🍇 Pinot Noir

Pinot noir to dawny ciemnoskórkowy szczep winorośli z Burgundii we wschodniej Francji, którego historię śledzi się tam od XIV wieku. W chłodnym klimacie daje jasne lub umiarkowanie barwne czerwone wina o umiarkowanej kwasowości, cenione za złożony aromat i elegancję, i jest jednym z filarów Szampanii. ²

Duża rodzina. Katalog VIVC, który sprawdza rodowody za pomocą markerów DNA, wskazuje traminer (savagnin) jako jednego z rodziców pinot noir; drugi jest nieznany. ¹ Według OIV krzyżówki pinot noir z gouais blanc dały 21 odmian uprawianych we Francji. ² Pinot gris to bliski krewny, a pinot blanc to odmiana pinot gris, a więc i pinot noir. ⁴

Wymagająca winorośl. Pinot noir wcześnie rusza, więc szkodzą mu wiosenne przymrozki, choć zimowe chłody znosi bardzo dobrze. Chłodna i wilgotna pogoda w czasie kwitnienia powoduje słabe zawiązywanie i drobne, nierówne jagody, dlatego źle rośnie na wilgotnych glebach gliniastych; jest podatny na mączniaka rzekomego, szarą pleśń i skoczki. ²

Mały zbiór, bogate grona. Szczep ma niską płodność, małe grona i bardzo małe jagody, a w Burgundii daje tylko 3–9 ton z hektara. Owoce są bogate w cukier, umiarkowanie kwasowe, ze skórką bogatą w polifenole, a wina dobrze dojrzewają w beczkach. W cieplejszych regionach południowych zyskują alkohol, ale tracą elegancję aromatu. ²

Na całym świecie. W 2015 roku pinot noir zajmował 112 tys. ha. Francja miała około 32 tys. ha, 4 % swoich winnic, USA 25 tys. ha, a Niemcy 12 tys. ha, gdzie był trzeci po rieslingu i müller-thurgau. Uprawia się go też we Włoszech, Szwajcarii, Rumunii, na Węgrzech, w Hiszpanii, Australii, Nowej Zelandii, Chile, Argentynie i Afryce Południowej, a jego powierzchnia szybko rosła we Francji i USA. ²

Spätburgunder w Niemczech. Według Niemieckiego Instytutu Wina w 2023 roku zajmował 11 519 ha, około 11 % winnic, i jest najważniejszym czerwonym szczepem kraju; najwięcej go w Badenii (5029 ha), dalej w Palatynacie, Hesji Nadreńskiej i Wirtembergii, a nad Ahr zajmuje 64 % winnic. Instytut podaje, że winorośl dotarła nad Jezioro Bodeńskie w 884 roku, do Rheingau w XIII wieku, a nad Ahr z Burgundii w XVIII wieku. ⁶

Czerwony szczep Szampanii. Pinot noir zajmuje 38 % winnic Szampanii i dominuje na Montagne de Reims i w Côte des Bar. Lubi chłodne gleby kredowe i nadaje szampanowi ciało i strukturę z aromatami czerwonych owoców i kwiatów, takich jak róża i fiołek. ⁴ Delikatnie tłoczony, łączy się go z chardonnay w białe wina musujące. ²

Wiele nazw na etykiecie. Wino z UE może podać jeden szczep tylko wtedy, gdy co najmniej 85 % wina z niego pochodzi. ³ Pinot nero, Spätburgunder, Blauburgunder, Blauer Burgunder i Klevner to synonimy pinot noir, a nie inne szczepy. ²⁶ Frühburgunder, czyli pinot madeleine, to odrębny krewny, który dojrzewa wcześniej i ma niewielkie znaczenie. ⁶

Dlaczego to ważne dla ciebie. Etykieta z nazwą pinot noir, pinot nero lub Spätburgunder obiecuje co najmniej 85 % tego samego szczepu. ³ Czerwone wina podaje się zwykle w 15–18 °C, a Niemiecki Instytut Wina zaleca dla Spätburgundera 16–18 °C. ⁵⁶ WHO podkreśla, że nie ma bezpiecznego poziomu spożycia alkoholu. ⁷