawi, więc nazwa na etykiecie mówi ci, jaki będzie styl. ⁶ Słodycz Akhasheni pochodzi wyłącznie z winogron. ¹ Dzięki układowi z UE wino sprzedawane tam pod tą nazwą musi pochodzić z Gruzji. ² WHO podkreśla, że nie ma bezpiecznego poziomu spożycia alkoholu. ⁵