🥃 Pálinka morelowa z Gönc (Gönci Barackpálinka)
Palinka morelowa z okolic Gönc na północnym wschodzie Węgier: chroniona w UE nazwa, tylko z moreli ChOG «Gönci kajszibarack»; moc od 37,5 % obj.
Gönci Barackpálinka, czyli palinka morelowa z Gönc, to węgierskie oznaczenie geograficzne UE dla palinki z moreli, które same mają chronioną nazwę: «Gönci kajszibarack». Owoce rosną w okolicach Gönc w komitacie Borsod-Abaúj-Zemplén, a fermentację, destylację, dojrzewanie i rozlew prowadzi się wyłącznie w 46 gminach tego regionu.
Nazwa jest chroniona w UE od 13 lutego 2008 roku (PGI-HU-02052). Na liście gmin są m.in. Gönc, Encs, Szikszó, Miskolc, Szerencs i Tállya. Według dokumentacji technicznej po filokserze winnice dawnego komitatu Abaúj zastąpiono sadami; w 1871 roku Gönc słynęło już z moreli. Lokalną odmianę Magyar kajszi C 235 uznano warunkowo w 1960 roku, a ostatecznie w 1976.
Dozwolone odmiany to Gönci magyar kajszi, Magyar kajszi C 235, Mandulakajszi, Bergeron, Ceglédi Piroska, Ceglédi bíborkajszi, Ceglédi arany, Ceglédi óriás i Pannónia; owoce muszą mieć refrakcję co najmniej 15 % i średnicę co najmniej 30 mm. Pestki się wyjmuje, zacier fermentuje 6-14 dni w 18-22 °C, destylacja jest podwójna frakcyjna lub na równoważnym sprzęcie, spirytus odpoczywa w stali nierdzewnej i dojrzewa w drewnie.
Minimalna moc to 37,5 % obj., ogólne minimum dla destylatów owocowych; metanolu może być do 1200 g/hl, kwasu pruskiego do 7 g/hl czystego alkoholu, a miedzi do 10 mg/kg. Aromaty, barwniki i cukier są zakazane. Średnie z pięćdziesięciu lat: 1800-1900 godzin słońca, 19 °C w lipcu i 500-600 mm opadów. Sprzedaje się ją tylko w butelkach do 1 litra, nigdy luzem.
Dlaczego to ważne. «Gönci» to podwójna ochrona: własną chronioną nazwę mają i owoce, i palinka. Minimalna moc jest tu niższa niż w kecskemétskiej (37,5 wobec 40 % obj.), więc sprawdź etykietę. WHO: nie ma bezpiecznego poziomu spożycia alkoholu.
Fakty
| Kategoria UE | 9 – destylat owocowy; ChOG PGI-HU-02052, ochrona od 13.02.2008 |
|---|---|
| Surowiec | morele ChOG „Gönci kajszibarack”, 9 odmian; refrakcja od 15 %, średnica od 30 mm |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | od 37,5 % obj. |
| Minimalny okres dojrzewania | nieobowiązkowe; odpoczynek w stali nierdzewnej, leżakowanie – w drewnie |
| Metoda destylacji | podwójna destylacja frakcyjna lub równoważny sprzęt |
| Podstawa prawna | dokumentacja techniczna Ares(2017)2563907; rozporządzenie (UE) 2019/787, art. 37; węgierska ustawa LXXIII z 2008 r. |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Pálinka morelowa z Gönc (Gönci Barackpálinka) → rodzaj → 🍎 Brandy owocowe → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Fermentacja alkoholowa, 🍷 Drożdże
- W co się pakuje
- 🍷 Dębowa beczka, 🍷 Szkło
- Z czego się robi
- 🧪 Woda
- Co zawiera
- 🍷 Etanol
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Należy do
- 🍎 Brandy owocowe, 🥃 Palinka
- Powiązane z
- 📍 Tokaj, 🌍 Europa Środkowa
- Podobne i różne
- 🥃 Okowita owocowa, 🥃 Pálinka morelowa z Kecskemétu (Kecskeméti Barackpálinka), 🥃 Pálinka morelowa z Kecskemétu (Kecskeméti Barackpálinka), 🥃 Aprikot trentino, 🥃 Kajsijevača, 🥃 Abricotine, 🥃 Südtiroler Marille, 🥃 Wachauer Marillenbrand
Najczęstsze pytania
Czy gönci to morelówka?
Tak, to węgierski destylat z moreli, z własnymi chronionymi nazwami dla owocu i dla trunku.
Czy dodaje się cukier lub aromaty?
Nie, zabronione są aromaty, barwniki i cukier.
Czym się różni od wódki owocowej z Polski?
Ma ściśle opisaną strefę 46 gmin i dojrzewanie w stali lub drewnie, a nie tylko moc.
Ile procent ma minimum?
37,5 % obj.
Jak podawać?
Schłodzona, w małym kieliszku, po posiłku.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Etanol — Alkohol powstający podczas fermentacji, który powoduje upojenie.
- 🍷 Dębowa beczka — Drewniane naczynie z dębowych klepek, w którym wino dojrzewa, nabiera nowych aromatów i powoli „oddycha”.
- 🧪 Woda — ~87% mleka.
- 🍷 Fermentacja alkoholowa — Drożdże zjadają cukier w moszczu i wydzielają alkohol oraz dwutlenek węgla.
Podobne
🥃 Pálinka morelowa z Kecskemétu (Kecskeméti Barackpálinka) · 🥃 Pálinka brzoskwiniowa z Homokhátság (Homokháti őszibarack pálinka) · 🥃 Pálinka jabłkowa z Szabolcs (Szabolcsi Almapálinka) · 🥃 Pálinka wiśniowa z Újfehértó (Újfehértói meggypálinka) · 🥃 Pálinka pigwowa z Madaras (Madarasi birspálinka) · 🥃 Pálinka pigwowa z Nagykunság (Nagykunsági birspálinka)
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- eAmbrosia: technical file «Gönci Barackpálinka» (transmission of an established GI), Ares(2017)2563907 — EN version
- eAmbrosia (EU register of geographical indications): Gönci Barackpálinka, PGI-HU-02052 (EUGI00000014163)
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks (OJ L 130, 17.5.2019): Annex I cat. 9 (fruit spirit), Art. 37
- 2008. évi LXXIII. törvény a pálinkáról, a törkölypálinkáról és a Pálinka Nemzeti Tanácsról (Hungary, Act LXXIII of 2008)
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
