📍 Wajoc Dzor
Inne nazwy: Wajoc Dzor, Vayots Dzor, Wajocdzor, prowincja Wajoc Dzor
Górska prowincja na południowym wschodzie Armenii, ojczyzna odmiany areni i jaskini Areni-1 ze starożytnym kompleksem winiarskim.
Wajoc Dzor (Vayots Dzor) to górska prowincja na południowym wschodzie Armenii, którą Fundacja Wina i Winorośli Armenii (Vine and Wine Foundation of Armenia) nazywa perłą armeńskiego dziedzictwa winiarskiego. Winnice leżą na wysokości 1000–1700 metrów, a w 2017 roku zajmowały około 1200 hektarów. Tu narodziła się czerwona areni (Areni noir, Sev Areni), najsłynniejsza odmiana Armenii.
Koło wsi Areni, w kanionie rzeki Arpa, leży jaskinia Areni-1. W 2007 roku badacze znaleźli tam starożytny kompleks winiarski: prasę, duże gliniane naczynia zwane karasami do fermentacji i przechowywania, dzbany i czarki. Analiza chemiczna datuje znaleziska na 4230–3790 p.n.e., a Fundacja mówi o ponad 6100 latach. Zachowały się też pestki winogron.
Klimat jest surowy. W styczniu średnia to około −4 °C, w lipcu około +25 °C. W okresie wegetacji spada 219 mm deszczu, a gleby są jasnobrunatne. Jako główne odmiany Fundacja podaje khatoun kharji, tozot, voskehat i areni.
Areni rośnie w całym kraju, ale najwięcej na zachodzie prowincji, wzdłuż Arpy. Młode wino jest ciemne i świeże, z nutami wiśni, czarnej porzeczki i czarnego pieprzu. Po beczce staje się aksamitne, z jeżyną, śliwką i granatem. Podaje się je do cielęciny, jagnięciny, twardego sera i grillowanych grzybów.
Fundacja opisuje dwa mikroregiony. Areni obejmuje około 140 hektarów na wysokości 950–1200 metrów. Aghavnadzor to największe źródło winogron areni, około 400 hektarów na wysokości 1100–1650 metrów. Na jej liście są też winiarnie w Rind, Jeghegnadzorze i Vayk.
Sąsiedzi dla porównania. Dolina Araratu ma 4713 hektarów na wysokości 800–1000 metrów, a Aragacotn 1253 hektary na wysokości 1100–1400. Wajoc Dzor wznosi się wyżej niż oba, a jego wizytówką jest czerwona areni.
Fakty
| Kraj | Armenia 1 |
|---|---|
| Region | Wajoc Dzor, południowy wschód; 1000–1700 m, około 1200 ha (2017) 1 |
| Odmiany | Areni, khatoun kharji, tozot, voskehat 1 |
| Temperatura | Styczeń około −3,8 °C, lipiec około +25,0 °C 1 |
| Czas trwania | Jaskinia Areni-1: analiza znalezisk daje 4230–3790 p.n.e. 3 |
Jak łączy się z tematem „Wino”
📍 Wajoc Dzor ← rośnie w ← 🍇 Areni → rodzaj → 🍇 Odmiany winogron → rodzaj → 🍷 Wino
Powiązania
- Należy do
- 🗺️ Wino ormiańskie
- Winogrona
- 🍇 Areni
Najczęstsze pytania
Czym Wajoc Dzor różni się od Doliny Araratu?
Leży wyżej, na 1000–1700 m, i jest chłodniejszy: suma temperatur to 3919 wobec 4090 w Ararat.
Jak jest ułożona nazwa po polsku?
Najczęściej Wajoc Dzor, ale w tekstach spotkasz też Vayots Dzor, Wajocdzor i Vayotz Dzor.
Jakie wino pasuje do areni?
Cielęcina, jagnięcina, pieczony drób, twardy ser i grillowane grzyby.
Co znaleziono w jaskini Areni-1?
Prasę, karasy do fermentacji, dzbany, czarki i pestki winogron sprzed ponad 6100 lat.
Czy to prawda, że w Wajoc Dzor rosną tylko czerwone odmiany?
Nie. Fundacja wymienia też białe: voskehat i khatoun kharji.
Podobne
📍 Aragacotn (Asztarak) · 📍 Kotajk · 📍 Siunik · 📍 Tawusz · 📍 Dolina Araratu · 📍 Armawir
Co obejmuje
Źródła
- Vine and Wine Foundation of Armenia. Wine regions: Vayots Dzor
- Vine and Wine Foundation of Armenia. Grape varieties
- Margaryan K. et al. Wild grapes of Armenia: unexplored source of genetic diversity and disease resistance. Frontiers in Plant Science, 2023
- Vine and Wine Foundation of Armenia. The sacred land of wine (history)
- Margaryan K. et al. Genetic diversity of Armenian grapevine germplasm. Biology 10(12):1279, 2021
