🥃 Kajsijevača

Kajsijevača to bałkańska odpowiedź na morelówkę: klarowny destylat owocowy ze sfermentowanych moreli, zwany rakiją. Nazwa pochodzi od kajsija, czyli „morela” w Serbii oraz w Bośni i Hercegowinie; w Chorwacji ten sam trunek częściej nazywa się rakija od marelice. Obok śliwowicy i rakiji winogronowej to jeden z najbardziej znanych bałkańskich destylatów owocowych.

Zasady. W UE ten napój należy do kategorii 9 rozporządzenia (UE) 2019/787, napoju spirytusowego owocowego: powstaje wyłącznie ze sfermentowanych świeżych owoców, jest destylowany poniżej 86 % obj., bez dodanego alkoholu i aromatów, a sprzedaje się go z mocą co najmniej 37,5 % obj. Bośniackie rozporządzenie o napojach spirytusowych, dostosowane do prawa UE, ogranicza metanol w rakiji morelowej do 1 200 g na hektolitr czystego alkoholu.

Produkcja. Dojrzałe morele rozgniata się i fermentuje, a następnie destyluje raz lub dwa razy w miedzianych alembikach. Dla kajsijevačy nie ma nazwy chronionej, więc smak zależy od odmiany, dojrzałości owoców i destylatora. Niektórzy producenci leżakują ją w drewnie, wtedy nabiera złotego koloru.

Tradycja. Na Bałkanach rakiję podaje się gościom do kawy i wznosi się nią toast na chrzcinach, weselach i stypach. Rakiję morelową ceni się za wyrazisty owocowy aromat, dlatego pije się ją głównie z małych kieliszków, bez mieszania. Podobne destylaty morelowe mają nazwy chronione na Węgrzech, na przykład Kecskeméti Barackpálinka, oraz w Trydencie we Włoszech.

Dlaczego to ważne. Domowa rakija nie jest kontrolowana, a destylaty owocowe mogą zawierać więcej metanolu niż zbożowe, dlatego istnieją limity prawne. Aromat moreli nie czyni napoju lżejszym: to mocny trunek o mocy 37,5 % obj. lub wyższej. WHO przypomina, że nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.