🥃 Likier jajeczny (adwokat)
Likier jajeczny, czyli advocaat, to likier z żółtek, białek i cukru lub miodu: w UE co najmniej 14 % obj., 140 g/l żółtka i 150 g/l cukru lub miodu.
Likier jajeczny, sprzedawany też jako advocaat, avocat lub advokat (po polsku bywa nazywany adwokatem), to gęsty napój spirytusowy z alkoholu etylowego pochodzenia rolniczego, dobrej jakości żółtka jaja, białka i cukru lub miodu. Prawo UE przyznaje mu osobną kategorię 39 i pozwala butelkować go z mocą 14 % obj., poniżej zwykłego minimum. 1
Co jest w butelce. Podstawą może być alkohol etylowy pochodzenia rolniczego, destylat lub napój spirytusowy, a gotowy likier musi zawierać co najmniej 140 g czystego żółtka jaja na litr. Cukru lub miodu musi być co najmniej 150 g na litr w przeliczeniu na cukier inwertowany, więc likier jest jednocześnie gęsty i słodki. 12
Cztery nazwy jednego napoju. „Egg liqueur”, „advocaat”, „avocat” i „advokat” to równorzędne nazwy prawne tej samej kategorii. Wszystkie cztery stały obok siebie już w pierwszych wspólnych europejskich przepisach o napojach spirytusowych, przyjętych w maju 1989 roku. 15
Wyjątek od reguły 15 %. Rozporządzenie (UE) 2019/787 ustala 15 % obj. jako minimalną moc napoju spirytusowego i dopuszcza tylko jeden wyjątek: likier jajeczny może mieć 14 %. Ten sam wyjątek zapisano w załączniku do rozporządzenia z 1989 roku i w przepisach z 2008 roku. 152
Advocaat czy likier z jajkiem. Sąsiednia kategoria 40, „likier z jajkiem”, wymaga tylko 70 g żółtka na litr, czyli o połowę mniej, tych samych 150 g cukru lub miodu i co najmniej 15 % alkoholu. Już sama nazwa prawna mówi więc, w którym z dwóch napojów jest więcej jaja. 1
Aromaty i mleko. Advocaat można aromatyzować środkami spożywczymi o właściwościach aromatyzujących, substancjami aromatycznymi i preparatami aromatycznymi, a likier z jajkiem tylko naturalnymi substancjami aromatycznymi, preparatami aromatycznymi i środkami spożywczymi o właściwościach aromatyzujących. Obowiązujące rozporządzenie dopuszcza produkty mleczne w obu kategoriach, ale ich nie wymaga. 12
Jakie jaja i co na etykiecie. Jeśli jaja nie pochodzą od kur (Gallus gallus), na etykiecie trzeba podać gatunek ptaka. 1 Jaja i mleko należą do 14 grup alergenów prawa żywnościowego UE; napoje o zawartości alkoholu powyżej 1,2 % nie wymagają listy składników, ale te alergeny trzeba mimo to oznaczyć słowem „zawiera”. 3
Od 1989 do 2019 roku. Już rozporządzenie z 1989 roku wymagało 140 g żółtka dla advocaatu, 70 g dla likieru z jajkiem i 150 g cukru lub miodu dla obu. 5 W 2008 roku oba napoje stały się kategoriami 41 i 42, a likier z jajkiem dostał minimum 15 %. 2 W 2019 roku przenumerowano je na 39 i 40 i osobno zapisano regułę o jajach innych ptaków. 1
Dlaczego to ważne. Advocaat to likier jajeczny, nie śmietankowy: dla porównania Irish Cream musi zawierać co najmniej 10 % tłuszczu mlecznego ze świeżej śmietanki. 6 Kieliszek advocaatu to zarówno alkohol, jak i sporo cukru, a osoby uczulone na jaja lub mleko powinny szukać na etykiecie wiersza „zawiera”. 13 WHO podkreśla, że nie istnieje bezpieczny poziom spożycia alkoholu. 4
Fakty
| Kategoria UE | Kategoria 39 rozporządzenia (UE) 2019/787; likier z jajami to kategoria 40 1 |
|---|---|
| Zawartość alkoholu (% obj.) | Co najmniej 14 %, jedyny wyjątek od minimum 15 %; likier z jajami co najmniej 15 % 1 |
| Surowiec | Czyste żółtko jaja ≥ 140 g/l, białko, cukier lub miód ≥ 150 g/l, alkohol etylowy pochodzenia rolniczego 1 |
| Podstawa prawna | Rozporządzenie (UE) 2019/787, załącznik I, kat. 39–40; wcześniej 110/2008 i 1576/89 125 |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Likier jajeczny (adwokat) → rodzaj → 🍸 Likiery → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Fermentacja alkoholowa
- W co się pakuje
- 🍷 Etykieta wina
- Co zawiera
- 🥚 Jajo kurze, 🥛 Śmietanka, 🍬 Cukier
- Na co wpływa
- 🍷 Oznakowanie alergenów (zawiera siarczyny), 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Należy do
- 🥚 Likiery jajeczne i śmietankowe, 🍸 Likiery
- Podobne i różne
- 🍯 Miodowe napoje spirytusowe, 🍇 Crème de…, 🥃 Irlandzki likier śmietankowy (Irish Cream), 🥃 Irlandzki likier śmietankowy (Irish Cream), 🥃 Baileys, 🥃 Božkov Vaječný likér, 🥃 Likier śmietankowy, 🥃 Eggnog
Najczęstsze pytania
Czy ajerkoniak to to samo co adwokat?
W praktyce to polska nazwa likieru jajecznego; w prawie UE „egg liqueur”, „advocaat”, „avocat” i „advokat” to nazwy tej samej kategorii.
Ile żółtka musi mieć likier jajeczny, a ile likier z jajkiem?
Likier jajeczny co najmniej 140 g żółtka na litr, a likier z jajkiem 70 g na litr, czyli o połowę mniej.
Dlaczego ma mniej niż 15 % alkoholu?
To jedyny wyjątek od unijnego minimum mocy napojów spirytusowych.
Czy jajka trzeba wskazać na etykiecie?
Tak, jajka są alergenem i oznacza się je słowem „zawiera”.
Jak podawać ajerkoniak?
Schłodzony, w małych kieliszkach, do deserów lub solo.
Co przeczytać dalej
- 🥚 Jajo kurze — Jajo kury domowej: w makaronie daje żółty kolor, elastyczne ciasto i białko, a w UE jest wyróżniane na etykiecie jako alergen.
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Fermentacja alkoholowa — Drożdże zjadają cukier w moszczu i wydzielają alkohol oraz dwutlenek węgla.
- 🍷 Etykieta wina — Naklejka na butelce: kto wyprodukował, skąd, rocznik i moc.
- 🍇 Crème de… — Crème de… (kategoria UE 34): likier z co najmniej 250 g/l cukru i od 15 % obj., bez produktów mlecznych; crème de cassis, baza kiru, ma ponad 400 g/l.
Podobne
🥃 Likier śmietankowy · 🥃 Rompope · 🥃 Likier śmietankowy z marula · 🥃 Amaretto · 🥃 Nocino · 🥃 Maraschino
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Co obejmuje
Źródła
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks (OJ L 130, 17.5.2019), Annex I, categories 39 (Egg liqueur or advocaat or avocat or advokat) and 40 (Liqueur with egg)
- Regulation (EC) No 110/2008, Annex II as retained in Great Britain (legislation.gov.uk)
- Regulation (EU) No 1169/2011 on food information to consumers, Art. 16(4) and Annex II (allergens)
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
- Council Regulation (EEC) No 1576/89 of 29 May 1989 laying down general rules on the definition, description and presentation of spirit drinks, Art. 1(4)(s)–(t) and Annex III
- Technical file setting out the specifications with which Irish Cream must comply (Department of Agriculture, Food and the Marine, Ireland)
