🥃 Ratafia Ciociara
Włoski likier z wiśni z prowincji Frosinone: kwaśne wiśnie macerowane w czerwonym winie Cesanese del Piglio lub Atina Cabernet ze spirytusem i cukrem; 17-35 % obj.; nazwa chroniona w UE od 2025.
Ratafia Ciociara (także Rattafia Ciociara) to włoski likier wiśniowy, coś w rodzaju nalewki, z regionu Ciociaria, czyli prowincji Frosinone w Lacjum. Kwaśne wiśnie maceruje się w czerwonym winie, potem dodaje się cukier i spirytus, często także przyprawy. Moc wynosi 17-35 % obj. W sierpniu 2025 roku nazwa stała się chronioną nazwą UE.
Składniki. Wiśnie to visciole lub amarene (Prunus cerasus), a czerwone wino musi nadawać się do DOCG Cesanese del Piglio albo DOC Atina Cabernet. Do aromatyzowania wolno używać tylko naturalnych naparów lub soków z tych samych wiśni, do 25 %, oraz przypraw, takich jak cynamon, wanilia, goździki i gorzki migdał, do 5 %.
Jak się go robi. Wiśnie macerowane są w winie w stalowych zbiornikach, 0,5-1 kg na litr: co najmniej 30 dni w 20-35 °C albo 40 dni na słońcu. Nalew filtruje się, po czym dodaje 0,25-0,5 kg cukru na litr oraz spirytus. Inny sposób to najpierw zalać wiśnie mieszanką wody i alkoholu, a dopiero potem połączyć z winem. Dojrzewa 40-180 dni w stali; co najmniej sześć miesięcy w drewnie daje oznaczenie „Riserva”.
Tradycja. Ratafię robiono w chłopskich rodzinach Ciociarii. Przepis z końca XIX wieku, kilogram wiśni, litr dobrego czerwonego wina, mniejsze ilości spirytusu i cukru oraz czterdzieści dni na słońcu, zachował się w prywatnym archiwum w San Donato Val di Comino. Ludowa legenda wywodzi nazwę od toastu „pax rata fiat”.
Dlaczego to ważne. Ratafia ciociara smakuje wiśnią z winem, ale przy 17-35 % obj. to prawdziwy likier, a nie słodki sok. Dawny zwyczaj podawania jej dzieciom i starszym jako lekarstwa to błąd: alkohol nie leczy. WHO przypomina, że nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.
Fakty
| Kategoria UE | likier (kat. 33 rozporządzenia (UE) 2019/787); nazwa chroniona od 2025 roku |
|---|---|
| Surowiec | wiśnie visciole lub amarene, czerwone wino Cesanese del Piglio DOCG lub Atina DOC Cabernet, cukier 0,25–0,5 kg/l, spirytus |
| Minimalny okres dojrzewania | 40–180 dni w stali; „Riserva” – od 6 miesięcy w drewnie |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | 17–35 % obj. |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Ratafia Ciociara → pakuje się w → 🍷 Dębowa beczka ← pakuje się w ← 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- W co się pakuje
- 🍷 Dębowa beczka
- Z czego się robi
- 🥃 Wiśnia i czereśnia (Cherry), 📜 Cesanese del Piglio
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Tradycje
- 🧑🤝🧑 Włosi
- Należy do
- 🥃 Ratafia
- Powiązane z
- 📍 Lacjum
- Podobne i różne
- 🍷 Ratafia de Champagne, 🥃 Ratafia Catalana, 🥃 Ratafia Catalana
Najczęstsze pytania
Czy to wiśniówka?
Podobna idea, ale ratafia z Ciociarii macerowana jest w czerwonym winie, a cukier i spirytus dodaje się po przecedzeniu.
Jak mocna jest ratafia z Ciociarii?
Od 17 do 35 % obj.
Co znaczy Riserva?
Co najmniej 6 miesięcy w drewnie.
Jakie przyprawy są dozwolone?
Cynamon, wanilia, goździki i gorzki migdał, razem do 5 %.
Czy to lekarstwo?
Nie: dawanie jej dzieciom i starszym jako leku to błąd.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Dębowa beczka — Drewniane naczynie z dębowych klepek, w którym wino dojrzewa, nabiera nowych aromatów i powoli „oddycha”.
- 🧑🤝🧑 Włosi — Naród Włoch; kuchnia opiera się na winie, oliwie i serze, a w 2025 roku kraj wyprodukował 44,4 mln hektolitrów wina – najwięcej na świecie.
- 🥃 Wiśnia i czereśnia (Cherry) — Owoce pestkowe, z których robi się kirsch (destylat z czereśni), maraschino (likier z wiśni maraska), likiery wiśniowe i palinki; w UE kirsch ma co najmniej 37,5 % obj.
- 🍷 Ratafia de Champagne — Słodki napój z Szampanii: sok winogronowy z dodatkiem spirytusu.
Podobne
🥃 Ratafia Catalana · 🥃 Brandy italiano · 🥃 Grappa z Sycylii · 🥃 Grappa di Barolo · 🥃 Grappa z Lombardii · 🥃 Grappa z Wenecji Euganejskiej
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- ARSIAL (Regione Lazio), Lazio patrimonio agroalimentare: Rattafia Ciociara — province of Frosinone; hydro-alcoholic infusion of visciole or amarene (Prunus cerasus) and wine eligible for Cesanese del Piglio DOCG or Atina DOC Cabernet; 17–35 % vol.; 0.5–1 kg fruit per litre, fermentation ≥ 30 days at 20–35 °C or ≥ 40 days in the sun; sugar 0.25–0.5 kg/l; natural cherry aromas up to 25 %, spices (cinnamon, vanilla, clove, bitter almond) up to 5 %; 40–180 days in steel, 'Riserva' ≥ 6 months in wood; late-19th-century recipe of Maria Coletti Sipari (San Donato Val di Comino); legend 'pax rata fiat'
- Beverfood: Ratafia Ciociara IG — published in the Official Journal of the EU on 05.08.2025; visciole or amarene steeped in alcohol and water with Cesanese del Piglio DOCG or Atina DOC Cabernet wine; 17–35 % vol.; production area: province of Frosinone
- Eunews (05.08.2025): Ratafia Ciociara secures EU protected geographical indication — liqueur from morello cherries and red wine, province of Frosinone
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks, Annex I, cat. 33 liqueur (min. 15 %)
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
