🫒 Domat

Domat to turecka odmiana oliwki o bardzo dużych owocach, jedna z głównych na zielone oliwki stołowe w regionie Morza Egejskiego. Pochodzi z dystryktu Akhisar w prowincji Manisa; katalog Międzynarodowej Rady Oliwek wymienia też nazwy miejscowe Köseli Domat i Uzun Domat.

Najwięcej Domatu uprawia się w Manisie, a w ostatnich latach rozprzestrzenia się on także w innych regionach. Przypada na niego 7,56 % wszystkich drzew oliwnych w Turcji. Drzewo tworzy dużą, rozłożystą koronę, dlatego sadzi się je w większych odstępach niż inne odmiany. Wcześnie wchodzi w owocowanie, przy dobrej pielęgnacji daje wysokie i regularne plony, ale bez nawadniania nie jest polecane. Kwiaty wytwarzają dużo pyłku, więc Domat dobrze zapyla sąsiednie drzewa, a dla niego samego jako zapylacze poleca się Ayvalık, Memeli, Memecik i Gemlik. Suszę i chłód znosi przeciętnie.

Owoce są duże, walcowate, z wyraźnym żeberkiem biegnącym od szypułki do czubka. Na kilogram przypada ich około 140, a sto owoców waży ponad 530 g. Miąższ łatwo oddziela się od pestki. Dojrzałość zieloną owoce osiągają w pierwszej połowie października, a czernieją bardzo późno. Oliwy jest w nich 18–22 % i jest ona zrównoważona: średnia owocowość, goryczka i ostrość.

Na półce. Duże owoce Domat trafiają głównie do nadziewanych zielonych oliwek: zbierane na zielono, są drylowane i faszerowane papryką, marchwią lub migdałem. Od 2010 roku Turcja ma zarejestrowaną nazwę „Akhisar Domat Zeytini” jako określenie pochodzenia nr 166 dla Domat z Akhisar i sąsiednich okręgów Manisy. Pod tą nazwą sprzedaje się też zielone oliwki koktajlowe, plasterki, oliwki nadgniatane i nacinane.