📍 Kartlia

Kartli to historyczny region w środkowej Gruzji wzdłuż rzeki Mtkvari (Kura): dziś Shida Kartli (ośrodek Gori) i Kvemo Kartli (ośrodek Rustawi). Według Narodowej Agencji Wina winnice leżą na wysokości 450–700 m w dolinach Kury, Liakhvi i Ksani. Region znany jest z klasycznego europejskiego stylu i dobrych win musujących; nazwę Atenuri nosi tylko wino stąd. ¹

Podstrefy i odmiany. Agencja wyróżnia trzy podstrefy: Kwemo, Szida i Zemo Kartli. Białe odmiany to czinuri, goruli mcwane i budeszuri, czerwone – tawkweri, szawkapito i saperawi, a wino robi się zarówno tradycyjnie, jak i po europejsku. ¹ Kwemo Kartli z 441 630 mieszkańcami to trzeci pod względem ludności region Gruzji. ⁵

Atenuri. Mikrostrefa Ateni leży na południe od Gori, na prawym brzegu Mtkwari, w wąwozie Tany; winnice rosną tu na wysokości 580–750 m. Wino robi się tylko z czinuri, goruli mcwane i aligoté zebranych przy cukrze od 18 %, najwyżej 10 t z hektara i 650 l wina z tony, a cała produkcja i rozlew odbywają się wyłącznie w Ateni. ²

Jakie jest Atenuri. Białe wytrawne ma co najmniej 11 % alkoholu i do 4 g/l cukru, musujące i perliste – od 10,5 %. Musujące robi się metodą butelkową lub zbiornikową i sprzedaje 9 lub 6 miesięcy po drugiej fermentacji. Już XVIII-wieczny geograf Wachuszti uważał wino z Ateni za najlepsze w Kartlii. ²

Klimat Ateni. Słońce świeci 2200–2300 godzin rocznie, średnia temperatura to 10,7 °C, a na wysokości 680 m spada około 560 mm deszczu. Lipiec i sierpień są suche, więc winnice się nawadnia, a grad zdarza się średnio dwa dni w roku. ²

Okami. Mikrostrefa w gminie Kaspi obejmuje 17 wsi po obu brzegach Mtkwari na wysokości 500–800 m. Białe Okami robi się z czinuri lub goruli mcwane, czerwone – z szawkapito, przy plonie do 8 t z hektara. Klimat jest suchy: około 500 mm opadów i średnio 11,4 °C. Miejscową winiarnię założył w 1965 roku Tengiz Kekelidze. ³

Asuretuli Szala. Wieś Asureti w gminie Tetrickaro założyli w 1818 roku niemieccy koloniści ze Szwabii pod nazwą Elisabethtal. Według miejscowej historii Niemiec Otto Schall znalazł w lesie dawną odmianę asuretuli szawi, a wino z niej nazwano na jego cześć „Szala”. Dziś to apelacja czerwonego wytrawnego wina z winnic na wysokości 400–750 m, do którego można dodać do 15 % tawkweri i szawkapito; trzypiętrowa niemiecka piwnica winna od 2017 roku jest zabytkiem. ⁶

W Kvemo Kartli znajdują się też dawne osady Shulaveri: według badania PNAS z 2017 roku w naczyniach z Shulaveri Gora i Gadachrili Gora, około 50 km na południe od Tbilisi, znaleziono najstarsze chemiczne ślady wina z winogron, datowane na około 6000–5800 p.n.e. ⁴

Dlaczego to ważne dla ciebie. Kartlia to nie tylko wina musujące: powstają tu też wytrawne białe i czerwone. ¹ Nazwa Atenuri dotyczy tylko mikrostrefy Ateni pod Gori, a Asuretuli Szala – tylko wsi Asureti. ²⁶