🥃 Rakija winogronowa
Inne nazwy: grozdova, lozova rakija, lozovača, komovica
Rakija z winogron to bałkański destylat z winogron: bułgarska grozdova z wina, loza i lozovača z całych winogron, komovica z wytłoczyn. Od 37,5 % obj.; grozdova od 40 %.
Rakija winogronowa to mocny bałkański destylat z wina, całych sfermentowanych winogron lub wytłoków. Jeśli znasz rakiję z Bałkanów, rakija z winogron to ta robiona z winogron: mocny destylat z wina, z całych sfermentowanych winogron albo z wytłoczyn. W Bułgarii to grozdova rakia z wina, w Serbii, Chorwacji, Czarnogórze, Bośni i Hercegowinie oraz Macedonii Północnej nazywa się loza, lozovača lub lozova rakia, a rakija z wytłoczyn to komovica. Ma co najmniej 37,5 % obj.; bułgarska grozdova co najmniej 40 %.
Prawo UE nie zna osobnej kategorii „rakija”, więc rakija z winogron trafia do trzech różnych. Destylat winny (kategoria 4) destyluje się poniżej 86 % obj., bez dodanego alkoholu. Destylat z wytłoczyn winogron (kategoria 6) to komovica, bliska krewna grappy i tsipouro. Rejestr UE zalicza Hrvatska loza do destylatów owocowych (kategoria 9): destyluje się ją ze sfermentowanych, zgniecionych jagód razem ze skórkami i sokiem, bez szypułek.
Serbska ustawa o napojach spirytusowych (Službeni glasnik 92/2015) zna te same trzy drogi: „rakija od vina”, komovicę z wytłoczyn i „rakija od grožđa” wśród rakij owocowych. Specyfikacja Hrvatska loza (oznaczenie geograficzne UE od 2012 roku) opisuje bezbarwny trunek: winogrona o zawartości 10–15 % cukru fermentują około 10 dni w temperaturze do 25 °C, destylat ma 60–75 % obj., a przed butelkowaniem co najmniej 20 dni odpoczywa w stali nierdzewnej lub szkle.
W Bułgarii ustawa o winie i napojach spirytusowych (art. 123) definiuje grozdową rakiję jako destylat winny: jedna lub dwie destylacje poniżej 65 % obj., nie więcej niż 75 litrów wina ze 100 kg winogron. Rejestr UE chroni 10 takich nazw, w tym dwie muszkatowe; siedem od 2005 roku, trzy od 2018–2019.
Dlaczego to ważne. Słowo rakija nie mówi, z czego jest trunek: „grozdova”, „loza” lub „rakija od grožđa” oznaczają winogrona lub wino, „komovica” wytłoczyny. Pochodzenie gwarantuje tylko chroniona nazwa, jak „Sungurlarska grozdova rakya” albo „Hrvatska loza”; w Bułgarii partię grozdovej rakiji można sprzedawać tylko z protokołem badań laboratoryjnych i certyfikatem autentyczności. WHO: nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.
Fakty
| Kategoria UE | 4 — okowita winiakowa (grozdova); 6 — okowita z wytłoków (komovica); 9 — Hrvatska loza |
|---|---|
| Surowiec | wino, sfermentowane zmiażdżone jagody bez szypułek lub wytłoki winogronowe |
| Metoda destylacji | poniżej 86% obj. (UE); bułgarska grozdova poniżej 65%; Hrvatska loza 60–75% |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | od 37,5% obj.; bułgarska grozdova od 40% |
| Minimalny okres dojrzewania | nieobowiązkowe; Hrvatska loza — co najmniej 20 dni w stali nierdzewnej lub szkle |
| Podstawa prawna | Rozp. (UE) 2019/787; ustawa serbska 92/2015; bułgarska ustawa o winie i napojach spirytusowych, art. 123 |
Jak łączy się z tematem „Wino”
🥃 Rakija winogronowa → robi się z → 🍷 Wino
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Rakija winogronowa → robi się z → 🍷 Wino ← powiązane ← 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Fermentacja alkoholowa
- Z czego się robi
- 🌿 Winogrono, 🥃 Wytłoczyny, 🍷 Wino
- Co się z niego robi
- 🥃 Hrvatska travarica
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Tradycje
- 🧑🤝🧑 Bułgarzy
- Produkty
- 🥃 Rakija
- Należy do
- 🍇 Destylaty z wytłoczyn, 🥃 Produkty z winogron
- Gdzie powstaje
- 🗺️ Wino bułgarskie, 🗺️ Wino serbskie, 🗺️ Wino macedońskie, 🗺️ Wino chorwackie, 🌍 Bałkany
- Podobne i różne
- 🥃 Brandy z wytłoczyn, 🥃 Chacha, 🍇 Brandy winogronowe, 🍇 Destylaty z wytłoczyn, 🍎 Brandy owocowe, 🥃 Grappa, 🥃 Tsipouro, 🥃 Hrvatska loza, 🥃 Komovica
Najczęstsze pytania
Co kupić w Chorwacji: lozovača czy komovica?
Lozovača lub «loza» to destylat z całych sfermentowanych owoców winogron, a komovica to rakija z wytłoczyn, bliższa grappie.
Jak powstaje Hrvatska loza?
Z winogron o cukrowości 10–15 %, fermentacja trwa około 10 dni, a przed rozlewem trunek odpoczywa co najmniej 20 dni.
Czy bułgarska grozdowa to brandy?
W rozumieniu UE to destylat z wina, czyli kategoria 4.
Ile bułgarskich rakii ma ochronę w UE?
Dziesięć, w tym dwie muszkatowe.
Jak podawać rakiję?
Z małego kieliszka; w Sungurlare podaje się ją schłodzoną jako aperitif.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Fermentacja alkoholowa — Drożdże zjadają cukier w moszczu i wydzielają alkohol oraz dwutlenek węgla.
- 🍇 Brandy winogronowe — Brandy winogronowe to destylaty z wina od 36 % obj., rok lub dłużej w dębie; koniak i armaniak to chronione nazwy miejsc, a „brandy” bez miejsca jest tylko kategorią UE.
- 🥃 Grappa — Włoski destylat z wytłoków winogron, oznaczenie geograficzne UE: min. 37,5 % obj.; „invecchiata” to co najmniej 12 miesięcy w drewnie, „riserva” co najmniej 18.
- 🗺️ Wino bułgarskie — Wino Bułgarii: 31 234 ha winnic w 2025 roku, dwa regionalne PGI — Nizina Naddunajska i Nizina Tracka — oraz 52 PDO.
Podobne
🥃 Brandy z wytłoczyn · 🥃 Wytłoczyny · 🥃 Ouzo · 🥃 Arak · 🥃 Brandy · 🥃 Moszcz winogronowy
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Co obejmuje
- 🥃 Rakija muszkatowa z Burgasu (Bourgaska Muscatova rakya)
- 🥃 Rakija winogronowa z Pomorie (Pomoriyska grozdova rakya)
- 🥃 Rakija winogronowa z Sungurłare (Sungurlarska grozdova rakya)
- 🥃 Rakija muszkatowa ze Strałdży (Straldjanska Muscatova rakya)
- 🥃 Rakija winogronowa z Jamboła (Yambolska grozdova rakya)
- 🥃 Rakija winogronowa z Karnobatu (Karnobatska grozdova rakya)
- 🥃 Rakija winogronowa z Karłowa (Karlovska grozdova rakya)
- 🥃 Rakija winogronowa z Suchindołu (Suhindolska grozdova rakya)
Wszystkie (10) →
- 🥃 Rakija muszkatowa z Burgasu (Bourgaska Muscatova rakya)
- 🥃 Rakija winogronowa z Tyrgowiszte (Grozdova rakya ot Targovishte)
- 🥃 Rakija winogronowa z Karłowa (Karlovska grozdova rakya)
- 🥃 Rakija winogronowa z Karnobatu (Karnobatska grozdova rakya)
- 🥃 Rakija winogronowa z Pomorie (Pomoriyska grozdova rakya)
- 🥃 Slivenska Perla (rakija winogronowa ze Sliwenu)
- 🥃 Rakija muszkatowa ze Strałdży (Straldjanska Muscatova rakya)
- 🥃 Rakija winogronowa z Sungurłare (Sungurlarska grozdova rakya)
- 🥃 Rakija winogronowa z Suchindołu (Suhindolska grozdova rakya)
- 🥃 Rakija winogronowa z Jamboła (Yambolska grozdova rakya)
Źródła
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks (OJ L 130, 17.5.2019), Annex I, categories 4 (wine spirit), 6 (grape marc spirit), 9 (fruit spirit)
- Zakon o jakim alkoholnim pićima (Službeni glasnik RS 92/2015), Prilog 1: rakija od vina, komovica, rakija od voća (текст додатка: sljivovica.net)
- Technical file «Hrvatska loza», PGI-HR-02018, Ref. Ares(2016)6407885 (14.11.2016), EN version — eAmbrosia attachment 66084
- eAmbrosia (EU register of geographical indications): Hrvatska loza, PGI-HR-02018 (EUGI00000014088), protection 24.04.2012
- Technical file «Sungurlarska grozdova rakya», PGI-BG-01855, Ref. Ares(2015)2302813 (02.06.2015): ZVSN art. 123 definition of «grozdova rakya» — eAmbrosia attachment 66150
- Technical file «Karlovska grozdova rakya», PGI-BG-01861, Ref. Ares(2015)2302813 (02.06.2015) — eAmbrosia attachment 66154
- eAmbrosia — EU register of geographical indications (spirit drinks)
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
- Wikidata Q931946
