🥃 Akwawit norweski (Norsk Akevitt)
Oznaczenie geograficzne Norwegii: akwawit ze spirytusu z norweskich ziemniaków, redestylowany z kminkiem i/lub koprem, leżakowany w beczkach min. 6 miesięcy; 37,5–60 % obj.
Jeśli akwawit kojarzy ci się ze skandynawskim trunkiem z kminkiem i koprem, „Norsk Akevitt” (Norsk Aquavit, Norwegian Aquavit) to jego norweskie oznaczenie geograficzne, zarejestrowane w UE rozporządzeniem (UE) 2020/156. Wyróżnia go surowiec: spirytus bazowy robi się z ziemniaków, z których co najmniej 95 % uprawiono w Norwegii, podczas gdy inne akwawity zwykle powstają na spirytusie zbożowym. Moc wynosi od 37,5 do 60 % obj.
Produkcja ma pięć etapów: spirytus ziemniaczany o mocy co najmniej 96 % obj., destylacja przypraw, mieszanie przed leżakowaniem, leżakowanie w beczkach i mieszanie przed butelkowaniem. Ziemniaki się gotuje, skrobię rozkłada enzymami słodu jęczmiennego lub innymi, potem fermentuje i destyluje. Następnie spirytus jest ponownie destylowany w miedzianych alembikach z kminkiem i/lub koprem, często także z anyżem, kolendrą, koprem włoskim, anyżkiem gwiazdkowatym lub skórkami.
Leżakowanie jest obowiązkowe: co najmniej 6 miesięcy w beczkach do 1000 l lub 12 miesięcy w większych, tradycyjnie dębowych, w których wcześniej było sherry, madera lub porto. Cukier można dodać tylko tak, by ekstrakt suchy nie przekroczył 15 g/l; barwę koryguje się zwykłym karmelem. Według specyfikacji ten akwawit tradycyjnie pije się czysty, o temperaturze pokojowej.
Leżakowanie wiąże się z rodziną Lysholm z Trondheim: w 1805 roku pięć dębowych beczek akwawitu wysłano do Indii Wschodnich i wróciły niesprzedane, ale trunek okazał się łagodniejszy. Później akwawit wożono w beczkach przez równik do Ameryki Południowej razem z klipfiskiem, co dało początek marce „Linie Aquavit”: „linie” oznacza przekroczenie równika.
Dlaczego to ważne. Napis „Norsk Akevitt” gwarantuje norweskie ziemniaki i leżakowanie w beczce. „Linie” to nazwa marki i historia leżakowania na morzu, a nie osobna kategoria. WHO: nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.
Fakty
| Kategoria UE | 24 (akwawit); OG PGI-NO-02239 |
|---|---|
| Zawartość alkoholu (% obj.) | 37,5–60 % obj. |
| Surowiec | alkohol ziemniaczany (≥ 95 % norweskich ziemniaków), kminek i/lub koper |
| Minimalny okres dojrzewania | 6 mies. w beczkach do 1000 l; 12 mies. — w większych |
| Rodzaj beczki | drewniane, tradycyjnie dębowe po sherry, maderze lub porto |
| Podstawa prawna | rozp. (UE) 2020/156; specyfikacja OJ C 239, 16.7.2019 |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Akwawit norweski (Norsk Akevitt) → rodzaj → 🌱 Kminek i akwawit → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Kupaż, 🍷 Fermentacja alkoholowa, 🍷 Drożdże, 🥃 Jęczmień i słód w whisky
- W co się pakuje
- 🍷 Dębowa beczka, 🍷 Sherry, 🍷 Porto, 🍷 Madera, 🍷 Etykieta wina
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Obrazy i powiedzenia
- 🥃 Caraway
- Tradycje
- 🧑🤝🧑 Norwegowie
- Należy do
- 🌱 Kminek i akwawit, 🥃 Akwawit
- Podobne i różne
- 🥃 Vikingfjord, 🥃 Vikingfjord Vodka, 🥃 Wódka z trawą żubrową, 🥃 Norsk Vodka, 🥃 Svensk Aquavit
Najczęstsze pytania
Czym akwawit norweski różni się od innych akwawitów?
Spirytusem bazowym z ziemniaków (co najmniej 95 % norweskich) i obowiązkowym leżakowaniem w beczkach: od 6 miesięcy w beczkach do 1000 l lub od 12 miesięcy w większych.
Co znaczy „Linie” na butelce akwawitu?
To marka, której nazwa nawiązuje do przekroczenia równika: akwawit wożono w beczkach do Ameryki Południowej i z powrotem, a podróż łagodziła smak.
Czy „linie akwawit” to osobna kategoria UE?
Nie. W UE jest kategoria „akwawit” (24) i oznaczenie geograficzne „Norsk Akevitt”; „Linie” to znak towarowy z historią leżakowania na morzu.
Ile cukru można dodać do akwawitu norweskiego?
Niewiele: ekstrakt suchy gotowego trunku nie może przekraczać 15 g/l.
W jakich beczkach leżakuje akwawit norweski?
Tradycyjnie w dębowych, w których wcześniej dojrzewało sherry, madera lub porto; używa się też beczek nowych.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🥃 Jęczmień i słód w whisky — Słód jęczmienny to podstawa whisky: enzymy słodu scukrzają zacier, a whisky w UE destyluje się poniżej 94,8 % obj. „Single malt” to słód jęczmienny i jedna destylarnia.
- 🍷 Fermentacja alkoholowa — Drożdże zjadają cukier w moszczu i wydzielają alkohol oraz dwutlenek węgla.
- 🍷 Etykieta wina — Naklejka na butelce: kto wyprodukował, skąd, rocznik i moc.
- 🍷 Kupaż — Łączenie win lub moszczów różnego pochodzenia, odmian, roczników albo kategorii; na etykiecie w UE wymienione odmiany muszą dać 100 %.
Podobne
🥃 Hamburger Kümmel · 🥃 Berliner Kümmel · 🥃 Norsk Vodka · 🥃 Whisky d’Alsace (whisky alzacka) · 🥃 Whisky de Bretagne (whisky bretońska) · 🥃 Whisky angielska
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Co obejmuje
Źródła
- Commission Implementing Regulation (EU) 2020/156 of 23 January 2020 registering «Norsk Akevitt»/«Norsk Aquavit»/«Norsk Akvavit»/«Norwegian Aquavit» (text via legislation.gov.uk)
- Main specifications of the technical file «Norsk Akevitt», PGI-NO-02239, OJ C 239, 16.7.2019, p. 9
- eAmbrosia — EU register of geographical indications (spirit drinks): Norsk Akevitt / Norwegian Aquavit (PGI-NO-02239), registered 06.02.2020
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks (OJ L 130, 17.5.2019), Annex I, category 24 (Akvavit or aquavit)
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
