🥃 Génépi
Génépi to alpejska nazwa kilku wysokogórskich gatunków bylicy (Artemisia) i słodko-gorzkiego likieru ziołowego z nich; Génépi des Alpes to nazwa chroniona, min. 30 % obj.
Génépi (fr. génépi, wł. genepì) to likier ziołowy z francuskich i włoskich Alp; tak nazywa się też kilka niskich wysokogórskich gatunków bylicy z rodzaju Artemisia, z których go robią. Jeśli znasz gorzkie nalewki ziołowe, to alpejski kuzyn, tyle że słodszy i oparty na bylicy. Rozporządzenie (UE) 2019/787 wymienia génépi (Artemisia genepi) wśród likierów roślinnych, które wolno aromatyzować wyłącznie naturalnymi substancjami aromatyzującymi, a kategoria likieru wymaga co najmniej 15 % obj.
Roślina. Według specyfikacji chronionej nazwy Génépi des Alpes pod tą nazwą tradycyjnie łączy się cztery gatunki bylicy: Artemisia mutellina (umbelliformis, génépi białe), Artemisia spicata (génépi czarne), Artemisia glacialis i Artemisia nivalis. Rosną dziko w szczelinach skał, na morenach lodowcowych i piargach powyżej 2000 m n.p.m., gdzie okres wegetacji trwa tylko 3–4 miesiące. Obecnie roślinę także uprawia się; dla Génépi des Alpes zbiór i uprawa muszą odbywać się powyżej 1500 m n.p.m.
Produkcja. Według specyfikacji Génépi des Alpes aromaty wydobywa się przez macerację roślin w roztworze alkoholu (co najmniej 20 dni dla suszonych i 15 dla świeżych), przez zawieszenie nad roztworem wodno-alkoholowym (co najmniej 90 dni) lub przez destylację macerowanych roślin. Używa się alkoholu etylowego pochodzenia rolniczego; dodaje się cukier, wodę i alkohol neutralny, bez sztucznych barwników i aromatów. Na litr potrzeba co najmniej 2 g suszonych kwitnących szczytów pędów. Można dodawać inne rośliny, jak dzięgiel, jałowiec, miętę czy tymianek. Likier jest bezbarwny lub od bladożółtego do jasnozielonego i ma co najmniej 30 % obj.
Historia i ochrona. Według specyfikacji mieszkańcy dolin alpejskich stosowali génépi jako roślinę leczniczą od średniowiecza, od XVIII wieku w Alpach rozwinęło się rzemiosło likierów, a likier z génépi rozpowszechnił się od połowy XIX wieku i rósł wraz z turystyką sportów zimowych od lat 60. W rejestrze UE są trzy chronione nazwy: Génépi des Alpes (Francja i Włochy, oznaczenie transgraniczne uznane we Francji w 2014 roku), Genepì del Piemonte i Genepì della Valle d'Aosta.
Dlaczego to ważne dla Ciebie. Génépi to słodki likier, więc jego moc łatwo zlekceważyć. WHO przypomina, że nie istnieje bezpieczny poziom spożycia alkoholu.
Fakty
| Surowiec | kwitnące szczyty pędów wysokogórskiej bylicy (Artemisia mutellina, A. spicata, A. glacialis, A. nivalis), alkohol etylowy pochodzenia rolniczego, cukier, woda |
|---|---|
| Zawartość alkoholu (% obj.) | Génépi des Alpes — co najmniej 30 % obj.; kategoria likieru — co najmniej 15 % obj. |
| Kategoria UE | likier (kategoria 33 załącznika I do rozporządzenia (UE) 2019/787) |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Génépi → rodzaj → 🍸 Likiery → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Maceracja
- Z czego się robi
- 🍬 Cukier
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie
- Należy do
- 🍸 Likiery
- Podobne i różne
- 🥃 Absynt, 🥃 Amaro, 🥃 Piołun
Najczęstsze pytania
Z jakich roślin robi się génépi?
Z alpejskich gatunków bylicy: Artemisia mutellina, Artemisia spicata, Artemisia glacialis i Artemisia nivalis; dopuszczalne są niewielkie dodatki innych roślin.
Ile procent alkoholu ma génépi?
Génépi des Alpes co najmniej 30 % obj. Kategoria likieru wymaga ogólnie co najmniej 15 % obj.
Jak robi się génépi?
Przez maceracją roślin w alkoholu (co najmniej 20 dni suszonych, 15 świeżych), przez zawieszenie nad roztworem wodno-alkoholowym (co najmniej 90 dni) lub przez destylację macerowanych roślin; potem dodaje się cukier, wodę i alkohol neutralny.
Które nazwy génépi są chronione w UE?
Génépi des Alpes (Genepì delle Alpi), Genepì del Piemonte i Genepì della Valle d'Aosta.
Jakiego koloru jest génépi i czy wolno dodawać barwniki?
Likier jest bezbarwny lub od bladożółtego do jasnozielonego. Specyfikacja Génépi des Alpes zakazuje sztucznych barwników i aromatów.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🥃 Amaro — Amaro to włoski gorzko-słodki trunek z ziół, korzeni, kory i skórki cytrusów. Nie ma definicji prawnej; moc wynosi od ok. 16 do ponad 40 % obj.
- 🥃 Absynt — Napój spirytusowy z piołunem i anyżem. UE ogranicza tujon do 35 mg/kg; „Absinthe de Pontarlier” (oznaczenie UE) wymaga min. 45 % obj. i 20 mg/l tujonu.
- 🥃 Piołun — Piołun (Artemisia absinthium) to wieloletnie ziele o gorzkim smaku, baza absyntu i Pelinkovaca; w UE tujon w napojach z gatunków Artemisia jest ograniczony do 35 mg/kg.
Podobne
🥃 Rosolio · 🥃 Pelinkovac · 🥃 Ginjinha · 🥃 Orahovača · 🥃 Goldwasser · 🥃 Mirto
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- Cahier des charges de l'indication géographique « Génépi des Alpes », arrêté du 15 décembre 2014 (JORF 20.12.2014), BO AGRI 25.12.2014
- INAO: Génépi des Alpes — liqueur made in France and Italy, first cross-border GI involving French territory; recognised as a GI in 2014
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks (OJ L 130, 17.5.2019), Annex I, category 33 liqueur (génépi, Artemisia genepi, among plant liqueurs)
- eAmbrosia: Génépi des Alpes / Genepì delle Alpi, PGI-FR+IT-01909 (EUGI00000015655)
- eAmbrosia: Genepì del Piemonte, PGI-IT-01849 (EUGI00000015374)
- eAmbrosia: Genepì della Valle d'Aosta, PGI-IT-01910 (EUGI00000015394)
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
