📍 Valais
Największy winiarski kanton Szwajcarii w górnym biegu Rodanu: 4 578 ha, niemal jedna trzecia winnic kraju (2025).
Valais (niem. Wallis) to kanton w południowo-zachodniej Szwajcarii, w górnym biegu Rodanu, pośród Alp. Winnice ciągną się po zboczach doliny: w kantonie są 62 gminy winiarskie, 18 225 właścicieli i 72 799 działek. Najwyżej położone parcele koło Visperterminen leżą na wysokości około 1 100 m n.p.m.
To jeden z najsuchszych i najbardziej słonecznych zakątków kraju: według danych kantonu jest tu około 2 000 godzin słońca i 600 mm opadów rocznie. Tradycyjne górskie nawadnianie w 2023 roku wpisano na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO; Szwajcaria była jednym z siedmiu krajów zgłaszających.
W 2025 roku winorośl zajmowała 4 578 ha z 14 432 ha w całej Szwajcarii — 31,7 %, a zbiory wyniosły 285 475 hl. Najczęstszą odmianą jest pinot noir (26,6 % powierzchni), dalej chasselas (16,0 %) i gamay (9,4 %); odmiany czerwone zajmują łącznie 57,3 %. Przepisy kantonalne za miejscowe uznają amigne, arvine (petite arvine), humagne blanc, rèze i cornalin, czyli rouge du pays.
Wino AOC Valais powstaje wyłącznie z winogron zebranych i przetworzonych w kantonie, a mieszanie go z winem z innych miejsc jest zakazane. Limit plonu wynosi 1,4 kg/m² dla chasselas i 1,2 kg/m² dla pozostałych odmian. Grand Cru występuje tylko z nazwą gminy, a rzadkie Vin des Glaciers dojrzewa co najmniej 15 lat w modrzewiowych beczkach w Val d'Anniviers.
Dlaczego to ważne dla ciebie. Fendant to nie odmiana, lecz tradycyjna nazwa wina wyłącznie z chasselas; Johannisberg to sylvaner, Malvoisie — pinot gris, Heida — savagnin. Dôle to czerwone wino z pinot noir i gamay (razem co najmniej 51 %, z przewagą pinot noir). Napis «Grand Cru Valais» jest zakazany. Białe wina podaje się w temperaturze 4–10 °C, czerwone — 15–18 °C.
Jak łączy się z tematem „Wino”
📍 Valais ← rośnie w ← 🍇 Gamay → rodzaj → 🍇 Odmiany winogron → rodzaj → 🍷 Wino
Powiązania
- Należy do
- 🗺️ Wino szwajcarskie
- Winogrona
- 🍇 Chasselas, 🍇 Pinot Noir, 🍇 Gamay, 🍇 Syrah, 🍇 Petite Arvine, 🍇 Cornalin, 🍇 Cornalin d'Aoste, 🍇 Diolinoir, 🍇 Bourgogne Gros, 🍇 Rouge du Pays
- Powiązane z
- 🥃 Gruszkówka Williams (Poire Williams), 🥃 Gruszkowa wódka z Valais (Eau-de-vie de poire du Valais), 🥃 Abricotine
Najczęstsze pytania
Gdzie leży Valais?
W południowo-zachodniej Szwajcarii, w górnym biegu Rodanu; to największy winiarski kanton kraju.
Czy to prawda, że fendant to odmiana winorośli?
Nie. Fendant to tradycyjna nazwa wina AOC Valais wyłącznie z chasselas.
Ile winnic jest w Valais?
4 578 ha w 2025 roku — 31,7 % powierzchni Szwajcarii (BLW).
Czy to prawda, że Valais to kraina win białych?
Nie. Odmiany czerwone zajmują 57,3 % powierzchni, a najczęstszą odmianą jest pinot noir.
Co oznacza Grand Cru w Valais?
Wino z jednej gminy według jej regulaminu: krzewy mają co najmniej 8 lat, plon jest niższy, a napis «Grand Cru Valais» jest zakazany.
Co przeczytać dalej
- 🍇 Syrah — Czerwona odmiana z Doliny Rodanu; w Australii nazywa się Shiraz.
- 🥃 Gruszkówka Williams (Poire Williams) — Poire Williams to klarowny destylat ze sfermentowanych gruszek odmiany Williams: w UE od 37,5 % obj., metanolu do 1350 g/hl; nazwa „Williams” tylko dla 100 % gruszek tej odmiany.
- 🥃 Gruszkowa wódka z Valais (Eau-de-vie de poire du Valais) — Szwajcarski bezbarwny destylat gruszkowy tylko z gruszek Williams z kantonu Valais: chroniona nazwa pochodzenia (AOP) od 2001 r., bez kolumn, od 40 % obj.
- 🥃 Abricotine — Abricotine to bezbarwny szwajcarski destylat z moreli z kantonu Valais, z co najmniej 90 % moreli Luizet: AOP od 2003 roku, od 40 % obj.
- 🍇 Gamaret — Czerwona szwajcarska odmiana skrzyżowana w 1970 roku w Changins z gamay i reichensteiner.
Podobne
📍 Vaud · 📍 Genewa · 📍 Trzy Jeziora · 📍 Ticino · 📍 Szwajcaria niemieckojęzyczna
Co obejmuje
Źródła
- BLW/OFAG: Weinlese / Vendange 2025 — Rebfläche und Ernte nach Kantonen (03.03.2026)
- Canton du Valais: Ordonnance sur la vigne et le vin (OVV, RS 916.142, état 01.04.2026)
- Canton du Valais, Service de l'agriculture: Vignoble valaisan
- Swiss Wine Promotion: Valais wine region
- UNESCO ICH: Traditional irrigation: knowledge, technique, and organization (2023)
- Simons C.T. Left out in the cold: Serving wines chilled. Temperature, 2019
