🥃 Absynt
Napój spirytusowy z piołunem i anyżem. UE ogranicza tujon do 35 mg/kg; „Absinthe de Pontarlier” (oznaczenie UE) wymaga min. 45 % obj. i 20 mg/l tujonu.
Absynt to napój spirytusowy aromatyzowany piołunem (Artemisia absinthium) i zwykle anyżem. Narosło wokół niego więcej mitów niż faktów, więc zacznijmy od przepisów. UE nie ma dla niego osobnej kategorii; zawartość tujonu, substancji z piołunu, ogranicza rozporządzenie (WE) 1334/2008 do 35 mg/kg w napojach alkoholowych z roślin rodzaju Artemisia. Jedyne oznaczenie geograficzne UE to „Absinthe de Pontarlier” (Francja, 2019) 13.
Specyfikacja „Absinthe de Pontarlier”, zatwierdzona we Francji w 2013 roku, wymaga destylacji piołunu i zielonego anyżu w miedzianych alembikach do 3000 l; anyż gwiazdkowy jest zakazany. Kolor daje napar z piołunu pontyjskiego (Artemisia pontica) i hizopu, a moc wynosi co najmniej 45 % obj. Piołun uprawia się i suszy w 20 gminach departamentu Doubs koło Pontarlier, bez nawozów i herbicydów 2.
Przepis przypisuje się lekarzowi Pierre’owi Ordinaire, ale przegląd z 2006 roku podaje to tylko jako przypuszczenie; Henri-Louis Pernod rozpoczął produkcję handlową w 1797 roku 9. W 1805 roku produkcję przeniesiono z Val-de-Travers do Pontarlier: specyfikacja wymienia majora Dubieda 2, przegląd wymienia Pernoda, którego pierwszy alembik dawał 16 litrów dziennie 9. Na początku XX wieku w mieście było 25 destylarni, w 1907 roku pracowało w nich ponad 3000 osób, a w 1914 produkowano 66 000 litrów dziennie 2.
Zakazy wprowadzano kraj po kraju: Belgia 1905, Szwajcaria 1908, USA 1912, Włochy 1913, Francja 1915, Niemcy 1923 9. Napoje z piołunem dozwolono ponownie w 1988 roku 29; dla Pontarlier ustalono nawet minimum tujonu 20 mg/l, aby zachować aromat piołunu 2.
Dane źródłowe nie potwierdzają mitu o halucynacjach. Analiza 13 autentycznych butelek wyprodukowanych we Francji przed zakazem wykazała tujon od 0,5 do 48,3 mg/l, średnio 25,4 mg/l, czyli znacznie mniej, niż sądzono. Autorzy badania (Journal of Agricultural and Food Chemistry, 2008) nie znaleźli w dawnym absyncie niczego poza etanolem, co tłumaczyłoby tak zwany „absyntyzm”, a współczesne absynty nie różnią się od historycznych zawartością tujonu 4. Przegląd z 2006 roku wnioskuje, że „absyntyzmu” nie da się odróżnić od przewlekłego alkoholizmu, ale ostrzega, że skutki długoterminowe są słabo zbadane 9.
Z wodą napój mętnieje, bo anetol gorzej się rozpuszcza; specyfikacja opisuje opalowy odcień koloru kości słoniowej. Anetol rozkłada się na świetle i wytrąca się poniżej 10 °C 2.
Co to dla Ciebie znaczy. Głównym ryzykiem absyntu jest wysoka moc (w Pontarlier od 45 do ponad 65 % obj.) 2, a nie tujon 49. Obietnice „działania halucynogennego” to marketing, na co wskazuje też przegląd 9. WHO: nie ma bezpiecznej dawki alkoholu 8.
Fakty
| Kategoria UE | brak osobnej; OG Pontarlier — „inne mocne napoje” 3 |
|---|---|
| Zawartość alkoholu (% obj.) | od 45 % obj. („Absinthe de Pontarlier”), w sprzedaży — do ponad 65 % 2 |
| Surowiec | piołun, zielony anyż; do koloru — piołun pontyjski, hizop 2 |
| Metoda destylacji | miedziane alembiki do 3000 l; badian zakazany (Pontarlier) 2 |
| Podstawa prawna | rozp. (WE) 1334/2008, zał. III (tujon ≤ 35 mg/kg); specyfikacja OG (2013) 12 |
| Rejestracja | 2019, oznaczenie geograficzne UE 3 |
| Region | 20 gmin departamentu Doubs, Francja 2 |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Absynt → rodzaj → 🌿 Napoje anyżowe → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Fermentacja alkoholowa
- Poprzedni krok
- 🥃 Piołun
- Co się z niego robi
- 🥃 Monkey Gland, 🥃 Tuxedo, 🥃 Zombie
- Gdzie występuje
- 🥃 Sazerac
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Obrazy i powiedzenia
- 🥃 Anise, 🥃 Fennel
- Tradycje
- 🧑🤝🧑 Francuzi
- Należy do
- 🌿 Napoje anyżowe
- Podobne i różne
- 🥃 Anis, 🌿 Pastis, 🥃 Ouzo, 🥃 Genepì del Piemonte, 🥃 Genepì della Valle d'Aosta, 🥃 Génépi des Alpes, 🥃 Génépi, 🥃 Hrvatska travarica, 🥃 Hrvatski pelinkovac, 🥃 Pelinkovac
Najczęstsze pytania
Czy absynt jest w Polsce legalny i jaki limit tujonu obowiązuje w UE?
Tak, obowiązują unijne limity: do 35 mg na kilogram w napojach z roślinami z rodzaju Artemisia i do 10 mg w innych napojach alkoholowych.
Czy absynt to ziołowa nalewka?
Nie, to mocny napój z piołunem i anyżem, od 45% obj. w wersji z Pontarlier.
Czy absynt wywołuje halucynacje?
Nie, analizy dawnych butelek nie znalazły nic poza etanolem, co tłumaczyłoby absyntyzm.
Dlaczego absynt mętnieje po dodaniu wody?
Anetol z anyżu gorzej rozpuszcza się w wodzie, więc napój staje się opalizujący.
Czym różni się od anyżówki albo ouzo?
Te napoje nie zawierają piołunu; absynt łączy piołun z anyżem.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Fermentacja alkoholowa — Drożdże zjadają cukier w moszczu i wydzielają alkohol oraz dwutlenek węgla.
- 🧑🤝🧑 Francuzi — Francuzi to główna ludność Francji, znana ze świątecznego posiłku i bagietki z listy UNESCO, z wina i sera.
- 🥃 Ouzo — Ouzo to grecka i cypryjska anyżówka, kategoria UE 29 „destylowany anyż”: alkohol aromatyzowany anyżem, od 37,5 % obj.; miedziane alembiki do 1000 l; z wodą lub lodem robi się mleczne.
- 🥃 Anis — Anis to napój spirytusowy anyżowy (kategoria UE 28) aromatyzowany wyłącznie anyżem, anyżem gwiaździstym lub koprem włoskim: od 35 % obj., tylko aromaty naturalne.
Podobne
🥃 Distilled anis · 🥃 Aniseed-flavoured spirit drink · 🌿 Pastis · 🥃 Anis · 🥃 Mistrà · 🥃 Mastika
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Co obejmuje
Źródła
- Regulation (EC) No 1334/2008 on flavourings, Annex III, Part B (maximum levels of thujone and hydrocyanic acid)
- Cahier des charges de l'indication géographique «Absinthe de Pontarlier», homologated by arrêté of 12.07.2013 (JORF 19.07.2013), Bulletin officiel du Ministère de l'agriculture
- eAmbrosia — EU register of geographical indications (spirit drinks): Absinthe de Pontarlier (PGI-FR-01870), category 45, registered 19.08.2019
- Lachenmeier D.W. et al. Chemical composition of vintage preban absinthe with special reference to thujone, fenchone, pinocamphone, methanol, copper, and antimony concentrations. J. Agric. Food Chem. 2008
- Padosch S.A., Lachenmeier D.W. et al. Absinthe, absinthism and thujone — new insight into the spirit's impact on public health. The Open Addiction Journal 2010, 3, 32–38
- 21 CFR § 172.510 Natural flavoring substances (USA): Artemisia — finished food thujone free, text via Cornell LII
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks (OJ L 130, 17.5.2019), Art. 2 (minimum 15 % vol.)
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
- Padosch S.A., Lachenmeier D.W., Kröner L.U. Absinthism: a fictitious 19th century syndrome with present impact. Substance Abuse Treatment, Prevention, and Policy 2006, 1:14
