🌾 Pszenica zwyczajna
Inne nazwy: pszenica miękka, Triticum aestivum
Najczęściej uprawiany gatunek pszenicy, mielony na mąkę do chleba, świeżego i jajecznego makaronu oraz szpecli.
Pszenica zwyczajna (Triticum aestivum, pszenica miękka) to najczęściej uprawiany gatunek pszenicy na świecie: jej ziarno miele się na drobną mąkę do chleba, wypieków oraz makaronu świeżego i jajecznego. Jest heksaploidalna, ma 42 chromosomy (genomy A, B i D) i daje zdecydowaną większość światowych zbiorów pszenicy; pszenica durum (Triticum durum) to tylko niewielka część.
Uprawia się ją w klimacie umiarkowanym na niemal wszystkich kontynentach: w całej Europie, m.in. w Ukrainie, Francji, Niemczech i Polsce, a także w Chinach, Indiach, Ameryce Północnej i Australii. Odmiany ozime wysiewa się jesienią i zbiera następnego lata, jare wysiewa się wiosną.
Ziarno jest mączyste, a nie szkliste, dlatego w młynie łatwo rozpada się na drobną białą mąkę. Zawiera zwykle 10–13 % białka, zależnie od odmiany i warunków, a z tego białka powstaje rozciągliwy, elastyczny gluten. Dlatego ciasto z pszenicy zwyczajnej dobrze rośnie w chlebie i daje się cienko rozwałkować na makaron.
W makaronie pszenicę zwyczajną wykorzystuje się jako mąkę pszenną. Robi się z niej makaron świeży i domowy makaron jajeczny, np. tagliatelle, tagliolini i płaty lasagne, ciasto na szpecle oraz mąkę wiążącą ziemniaczane gnocchi. We Włoszech suchego makaronu nie wolno z niej robić: DPR 187/2001 dopuszcza tylko semolinę z pszenicy durum. W innych krajach suchy makaron z mąki pszennej jest powszechny, ale łatwiej się rozgotowuje.
Poza makaronem z pszenicy zwyczajnej piecze się chleb, bułki, ciastka i ciasta, robi naleśniki i kaszę mannę.
Zawiera gluten, więc nie nadaje się dla osób z celiakią, a w UE pszenicę trzeba wyróżnić na etykiecie jako alergen. Mąka pełnoziarnista z całego ziarna ma więcej błonnika niż biała.
Fakty
| Surowiec | Ziarno Triticum aestivum, mielone na mąkę pszenną |
|---|---|
| Kraj | Chiny, Indie, kraje UE, Ukraina, USA, Kanada, Australia |
| Przeznaczenie | Chleb, wypieki, makaron świeży i jajeczny, szpecle, gnocchi, kasza manna |
Jak łączy się z tematem „Makaron”
🌾 Pszenica zwyczajna ← zawiera ← Świeży makaron → rodzaj → 🍝 Makaron
Powiązania
- Co się z niego robi
- Mąka pszenna, 🥃 Kweichow Moutai, 🥃 Danzka, 🥃 Kweichow Moutai 15 Year Old, 🥃 Kweichow Moutai Feitian, 🥃 Emsländer Korn, 🥃 Estonian Vodka, 🥃 Destylat zbożowy (Grain spirit), 🥃 Kaoliang, 🥃 Baijiu o aromacie sosowym (Jiangxiang), 🥃 Wheat whiskey
- Gdzie występuje
- Garganelli, Pici, Świeży makaron, Gnocchi i szpecle, Saint Jean Ravioles du Dauphiné IGP
- Należy do
- Składniki i skład makaronu
- Podobne i różne
- Orkisz
- W innych tematach
- Makaron pszenny
Najczęstsze pytania
Czy pszenica miękka to to samo co zwyczajna?
Tak, to Triticum aestivum, zwana też chlebową.
Czy to prawda, że mąka z pszenicy miękkiej nie zawiera glutenu?
Nie. Zawiera gluten i nie nadaje się dla osób z celiakią.
Czy z pszenicy miękkiej robi się suchy makaron we Włoszech?
Nie: włoskie prawo dopuszcza tylko semolinę z pszenicy durum.
Jak oznacza się pszenicę na etykiecie w UE?
Jako alergen, wyróżniony w składzie.
Do jakiego makaronu nadaje się mąka pszenna?
Do świeżego i domowego makaronu jajecznego: tagliatelle, tagliolini, płaty lasagne.
Porównania
Przewodniki
Co przeczytać dalej
- Garganelli — Makaron jajeczny z Emilii-Romanii: kwadraty ciasta jajecznego zwijane w rurkę wokół patyczka i żłobkowane na grzebieniu tkackim; zwany też maccheroni al pettine.
- Świeży makaron — Makaron niesuszony lub tylko podsuszony: przechowywany w chłodzie, gotuje się w kilka minut; orecchiette, pici, trofie.
- Orkisz — Dawna pszenica oplewiona (Triticum spelta) o orzechowym smaku; zawiera gluten, mieli się ją na semolinę i mąkę do makaronu orkiszowego.
- Saint Jean Ravioles du Dauphiné IGP — Raviole du Dauphiné IGP Label Rouge od Saint Jean: cienkie ciasto z pszenicy zwyczajnej i jaj z nadzieniem ze świeżego sera, Comté AOP i natki.
- 🥃 Baijiu o aromacie sosowym (Jiangxiang) — Jiangxiang to baijiu o aromacie sosowym z Kuejczou, znane głównie dzięki Kweichow Moutai: sorgo, wysokotemperaturowe qu pszenne, 9 parowań i 7 destylacji; norma GB/T 10781.4-2024.
Podobne
Płaskurka · Mąka z bobu · Pszenica khorasan · Mąka jęczmienna · Zarodki pszenicy durum · 🦑 Atrament sepii
Źródła
- Decreto del Presidente della Repubblica 9 febbraio 2001, n. 187 (normattiva.it)
- Regulation (EU) No 1169/2011 on food information to consumers (EUR-Lex)
- FAO — FAOSTAT crops and livestock products
