🍷 Wino koszerne
Inne nazwy: wino kosher
Wino wytwarzane według żydowskiego prawa żywnościowego pod nadzorem rabinackim; według OU nieżydzi nie mogą go dotykać, chyba że jest mevushal (gotowane).
Wino koszerne to wino wytwarzane według żydowskich praw żywieniowych, kaszrutu, pod okiem nadzorcy zwanego maszgiachem, który pilnuje każdego etapu od miażdżenia po butelkowanie. Same winogrona są zawsze koszerne; liczy się, kto dotyka wina, jakie urządzenia i składniki mają z nim kontakt i jak się je pieczętuje. 13
Dlaczego wino jest szczególne. Wino towarzyszyło ofiarom w Świątyni, uświęca każdy szabat i wypełnia cztery kielichy sederu na Pesach. 1 Tora zakazuje jajin nesech, wina z pogańskiej libacji; rabini rozszerzyli zakaz na każde wino dotykane przez nie-Żydów, stam jejnam, jako zabezpieczenie przed małżeństwami mieszanymi. 14 Dlatego wino i sok winogronowy mogą pochodzić tylko ze źródła zatwierdzonego przez rabinów, a brandy i ocet winny również wymagają pieczęci. 4
Od miażdżenia do butelki. Star-K dzieli nadzór na cztery etapy: miażdżenie, fermentację, dojrzewanie i butelkowanie. Od chwili oddzielenia soku od winogron wina mogą dotykać tylko Żydzi przestrzegający szabatu; nie-Żydzi nie mogą obsługiwać maszyn, otwierać zaworów ani uruchamiać pomp. 13 Podczas fermentacji wino jest stale pilnowane lub podwójnie zapieczętowane, degustacja i dolewanie beczek odbywają się tylko pod nadzorem, a maszgichim zarządzają podwójnymi pieczęciami przy butelkowaniu. 3
Koszerne partie i koszerowanie. Wiele win koszernych powstaje jako specjalne partie w znanych niekoszernych winnicach na całym świecie. 1 Ich sprzęt trzeba najpierw skoszerować: duże zbiorniki napełnia się świeżą wodą na 24 godziny i opróżnia trzy dni z rzędu albo przelewa wrzątkiem, dlatego agencje często przeznaczają zbiorniki wyłącznie na wino koszerne. 3 Zakład może potrzebować od dwóch–trzech do dwudziestu sześciu maszgichim. 1
Składniki i Pesach. Winogrona są zawsze koszerne, ale wino koszerne jest prawie zawsze także koszerne na Pesach: drożdży nie wolno hodować na zbożu, środki pomocnicze muszą być odpowiednie, beczki nowe lub sprawdzone, bo wiele uszczelnia się pastą z mąki, a korki również się kontroluje. 3 W zwykłym winiarstwie popularnym środkiem klarującym jest karuk z jesiotra, do barwienia używano krwi byczej, a kazeina jest dopuszczalna tylko syntetyczna lub pod nadzorem. 45
Mewuszal i mifustar. Wino mewuszal zostało ugotowane, więc nie-Żydzi mogą je dotykać i nalewać; niektóre winiarnie podgrzewają sok do 190 °F, ale lepsze wina często nie są mewuszal, bo ciepło zmienia smak. 1 Raw Mosze Feinstein wymagał ponad 175 °F (około 80 °C), a Celemer Raw co najmniej 190 °F (około 88 °C); OU pozwala oznaczać wino poddane szybkiej pasteryzacji jako mewuszal lub mifustar. 2 Przy winie mewuszal pełny zespół przestrzegający szabatu jest potrzebny tylko do pasteryzacji. 3
Wino z Izraela. Winogrona z Ziemi Izraela podlegają dodatkowym prawom. Owoców z krzewów w pierwszych trzech latach, orla, nie wolno używać, dlatego religijni agronomowie oznaczają dosadzone krzewy, a dziesięciny, trumot i maasrot, trzeba wydzielać we właściwym czasie. 3 Wino z roku szabatowego, szmity, to osobna sprawa: Star-K i inne międzynarodowe agencje go nie certyfikują. 3
Poza butelką. W domu otwarte wino niemewuszal należy zapieczętować lub trzymać poza zasięgiem pomocy domowej niebędącej Żydami. 1 Ta sama ostrożność dotyczy produktów z winem: według Londyńskiego Bet Din ocet winny, ocet balsamiczny i brandy nie są koszerne bez nadzoru rabinicznego, a niektórzy unikają whisky dojrzewającej na końcu w beczkach po winie. 5
Dlaczego to ważne dla ciebie. Szukaj pieczęci uznanej agencji koszerności i wybieraj wino mewuszal, jeśli poda je personel niebędący Żydami. 14 Koszerność nic nie mówi o stylu: wybór urósł od kilku słodkich win do ponad tysiąca w sprzedaży w samych Stanach Zjednoczonych, z Europy, Izraela, RPA i Australii. 3 WHO podkreśla, że nie ma bezpiecznego poziomu spożycia alkoholu. 6
Fakty
| Przeznaczenie | Kidusz, szabat i cztery kielichy na Pesach 1 |
|---|---|
| Podstawa prawna | Prawo żydowskie: jajin nesech i stam jejnam; certyfikacja agencji koszerności 14 |
| Temperatura | Mewuszal: powyżej 175 °F (80 °C) lub co najmniej 190 °F (88 °C), zależnie od autorytetu 2 |
| Czas trwania | Izrael: bez winogron z krzewów w pierwszych trzech latach (orla) 3 |
| Kraj | Izrael, Europa, USA, RPA, Australia 3 |
Jak łączy się z tematem „Wino”
🍷 Wino koszerne → potem → 🍷 Kidusz → obraz → 🍷 Wino
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Kidusz
- Należy do
- 🌿 Wina ekologiczne i naturalne
- Podobne i różne
- 🍷 Wino mevushal, 🍷 Wino mszalne
Najczęstsze pytania
Czy to prawda, że wino koszerne może robić tylko żydowska winiarnia?
Nie. Wiele powstaje jako specjalne serie w znanych niekoszernych winiarniach na świecie. [1]
Jak koszeruje się zbiorniki?
Napełnia się je świeżą wodą na 24 godziny, trzy dni z rzędu, albo oparza wrzątkiem. [3]
Kim jest maszgiach?
Nadzorcą, który czuwa nad każdym etapem, od tłoczenia po butelkowanie. [1]
Skąd pochodzą wina koszerne dostępne na rynku?
Z Europy, Izraela, RPA i Australii. [3]
Dlaczego wino ma szczególne miejsce w tradycji?
Towarzyszyło ofiarom w Świątyni, uświęca każdy szabat i napełnia cztery kielichy sederu. [1]
Co przeczytać dalej
- 🍷 Wino mszalne — Wino do Komunii i innych obrzędów kościelnych.
- 🍷 Kidusz — Żydowskie błogosławieństwo nad kielichem wina w szabat i święta.
- 🍷 Wino mevushal — Wino koszerne podgrzane do wysokiej temperatury, aby mogła je podać każda osoba.
Podobne
🍷 Wino mszalne · 🍷 Wino ekologiczne · 🍷 Wino naturalne · 🍷 Wino wegańskie · 🍷 Kagor
⚠️ Wino zawiera alkohol: tylko dla dorosłych, z umiarem. Zwykle zawiera siarczyny; do klarowania używa się czasem białka jaja lub białek mleka — ważne przy alergii i dla wegan.
Co obejmuje
Źródła
- OU Kosher: Uncorking the Secrets of Kosher Wine (OU Kosher Staff, 9 March 2017)
- OU Kosher: Mifustar, is it mevushal? (Rabbi Eli Gersten)
- STAR-K: Kosher Wine Comes of Age (Rabbi Zvi Holland, Kashrus Kurrents, 2018)
- London Beth Din (KLBD): What is kosher? — Wine
- London Beth Din (KLBD): Kashrut FAQs — wine, vinegar, brandy, casein
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
