🥃 Pálinka jabłkowa z Szabolcs (Szabolcsi Almapálinka)
Węgierska jabłkówka z unijnym oznaczeniem geograficznym z komitatu Szabolcs-Szatmár-Bereg, który daje 52–56 % jabłek Węgier; moc 40–86 % obj.
Szabolcsi Almapálinka (pálinka jabłkowa z Szabolcs) to węgierskie unijne oznaczenie geograficzne dla pálinki z jabłek uprawianych w komitacie Szabolcs-Szatmár-Bereg w północno-wschodnich Węgrzech. Jabłka przerabia się razem z miąższem, a zacieranie, fermentacja, destylacja, dojrzewanie, odpoczynek i butelkowanie odbywają się wyłącznie w obrębie komitatu.
Nazwa jest chroniona w UE od 23 września 2003 roku (PGI-HU-02039). Według dokumentacji technicznej komitat daje 52–56 % jabłek Węgier — 300–450 tysięcy ton — a jabłonie zajmują około połowy jego sadów. Sadzono je, by umocnić szybko nagrzewające się piaszczyste gleby regionu Nyírség. Jeszcze pod koniec XIX wieku działała tu prawie połowa destylarni w kraju.
Przeważają odmiany Jonathan, Jonagold, Golden Delicious, Red Delicious i Idared. Owoce muszą być dojrzałe lub przejrzałe, bez pleśni, z co najmniej 12 % suchej masy i co najmniej 0,27 % kwasowości ogólnej. Fermentacja trwa 7–14 dni w 18–22 °C; dawniej beczki uszczelniano gliną, dziś używa się folii lub rurki fermentacyjnej. Destylacja jest podwójna frakcyjna, w alembiku z miedzianą powierzchnią lub równoważnym.
Moc wynosi 40–86 % obj., metanolu do 1200 g/hl, substancji lotnych co najmniej 200 g/hl czystego alkoholu. Aromaty, barwniki i cukier są zakazane. Młoda pálinka jest bezbarwna, dojrzewająca — żółtawa lub bursztynowa; dojrzewanie w drewnie trwa co najmniej 3 miesiące w beczkach do 1000 l albo 6 miesięcy w większych. Opakowaniem jest szkło lub ceramika do 1 l.
Dlaczego to ważne dla Ciebie. «Szabolcsi» gwarantuje jabłka z jednego komitatu i butelkowanie na miejscu; wywóz pálinki luzem poza obszar jest zakazany. To destylat z sfermentowanych owoców, a nie z cydru jak w calvadosie. WHO przypomina, że nie ma bezpiecznego poziomu spożycia alkoholu.
Fakty
| Kategoria UE | 9 – destylat owocowy; ChOG PGI-HU-02039, ochrona od 23.09.2003 |
|---|---|
| Surowiec | jabłka z komitatu Szabolcs-Szatmár-Bereg; sucha masa od 12 %, kwasowość od 0,27 % |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | 40–86 % obj. |
| Minimalny okres dojrzewania | nieobowiązkowe; leżakowana – od 3 miesięcy (beczki do 1000 l) lub 6 miesięcy (większe) |
| Metoda destylacji | podwójna destylacja frakcyjna w alembiku z miedzianą powierzchnią lub równoważny sprzęt |
| Podstawa prawna | dokumentacja techniczna Ares(2017)1294029; rozporządzenie (UE) 2019/787, art. 37; węgierska ustawa LXXIII z 2008 r. |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Pálinka jabłkowa z Szabolcs (Szabolcsi Almapálinka) → rodzaj → 🍎 Brandy owocowe → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Fermentacja alkoholowa, 🍷 Drożdże
- W co się pakuje
- 🍷 Dębowa beczka, 🍷 Szkło
- Z czego się robi
- 🧪 Woda
- Co zawiera
- 🍷 Etanol
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Należy do
- 🍎 Brandy owocowe, 🥃 Palinka
- Powiązane z
- 🌍 Europa Środkowa
- Podobne i różne
- 🥃 Calvados, 🍏 Okowita z cydru i perry, 🥃 Pálinka śliwkowa z Szatmár (Szatmári Szilvapálinka), 🥃 Pálinka śliwkowa z Szatmár (Szatmári Szilvapálinka), 🥃 Pálinka wiśniowa z Újfehértó (Újfehértói meggypálinka), 🥃 Pálinka wiśniowa z Újfehértó (Újfehértói meggypálinka), 🥃 Jabukovača, 🥃 Südtiroler Golden Delicious
Najczęstsze pytania
Czym różni się od calvadosu i od nalewki jabłkowej?
Calvados powstaje z cydru, nalewka to owoce lub sok zalane alkoholem, a ta pálinka to destylat sfermentowanego zacieru z całych jabłek, razem z miąższem. Do tego nazwa jest chroniona jako węgierskie oznaczenie geograficzne.
Gdzie leży Szabolcs-Szatmár-Bereg i dlaczego tam tyle jabłek?
Na północnym wschodzie Węgier. Jabłonie sadzono, by utrwalić szybko nagrzewające się piaski regionu Nyírség, a pod koniec XIX wieku działała tu niemal połowa gorzelni kraju.
Jak czytać Almapálinka na etykiecie?
Alma to po węgiersku jabłko, pálinka to owocowy destylat; Szabolcsi wskazuje komitat, z którego muszą pochodzić jabłka i w którym odbywa się cała produkcja.
Czy musi dojrzewać w beczce i jaka jest jej moc?
Moc to 40–86 % obj. Może być młoda i bezbarwna albo dojrzewająca. Dojrzewanie w drewnie trwa co najmniej 3 miesiące w beczkach do 1000 l albo 6 miesięcy w większych; kolor jest wtedy żółtawy lub bursztynowy.
Dlaczego butelkuje się ją tylko w komitacie?
Według dokumentacji technicznej transport luzem grozi zmieszaniem z inną pálinką jabłkową, a banderola podatkowa naklejona na miejscu gwarantuje nienaruszalność produktu.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Etanol — Alkohol powstający podczas fermentacji, który powoduje upojenie.
- 🧪 Woda — ~87% mleka.
- 🍷 Fermentacja alkoholowa — Drożdże zjadają cukier w moszczu i wydzielają alkohol oraz dwutlenek węgla.
- 🌍 Europa Środkowa — Twaróg (kwark), sery i masło w kuchni chłopskiej.
Podobne
🥃 Pálinka morelowa z Gönc (Gönci Barackpálinka) · 🥃 Pálinka pigwowa z Madaras (Madarasi birspálinka) · 🥃 Pálinka pigwowa z Nagykunság (Nagykunsági birspálinka) · 🥃 Pálinka śliwkowa z Nagykunság (Nagykunsági szilvapálinka) · 🥃 Pálinka morelowa z Kecskemétu (Kecskeméti Barackpálinka) · 🥃 Pálinka wiśniowa z Újfehértó (Újfehértói meggypálinka)
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- eAmbrosia: technical file «Szabolcsi Almapálinka» (transmission of an established GI), Ares(2017)1294029 — EN version
- eAmbrosia (EU register of geographical indications): Szabolcsi Almapálinka, PGI-HU-02039 (EUGI00000014168)
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks (OJ L 130, 17.5.2019): Annex I cat. 9 (fruit spirit), Art. 37
- 2008. évi LXXIII. törvény a pálinkáról, a törkölypálinkáról és a Pálinka Nemzeti Tanácsról (Hungary, Act LXXIII of 2008)
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
