Austriacy
Inne nazwy: naród austriacki, Österreicher
Austriacy to naród Europy Środkowej, główna ludność Austrii; na tej stronie: grüner veltliner, tyrolskie sery Bergkäse i Graukäse, Inländerrum, wachauska wódka morelowa i Tiroler Speck ChOG.
Austriacy (naród austriacki, Österreicher) to główna ludność Austrii w Europie Środkowej. Na tej stronie ich tradycje to Grüner Veltliner, tyrolskie sery Tiroler Bergkäse i Tiroler Graukäse, Inländerrum na bazie rumu, wachauska wódka morelowa i Tiroler Speck. Niemal wszystkie te nazwy są chronione w UE, a trzy należą do jednego kraju związkowego, Tyrolu.
Główna odmiana Austrii to grüner veltliner. Według ministerstwa rolnictwa i Österreich Wein Marketing w 2025 roku zajmował 32,3 % z 44 210 ha winnic kraju; kolejna biała odmiana, welschriesling, tylko 6,3 %. Na podstawie markerów DNA katalog VIVC wskazuje tramina jako jednego z rodziców. „Weinviertel DAC” na etykiecie oznacza wino wyłącznie z grüner veltlinera z cukrem do 6 g/l.
Tyrolskie sery to mleko górskich i dolinnych gospodarstw. Tiroler Bergkäse to twardy ser ChNP z surowego mleka krów karmionych bez kiszonki, głównie trawą i sianem. Krąg waży co najmniej 12 kg, dojrzewa w 12–16 °C i dwa razy w tygodniu smaruje się go słoną wodą. Tłuste sery rozpowszechniły się w Tyrolu w latach 40. XIX wieku: tak rolnicy mogli przechować duże ilości mleka z Zillertalu i dowieźć je aż do Wiednia. Tiroler Graukäse, „szary ser”, ścina się kwasem mlekowym bez podpuszczki, zwykle z chudego mleka, które zostawało po maśle. Bochenki po 1–4 kg pokrywa cienka niebieskoszara pleśń, a smak jest cierpki do ostrego.
Inländerrum, „rum krajowy”, zrodził się z braku kolonii. Austro-Węgry nie miały ziem tropikalnych, prawdziwy rum był drogi, więc zamiennik robiono z buraków cukrowych. Dziś, według producenta Stroh, powstaje wyłącznie z melasy trzcinowej, a od 2008 roku nazwa jest chroniona jako austriackie oznaczenie geograficzne. Stroh, założony w 1832 roku, dziś z siedzibą w Klagenfurcie, ma wersje 40, 60 i 80 % obj.; rum trafia do ciast, kremów i gorącej herbaty, a na nim opiera się Jagertee.
Wachauer Marillenbrand, wachauską wódkę morelową, destyluje się tylko z dojrzałych moreli „Wachauer Marille” w 21 gminach od Mautern do Krems; słowo Marille znane jest tu od 1509 roku. Kolumny są zakazane, tylko alembiki; moc to co najmniej 38 % obj., a cukru najwyżej 4 g/l.
Tiroler Speck to surowa wieprzowina dojrzewająca z ChOG. Szynkę, schab, boczek, łopatkę lub karkówkę naciera się solą z jałowcem, czarnym pieprzem i czosnkiem, pekluje 7–35 dni w 2–7 °C, a potem przez 4–14 dni na zmianę wędzi zimnym dymem i suszy w powietrzu do 22 °C; co najmniej połowa drewna to buk lub jesion. Już 23 lipca 1573 roku Tyrol ustalił cenę funta speku. O tym, kiedy jest gotowy, decyduje Speckmeister, a samej nazwy nie wolno tłumaczyć.
Dlaczego to ważne dla Ciebie: „Weinviertel DAC” gwarantuje grüner veltlinera w butelce, „g.U.” na Tiroler Bergkäse mleko bez kiszonki, a „Tiroler Speck” ze znakiem ChOG suche peklowanie i dym bukowy lub jesionowy w Tyrolu. Inländerrum o mocy 80 % obj. nie pije się czystego: jego miejsce jest w wypiekach i herbacie.
Jak łączy się z tematem „Wędliny dojrzewające i wędzone”
Austriacy ← tradycja ← 🥓 Tiroler Speck → rodzaj → Szynki i łopatki surowo dojrzewające → rodzaj → 🥓 Wędliny surowe dojrzewające
Powiązania
- Gdzie żyją
- 🌍 Europa Środkowa
- Tradycje
- 🥓 Tiroler Speck, 🍇 Grüner Veltliner, Tiroler Bergkäse, Tiroler Graukäse, 🥃 Inländerrum, 🥃 Wachauer Marillenbrand
- Tradycje tego narodu
- 🍷 Jarmark bożonarodzeniowy
Najczęstsze pytania
Czy Tiroler Speck to to samo co wędzony boczek?
Nie do końca: używa się szynki, polędwicy, boczku, łopatki lub karkówki, nacierając solą, jałowcem, pieprzem i czosnkiem. Potem na przemian wędzenie na zimno i suszenie, co najmniej w połowie na drewnie bukowym lub jesionowym.
Czym jest Graukäse – twarogiem?
To „szary ser”: ścinany kwasem mlekowym, a nie podpuszczką, zwykle z odtłuszczonego mleka po robieniu masła. Bochenki po 1–4 kg mają cienką niebieskawo-szarą pleśń, smak od cierpkiego do ostrego.
Czy Inländerrum to rum z trzciny?
Dziś tak, według producenta Stroh tylko z melasy trzcinowej, ale kiedyś, bez kolonii, zastępował go rum z buraków cukrowych. Od 2008 r. nazwa jest chronionym austriackim oznaczeniem geograficznym.
Czy Wachauer Marillenbrand to morelówka z dodatkiem cukru?
Nie, cukru może być najwyżej 4 g w litrze. Destyluje się go tylko z dojrzałych moreli Wachauer Marille, wyłącznie w alembikach, minimum 38 % ABV.
Co znaczy „Weinviertel DAC” na etykiecie?
To wino wyłącznie ze szczepu Grüner Veltliner, z cukrem do 6 g/l. Sam szczep zajmuje w Austrii 32,3 % winnic, a następna biała odmiana, Welschriesling, tylko 6,3 %.
Podobne
Niemcy · Polacy · Węgrzy · Słoweńcy · 🧑🤝🧑 Słowacy
Źródła
- Commission Implementing Regulation (EU) 2019/1027 (Tiroler Speck, single document)
- BMLUK, Traditionelle Lebensmittel: Tiroler Speck
- Tiroler Speck, 1997 registration summary (eAmbrosia)
- Advantage Austria: Wein, Bier, Spirituosen — Zahlen und Fakten 2025 (Quelle: BMLUK, Österreich Wein Marketing)
- VIVC (Vitis International Variety Catalogue): passport Veltliner grün (Grüner Veltliner)
- RIS: Verordnung über die Festsetzung des Weinbaugebietes „Weinviertel“ (Weinviertel DAC)
- eAmbrosia: Tiroler Bergkäse (EUGI00000013363)
- Application for registration, Tiroler Bergkäse (eAmbrosia document)
- eAmbrosia: Tiroler Graukäse (EUGI00000013366)
- Application for registration, Tiroler Graukäse (eAmbrosia document)
- Stroh: Exquisite delight made in Austria (Inländer Rum, protected GI since 2008, cane molasses)
- Stroh: About Stroh (founded 1832, Klagenfurt; Inländer Rum and Jagertee GIs 2008)
- profil.at (J. Gepp, 24.03.2017): Stroh — ein Jahrhundert Austro-Rum
- eAmbrosia, technical file 'Wachauer Marillenbrand', Ref. Ares(2015)4116304 (English)
- eAmbrosia: summary of the PDO 'Wachauer Marille'
