towardia Skąd biorą się rzeczy.
Polskipl

🇳🇱 Sery holenderskie

Kategoria ✔ Sprawdzono: 11.2026 · źródeł: 16 Zaktualizowano: — Zaktualizowano FAQ i porównanie

Sery holenderskie: gouda, edam, lejdejski i kozi; 971 tys. ton w 2024 roku i 7 nazw chronionych w UE.

Niderlandy wyprodukowały w 2024 roku 971 tys. ton sera, głównie goudy, czyli około 9 % sera UE i piąte miejsce w Unii. 56 W UE chronionych jest siedem niderlandzkich nazw serów: cztery ChNP i trzy ChOG. Prawie wszystkie powstają z mleka krowiego, ale jest też holenderski ser kozi i zagrodowy ser lejdejski z kminem. 1

Historia. Wniosek rejestracyjny Boeren-Leidse met sleutels cytuje podręcznik, według którego ser z Holandii wysyłano do Paryża już w 1184 roku, a niderlandzkie sery nazywano od miast targowych: edam od Edam, goudę od Goudy. 12 Specyfikacja Gouda Holland dodaje, że niderlandzkie serowarstwo dojrzało w Złotym Wieku, XVII stuleciu, a ser sprzedawany w Goudzie nazywa się goudą od XVIII wieku. 7

Targi serowe. Alkmaar otrzymał prawo ważenia w 1365 roku, cech tragarzy sera założono w 1593 roku, a sam targ jest na pewno udokumentowany od 1622 roku. Dziś odbywa się w piątki od 10:00 do 13:00 na placu Waagplein: tragarze niosą na noszach osiem serów po 13 kg, sery waży się w wadze miejskiej, a kupcy targują się o cenę. 13 W Edam targi serowe odbywają się w środy rano w lipcu i sierpniu. 14

Gouda. Gouda Holland to spłaszczony walec, blok lub bochenek o wadze 2,5–20 kg z 48–52 % tłuszczu w suchej masie, wyłącznie z mleka niderlandzkich gospodarstw, dojrzewający naturalnie co najmniej 28 dni w 12 °C lub więcej, bez folii. Przed prasowaniem każdy ser dostaje znak kazeinowy z niepowtarzalnym kodem, a logo ChOG UE jest obowiązkowe. 74 Noord-Hollandse Gouda robi się tylko z mleka z Holandii Północnej i jest mniej słona. 8 Samo słowo gouda jest wolne.

Edam. Edam jest chudszy: 40–44 % tłuszczu w suchej masie. Edam Holland to najczęściej spłaszczona kula o wadze 1,5–2,5 kg dojrzewająca co najmniej 28 dni; bywa też blokiem lub bochenkiem do 20 kg. 9 Noord-Hollandse Edammer waży 1,7–1,9 kg i powstaje tylko z mleka z Holandii Północnej. 10

Ser lejdejski z kluczami. Boeren-Leidse met sleutels to zagrodowy ser półtwardy z częściowo odtłuszczonego, niepasteryzowanego mleka z 30–40 % tłuszczu w suchej masie. Na 100 litrów mleka dodaje się około 75 g kminu, na serze odciska się dwa skrzyżowane klucze Lejdy, przez pięć–sześć dni leży w solance, a jego skórkę barwi się na czerwono annato. Sery od 3 kg dojrzewają co najmniej 13 dni w 12 °C lub więcej. Stowarzyszenie serowarów istnieje od 28 października 1927 roku, a obszar wokół Lejdy obejmuje około 215 tys. ha. 12

Inne nazwy. Kanterkaas jest zarejestrowany w trzech odmianach: zwykłej, z goździkami (Kanternagelkaas) i z kminem (Kanterkomijnekaas). 1 Hollandse geitenkaas robi się podobnie jak goudę, ale z mleka koziego niderlandzkich gospodarstw; waży 1,5–20 kg, ma 50–60 % tłuszczu w suchej masie, dojrzewa co najmniej 25 dni i może zawierać pokrzywę, kozieradkę, tymianek lub pomidor. 11 Maasdam z dużymi oczkami nie ma nazwy chronionej. Organizacja branżowa ZuivelNL skupia niderlandzkich hodowców bydła mlecznego i przetwórców. 3

Rynek i wartość odżywcza. W 2024 roku niderlandzki eksport nabiału wzrósł o 10 %, do 11,39 mld euro, a produkcja sera spadła o prawie 2 %. 5 Według USDA 100 g goudy zawiera 356 kcal, 24,9 g białka, 27,4 g tłuszczu, w tym 17,6 g nasyconego, 700 mg wapnia i 819 mg sodu. 15

Ser holenderski czy po prostu gouda? Słowa gouda i edam są wolne, więc takie sery robi się na całym świecie, a Gouda Holland i Edam Holland (ChOG) oraz nazwy północnoholenderskie (ChNP) oznaczają ser holenderski wytwarzany według specyfikacji. Gouda Holland dojrzewa naturalnie co najmniej 28 dni w 12 °C lub wyżej, bez folii, i ma znak kazeinowy z unikalnym kodem. Noord-Hollandse Gouda jest mniej słona. Edam jest z tych dwóch chudszy.

Czytaj pełną nazwę, nie tylko „gouda” czy „edam”: Gouda Holland i Edam Holland mają logo UE ChOG (chronione oznaczenie geograficzne), a Noord-Hollandse Gouda i Edammer logo ChNP (chroniona nazwa pochodzenia). Gouda Holland ma też znak kazeinowy z unikalnym kodem. Dojrzewanie pod folią jest zakazane dla Gouda Holland i Edam Holland. Znajdziesz je w dziale serów w supermarkecie albo w sklepie z delikatesami, w kawałkach lub jako całe koła.

Dlaczego to ważne dla ciebie. Słowa gouda i edam są wolne, więc takie sery robi się na całym świecie; pochodzenie gwarantują tylko pełne nazwy z symbolem ChOG lub ChNP według prawa UE. 2 Dojrzewanie w folii jest dozwolone dla holenderskiego sera koziego, ale zakazane dla Gouda Holland i Edam Holland. 7911 100 g goudy zawiera 819 mg sodu, a WHO radzi dorosłym nie przekraczać 2000 mg dziennie. 1516

Fakty

KrajHolandia; 971 tys. t sera w 2024 roku 5, około 9 % UE 6
RegionHolandia 8; Holandia Północna dla goudy i edamu ChNP 810; okolice Lejdy dla Boeren-Leidse 12
SurowiecGłównie mleko krowie 79; Hollandse geitenkaas z koziego 11
Rejestracja7 nazw: 4 ChNP i 3 ChOG 1
Minimalny okres dojrzewaniaGouda Holland 28 dni 7; Edam Holland 28, baby 21 dni 9; Hollandse geitenkaas 25 dni 11
Podstawa prawnaRozporządzenie (UE) 2024/1143 2
→🥛mleko kozierodzaj🧀serrodzaj🏷️Sery o chronionyc…rodzaj🧀Beemsterrodzaj🧀Old Amsterdamrodzaj🧀Leerdammer🇳🇱towardia.com
Główne powiązania. Kliknij temat, aby go otworzyć.

Jak łączy się z tematem „Ser”

🇳🇱 Sery holenderskie → rodzaj → 🧀 Ser

Najczęstsze pytania

Czym ser Gouda różni się od edamskiego?

Edam jest chudszy, z 40–44 % tłuszczu w suchej masie; Gouda Holland ma 48–52 %.

Kiedy odbywa się targ serów w Alkmaar?

W piątki od 10:00 do 13:00 na Waagplein; tragarze noszą osiem serów po 13 kg na nosidłach, sery waży się w wadze, a handlarze się targują.

Czy gouda może dojrzewać w folii?

Nie w przypadku Gouda Holland i Edam Holland; dla holenderskiego sera koziego folia jest dozwolona.

Co jest szczególnego w Noord-Hollandse Gouda?

Powstaje tylko z mleka Holandii Północnej i jest mniej słona.

Z jakiego mleka jest Hollandse geitenkaas?

Holenderski ser kozi robiony jak gouda, 1,5–20 kg, 50–60 % tłuszczu w suchej masie, dojrzewa co najmniej 25 dni.

Podobne

🐄 Sery według rodzaju mleka · 🇩🇰 Sery duńskie · 🇸🇪 Sery szwedzkie · 🇷🇴 Sery rumuńskie · 🇵🇹 Sery portugalskie · 🇸🇮 Sery słoweńskie

Co obejmuje

Wszystkie (74) →

Wyniki: 74 z 74

Źródła

Wszystkie tematy