🥃 Pelinkovac
Pelinkovac to bałkański gorzko-słodki likier, w którym dominuje piołun; chroniona chorwacka forma Hrvatski pelinkovac ma 27–31 % obj. i 100–170 g/l dodanego cukru.
Pelinkovac to ciemny, gorzko-słodki likier z Bałkanów, w którego ziołowym aromacie dominuje piołun (Artemisia absinthium); po słoweńsku nazywa się pelinkovec. Jego chroniona forma to Hrvatski pelinkovac, chorwackie oznaczenie geograficzne w kategorii likierów.
Specyfikacja. Według dokumentacji technicznej Hrvatski pelinkovac (chorwackie Ministerstwo Rolnictwa, listopad 2016 r.) napój powstaje przez aromatyzowanie alkoholu etylowego pochodzenia rolniczego maceratami ziół aromatycznych, w których dominuje piołun, i słodzenie go. Ma 27–31 % obj. i 100–170 g dodanego cukru na litr. Barwa jest od jasno- do ciemnobrązowej, aromat silny, trawiasty, a w smaku dominuje goryczka.
Produkcja. Zioła macerują w alkoholu rolniczym od 15 do 30 dni; część maceratu destyluje się do 60–70 % obj. i łączy z resztą. Dodaje się cukier i roztwór wodno-alkoholowy, a mieszanka odpoczywa co najmniej siedem dni. Piołun stanowi około 20 % ziół, a koper włoski, szałwia i mięta pieprzowa do 10 % każde; nie ma jednej receptury.
Prawo i historia. W prawie UE pelinkovac jest likierem, który według rozporządzenia (UE) 2019/787 ma co najmniej 15 % obj. Dokumentacja datuje chorwacki napój na 1862 r., kiedy w Zagrzebiu założono fabrykę likierów, kupioną przez Franjo Pokornego; oryginalna butelka z tego roku znajduje się w Muzeum Miasta Zagrzebia. Do nazwy można dodać słowo „Gorki”.
Dlaczego to ważne dla Ciebie. Piołun nie czyni z pelinkovacu leku: w UE zakazane są oświadczenia zdrowotne dotyczące napojów powyżej 1,2 % obj. Słodycz maskuje około 30 % obj. WHO przypomina, że żaden poziom spożycia alkoholu nie jest bezpieczny.
Fakty
| Surowiec | alkohol etylowy pochodzenia rolniczego, macerat piołunu z koprem włoskim, szałwią, miętą, cukier |
|---|---|
| Zawartość alkoholu (% obj.) | 27–31 % obj. (Hrvatski pelinkovac) |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Pelinkovac → rodzaj → 🍸 Likiery → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Poprzedni krok
- 🥃 Piołun
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Związane z
- 🥃 Digestif, 🥃 Aperitif
- Należy do
- 🍸 Likiery
- Powiązane z
- 🌍 Bałkany
- Podobne i różne
- 🥃 Hrvatski pelinkovac, 🥃 Amaro, 🥃 Absynt, 🍸 Bitter (napój spirytusowy o gorzkim smaku), 🥃 Orahovača, 🥃 Orahovača
Najczęstsze pytania
Czym jest pelinkovac i jak smakuje?
Ciemnym, gorzko-słodkim likierem ziołowym, w którym dominuje piołun: aromat jest silny i trawiasty, a w smaku prowadzi goryczka.
Czy pelinkovac pomaga na trawienie?
Nie, nie ma na to dowodów. Tradycyjnie pije się go po posiłku, ale oświadczenia zdrowotne dotyczące napojów powyżej 1,2 % obj. są w UE zakazane.
Ile procent i cukru ma Hrvatski pelinkovac?
Według dokumentacji technicznej 27–31 % obj. i od 100 do 170 g dodanego cukru na litr.
Czy pelinkovac to absynt albo gorzka nalewka?
Też zawiera piołun, ale według przepisów UE jest słodzonym likierem o mocy co najmniej 15 % obj.; goryczka różni się od amaro.
Czy pelinkovac ma chronioną nazwę?
Tak: Hrvatski pelinkovac to chorwackie oznaczenie geograficzne; do nazwy można dodać słowo „Gorki”.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍸 Bitter (napój spirytusowy o gorzkim smaku) — Bitter to napój spirytusowy o przeważająco gorzkim smaku: aromatyzowany alkohol lub destylat od 15 % obj. (kategoria UE 30). Rheinberger Kräuter (Underberg) to najbardziej znana chroniona nazwa; wiele bitterów to prawnie likiery.
- 🥃 Aperitif — Aperitif to lekki, wytrawny lub gorzko-słodki napój przed posiłkiem: wermut, wytrawne sherry, czerwone bitters, Spritz czy Negroni. Od łac. aperire, „otwierać”. Zwyczaj, a nie kategoria UE.
- 🥃 Digestif — Digestif, czyli trunek po posiłku: mała porcja brandy, calvadosu, grappy, amaro lub likieru; po francusku digestif, po włosku digestivo. Zwyczaj podawania, a nie kategoria UE na etykiecie.
- 🥃 Absynt — Napój spirytusowy z piołunem i anyżem. UE ogranicza tujon do 35 mg/kg; „Absinthe de Pontarlier” (oznaczenie UE) wymaga min. 45 % obj. i 20 mg/l tujonu.
Podobne
🥃 Génépi · 🥃 Orahovača · 🥃 Rosolio · 🥃 Likier ziołowy (Kräuterlikör) · 🥃 Centerbe · 🥃 Mirto
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- Ministry of Agriculture of Croatia: Tehnička dokumentacija «Hrvatski pelinkovac» (technical file, November 2016) — liqueur, wormwood dominant, 27–31 % vol., 100–170 g/l added sugar, herbs, maceration 15–30 days, 1862, 'Gorki'
- Regulation (EC) No 110/2008, Annex III as at 31.01.2020 (legislation.gov.uk): Croatia — Hrvatski pelinkovac, cat. 32 liqueur
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks, Annex I (legislation.gov.uk): liqueur min. 15 %
- Regulation (EC) No 1924/2006 on nutrition and health claims, Art. 4(3): no health claims on beverages over 1.2 % vol.
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
