🥃 Orahovača
Bałkański domowy likier z niedojrzałych zielonych orzechów włoskich zalanych rakiją z cukrem i przyprawami: orahovača (serb.), orahovac (chorw.), oreovka (maced.); krewny włoskiego nocino.
Orahovača to bałkańska nalewka z zielonych orzechów włoskich: gęsty, ciemny napój z niedojrzałych orzechów zalanych rakiją z cukrem. Po chorwacku pisze się orahovac. To nie jest destylat: orzechy są po prostu macerowane w gotowym alkoholu. Napój jest popularny w Chorwacji, Serbii, Czarnogórze i Macedonii Północnej, gdzie nazywa się oreovka, i przeważnie robi się go w domu.
Jak się robi. Orzechy zbiera się późną wiosną lub wczesnym latem, zanim skorupa stwardnieje. Nacina się je, wkłada do słoja z cukrem lub miodem i zalewa rakiją z wytłoczyn winogron lub z jabłek. Macedoński przepis używa około 40 orzechów i 300–500 g cukru na litr rakiji. Słój stoi na słońcu około 40 dni, po czym zawartość się odcedza.
Smak. Orahovača wychodzi ciemna i gorzko-słodka, z nutami orzecha i przypraw. Niektórzy dodają skórkę cytrusową, wanilię, goździki lub cynamon, inni zostawiają czysty smak orzecha. Według przewodnika po Zagrzebiu napój zyskuje po kilku miesiącach lub roku w butelce. Podaje się go po obfitym posiłku lub do kawy i ciastek.
Krewniacy. Włoskie nocino to ten sam typ likieru z zielonych orzechów; według prawa UE nazwa nocino wymaga co najmniej 30 % obj. i 100 g cukru na litr. Słoweński Orehovec figurował kiedyś na unijnej liście chronionych nazw, ale go skreślono. Domowa orahovača nie podlega żadnym regułom, więc jej moc i słodycz bywają różne.
Dlaczego to ważne. Orahovačę często nazywa się lekiem na żołądek, a w Macedonii Północnej także na tarczycę, ale nie ma na to dowodów; oświadczenia zdrowotne na napojach spirytusowych są w UE zakazane. To słodki napój na bazie rakiji, bez kontroli jakości, gdy powstaje w domu. WHO przypomina, że żadna ilość alkoholu nie jest bezpieczna.
Fakty
| Kategoria UE | brak odrębnej kategorii; wersje komercyjne to likier (kat. 33), „nocino” to kat. 38 rozporządzenia (UE) 2019/787 |
|---|---|
| Surowiec | niedojrzałe zielone orzechy włoskie, rakija z wytłoków lub jabłek, cukier albo miód, opcjonalnie przyprawy |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Orahovača → rodzaj → 🍸 Likiery → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Maceracja
- Z czego się robi
- 🥃 Rakija
- Co zawiera
- 🍬 Cukier
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Związane z
- 🥃 Digestif
- Należy do
- 🍸 Likiery
- Powiązane z
- 🌍 Bałkany
- Podobne i różne
- 🥃 Nocino, 🥃 Pelinkovac, 🥃 Pelinkovac
Najczęstsze pytania
Czym jest orahovača i czy to to samo co nocino?
To bałkański likier z niedojrzałych zielonych orzechów włoskich zalanych rakiją z cukrem. Ten sam typ napoju co włoskie nocino; nocino to włoska nazwa z przepisami UE (od 30 % obj.), a orahovača jest bałkańska i przeważnie domowa.
Z czego robi się orahovačę?
Z niedojrzałych zielonych orzechów włoskich zalanych rakiją z wytłoczyn winogron lub z jabłek, z cukrem lub miodem, czasem z przyprawami.
Kiedy zbiera się orzechy na orahovačę?
Późną wiosną lub wczesnym latem, gdy orzech jest zielony, a skorupa jeszcze miękka.
Jak długo macerować orahovačę?
Około 40 dni na słońcu; po odcedzeniu według przewodnika po Zagrzebiu zyskuje jeszcze przez kilka miesięcy lub rok.
Czy orahovača leczy żołądek?
Nie, nie ma na to dowodów. To ludowe przekonanie, a oświadczenia zdrowotne na napojach powyżej 1,2 % obj. są w UE zakazane.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍬 Cukier — Sacharoza dodawana do mleka skondensowanego, lodów i słodkich jogurtów; WHO zaleca, by wolne cukry dawały mniej niż 10 % dziennej energii.
- 🍷 Maceracja — Moczenie soku ze skórkami w celu wydobycia barwy, tanin i aromatu.
- 🥃 Digestif — Digestif, czyli trunek po posiłku: mała porcja brandy, calvadosu, grappy, amaro lub likieru; po francusku digestif, po włosku digestivo. Zwyczaj podawania, a nie kategoria UE na etykiecie.
- 🌍 Bałkany — Górzysty półwysep na południowym wschodzie Europy między Morzem Adriatyckim, Egejskim i Czarnym: owcze sery i kiselo mlyako, oliwki i wino.
Podobne
🥃 Mirto · 🥃 Rosolio · 🥃 Goldwasser · 🥃 Génépi · 🥃 Pelinkovac · 🥃 Limoncello
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- Love Zagreb: Orahovac — walnut in a glass: thick, dark, strong liqueur of unripe green walnuts, not a distillate; base — neutral pomace or apple brandy with sugar; walnuts picked in late spring and early summer; jar kept in the sun for 40 days, then strained; improves after months or a year; optional citrus zest, vanilla, clove, cinnamon; digestif and with coffee; called a stomach remedy
- Macedonian Cuisine: Oreovka — walnut rakija: 40 green walnuts, 1 litre of homemade rakija, 300–500 g sugar (or honey); 40 days in the sun; presented as a folk remedy
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks, Annex I as adopted (legislation.gov.uk): cat. 33 liqueur (min. 15 %, sugar from 100 g/l in general); cat. 38 nocino — liqueur from green walnuts, min. 30 %, sugar min. 100 g/l
- Regulation (EC) No 110/2008, Annex III as at 31.01.2020 (legislation.gov.uk): Slovenia — Orehovec (cat. nocino), marked as deleted
- Regulation (EC) No 1924/2006 on nutrition and health claims, Art. 4(3): no health claims on beverages over 1.2 % vol.
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
