📜 Mukuzani

Mukuzani to chroniona gruzińska nazwa pochodzenia dla wytrawnego wina czerwonego wyłącznie z saperawi z mikrostrefy Mukuzani w Kachetii Wewnętrznej, na prawym brzegu Alazani. Zarejestrowano ją jako gruzińską apelację nr 2 30 sierpnia 2005 r. ¹ Układ o stowarzyszeniu UE–Gruzja chroni tę nazwę także w Unii Europejskiej. ²

Skąd pochodzi. Mikrostrefa schodzi ze stoków pasma Ciw-Gombori do Alazani, między wąwozem Akura na północnym zachodzie a wąwozem Tanana na południowym wschodzie. Obejmuje dziesięć wsi: Czumlaki, Achaszeni, Zegaani, Mukuzani, Weliscyche, Wazisubani, Szasziani, Kalaura, Waczniadziani i Kachipari. Winogrona muszą pochodzić wyłącznie z tutejszych winnic na wysokości 350–700 m, ale tłoczyć je i robić wino można w całej Kachetii. ¹

Klimat. Klimat jest umiarkowanie wilgotny, z gorącym latem i łagodną zimą, a stoki zwrócone są na północny wschód. Słońce świeci 2150–2200 godzin w roku; średnia roczna to 12,5 °C, w lipcu i sierpniu 23,6 °C, w styczniu 1,1 °C. Z około 870 mm opadów rocznie niewiele spada od czerwca do sierpnia, więc w czasie tworzenia się jagód winnice mogą wymagać nawadniania. Dni bez przymrozków jest ponad 230, zimne powietrze z lodowców Kaukazu nasila mrozy zimowe i wiosenne, a grad pada średnio dwa dni w roku. ¹

Gleby. Większość strefy pokrywają głębokie gleby ciemnobrunatne i rędzinowo-brunatne, a między nimi leżą bogate w wapń gleby deluwialne i aluwialne. Mają 60–130 cm głębokości, są bardzo ubogie w próchnicę i lekko zasadowe, a zawartość wapna rośnie z głębokością do około 24 % w dolnych warstwach. Specyfikacja wiąże te wapienne stoki, ich wystawę i klimat z jakością wina. ¹

Odmiana i winnice. Dozwolone jest tylko saperawi, najpopularniejsza odmiana Kachetii, z której robi się tam zarówno wino z kwewri, jak i w stylu europejskim. ³ Rzędy dzieli 1–3 m, krzewy 0,8–1,5 m, a pień ma 60–90 cm. Winogrona muszą osiągnąć co najmniej 19 % cukru, plon ograniczono do 10 t/ha, a z tony wolno uzyskać najwyżej 650 litrów wina. Winogrona wolno przewozić tylko w skrzynkach drewnianych lub plastikowych, nigdy w foliowych workach. ¹

Jak się je robi. Winogrona miażdży się i odszypułkowuje, fermentuje do końca w najwyżej 30 °C, a potem wino przechodzi fermentację jabłkowo-mlekową przed siarkowaniem. Mukuzani można butelkować młode albo dojrzewać co najmniej sześć miesięcy w drewnianych beczkach, a sprzedawać wolno je tylko w butelkach. ¹ Prawo gruzińskie zabrania dodawania do wina wody, cukru, barwników i aromatów, a każde wino z nazwą pochodzenia przed sprzedażą przechodzi certyfikację i degustację przez państwową komisję. ⁴

W kieliszku. Specyfikacja wymaga ciemnogranatowej barwy i pełnego, ekstraktywnego, aksamitnego smaku z owocowym bukietem, który rozwija się z wiekiem. Wino musi mieć co najmniej 11 % rzeczywistego i najwyżej 15 % całkowitego alkoholu, najwyżej 4 g/l cukru i co najmniej 5 g/l kwasowości. Kwasowość lotną ograniczono do 1,2 g/l, dwutlenek siarki do 150 mg/l, a ekstrakt bezcukrowy musi sięgać 22 g/l. ¹

Historia. Na początku XIX wieku wyróżniał się tu majątek Aleksandre Czawczawadzego dzięki inwestycjom i nowym technikom. Po zniesieniu pańszczyzny pracę darmową zastąpiła najemna, a od lat 80. XIX wieku państwowy zarząd majątków wykupywał szlacheckie majątki w Mukuzani i Zegaani oraz unowocześniał winnice i piwnice. Od lat 20. XX wieku ośrodki naukowe w Tbilisi i Telawi przyniosły szczepione sadzonki i nowe winiarnie. Mukuzani powstaje od 1888 r. i do 1990 r. zdobyło 13 medali: 8 złotych, 4 srebrne i 1 brązowy. ¹

Dlaczego to ważne dla ciebie. Nazwa Mukuzani mówi naraz trzy rzeczy: jedna odmiana, saperawi, jedno miejsce i styl wytrawny, więc słodyczy się nie spodziewaj. ¹ Dzięki układowi z UE wino sprzedawane tam pod tą nazwą musi pochodzić z Gruzji. ² WHO podkreśla, że nie ma bezpiecznego poziomu spożycia alkoholu. ⁵