🧪 Laktoferyna
Białko wiążące żelazo i chroniące błony śluzowe; w siarze kobiety około 7 g/l, w dojrzałym mleku około 1 g/l.
Laktoferyna to białko, które mocno wiąże żelazo. Występuje w mleku, ślinie, łzach i śluzie z nosa. Najwięcej jest jej w siarze kobiety — około 7 g na litr, w dojrzałym mleku matki — około 1 g/l. Laktoferyna odbiera żelazo bakteriom i uczestniczy w ochronie błon śluzowych.
Czerwone białko z żelazem w mleku krowim zauważono w 1939 roku, ale długo nie udawało się go wyodrębnić w czystej postaci; szczegółowo zbadano je około 1960 roku, a nazwę «laktoferyna» otrzymało w 1961. Wtedy też stwierdzono działanie przeciwbakteryjne, związane z wiązaniem żelaza.
Pomiary bardzo się różnią. W chińskim badaniu (Nutrients, 2018) mediany w mleku kobiecym wynosiły 3,16 g/l w siarze, 1,73 g/l w mleku przejściowym i 0,90 g/l w dojrzałym. Żelazem to białko jest w mleku wysycone tylko w około 10 %. W mleku krowim jest go znacznie mniej, a pomiary w różnych pracach się różnią.
Dla wcześniaków są najlepsze dane. Przegląd Cochrane z 2020 roku (12 badań, 5 425 dzieci) wykazał, że laktoferyna w żywieniu zmniejsza późną sepsę (typowe ryzyko względne 0,82), ale nie wpływa ani na martwicze zapalenie jelit, ani na śmiertelność; pewność dowodów jest niska.
Laktoferyna czy żelazo, laktoferyna czy colostrum? Laktoferyna to nie żelazo, tylko białko wiążące żelazo, a w mleku jest nim nasycona zaledwie w około 10 %. Siara to pierwsze mleko, a laktoferyna jest jednym z jej białek; w siarze ludzkiej jest jej najwięcej: około 7 g na litr wobec około 1 g/l w dojrzałym mleku matki. Mleko krowie zawiera jej znacznie mniej niż ludzkie, a pomiary różnią się między badaniami. Najlepsze dowody dotyczą na razie wcześniaków, nie zdrowych dorosłych.
Na etykietach laktoferyna występuje jako „laktoferyna” lub „laktoferyna bydlęca”, zwykle w produktach sprzedawanych jako suplementy diety: kapsułki, tabletki, krople. Ta kategoria nie podlega takiej kontroli jak leki, więc jakość bywa różna. Takie produkty znajdziesz w aptekach, sklepach ze zdrową żywnością i w internetowych sklepach z suplementami. Napis nie dowodzi, że produkt robi to, co sugeruje tekst: najlepsze dane dotyczą wcześniaków, a zapytać warto lekarza.
Dlaczego to ważne dla ciebie. Suplementy z laktoferyną sprzedaje się szeroko, ale ich jakość bywa różna, bo nie podlegają takiej kontroli jak leki. Ochronna rola tego białka dotyczy przede wszystkim niemowlęcia, razem z innymi substancjami mleka matki; o suplementach porozmawiaj z lekarzem.
Fakty
| Przeznaczenie | Wiąże żelazo, uczestniczy w ochronie błon śluzowych 1 |
|---|---|
| Rok założenia | Zauważona w mleku krowim w 1939 roku, nazwana w 1961 |
| Surowiec | Występuje w mleku, ślinie, łzach i śluzie z nosa; w siarze kobiety ≈ 7 g/l 1 |
Jak łączy się z mlekiem
🧪 Laktoferyna ← skojarzenie ← 🥛 Mleko
Powiązania
- W jakim mleku jest dużo
- 🥛 Mleko matki, 🥛 Mleko krowie
- Co wpływa
- ❤️ Siara, 🧪 Żelazo
- Na co wpływa
- 🛡️ Odporność, 🧪 Żelazo
- Kojarzy się z
- 🥛 Mleko
- Należy do
- 🧪 Skład mleka, zdrowie i zamienniki
Najczęstsze pytania
Co to jest laktoferyna i do czego służy?
To białko, które mocno wiąże żelazo. Odbierając żelazo bakteriom, nie pozwala im się namnażać, a także uczestniczy w ochronie błon śluzowych.
Czy to prawda, że laktoferyna to żelazo?
Nie. To białko wiążące żelazo; w mleku jest nasycone żelazem tylko w około 10 %.
Gdzie jest najwięcej laktoferyny?
W siarze ludzkiej, około 7 g na litr, a w dojrzałym mleku matki około 1 g/l. Mleko krowie zawiera jej znacznie mniej.
Czy laktoferyna pomaga wcześniakom?
Według przeglądu Cochrane z 2020 roku zmniejsza późną sepsę (typowe ryzyko względne 0,82), ale nie wpływa na martwicze zapalenie jelit ani na śmiertelność; pewność dowodów jest niska, a autorzy nie znaleźli skutków ubocznych.
Czy warto brać suplementy z laktoferyną?
Ich jakość bywa różna, bo nie podlegają takiej kontroli jak leki. Ochronna rola tego białka dotyczy głównie niemowlęcia, razem z innymi substancjami mleka matki; o suplementy zapytaj lekarza.
Podobne
🧪 Witamina B12 · 🧪 Witamina A · 🧪 Fosfor · 🍊 Witamina C · 🧪 Witamina D · 🧪 Kaloryczność
Źródła
- Yang Z. et al. Concentration of Lactoferrin in Human Milk and Its Variation during Lactation in Different Chinese Populations. Nutrients, 2018
- Pammi M., Suresh G. Enteral lactoferrin supplementation for prevention of sepsis and necrotizing enterocolitis in preterm infants. Cochrane, 2020
