🍷 Chaptalizacja
Dodawanie cukru do moszczu, by podnieść moc wina w chłodnym roku; w UE najwyżej o 3 % obj. w strefie A.
Chaptalizacja (w prawie UE — wzbogacanie) to dodawanie cukru do moszczu przed fermentacją lub w jej trakcie, aby podnieść zawartość alkoholu w winie. Drożdże przerabiają dodany cukier na alkohol, więc wino staje się mocniejsze, a nie słodsze. Tak ratuje się zbiory chłodnych lat, gdy winogrona nie zgromadziły dość cukru.
W UE wzbogacanie jest dozwolone tam, gdzie wymagają tego warunki klimatyczne. Do świeżych winogron, moszczu i młodego wina, które jeszcze fermentuje, można dodawać sacharozę, zagęszczony moszcz winogronowy lub rektyfikowany zagęszczony moszcz winogronowy; sacharozę — wyłącznie metodą suchego cukrowania. Sacharozy nie wolno dodawać we Włoszech, w Hiszpanii, Grecji, Portugalii, na Cyprze i w części departamentów na południu i południowym zachodzie Francji.
Naturalną moc można podnieść najwyżej o 3 % obj. w strefie A, o 2 % w strefie B i o 1,5 % w strefach C, a w szczególnie niekorzystnych latach — o kolejne 0,5 %. Po wzbogaceniu całkowita moc nie może przekroczyć 11,5 % w strefie A, 12 % w strefie B, 12,5 % w strefie C I, 13 % w C II i 13,5 % w C III; dla wina czerwonego państwa mogą podnieść limit do 12 % w strefie A i 12,5 % w strefie B. Do strefy A należą m.in. Niemcy poza Badenią, do strefy B — Badenia, Alzacja, Szampania i Austria, a Włochy i Hiszpania leżą w strefach C.
Metoda nosi imię Jeana-Antoine'a Chaptala (1756–1832), francuskiego chemika i ministra, który spopularyzował cukrowanie win w traktacie o winiarstwie z 1807 roku, choć jego pierwszeństwo bywa kwestionowane. Słowo „chaptalizacja” pojawiło się po raz pierwszy w 1866 roku w słowniku Larousse.
Dlaczego to ważne dla ciebie. Chaptalizacja nie czyni wina słodkim i nie jest fałszerstwem: to dozwolona praktyka z jasnymi granicami. Wyjaśnia, dlaczego wina z chłodnych regionów mają zwykłą moc nawet po pochmurnym lecie i dlaczego tego samego produktu zwykle nie wzbogaca się i nie zakwasza jednocześnie.
Fakty
| Czas trwania | Przed fermentacją lub w jej trakcie 1 |
|---|---|
| Podstawa prawna | UE 1308/2013, zał. VIII: +3 % obj. (strefa A), +2 % (B), +1,5 % (C) 1 |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | Po wzbogaceniu — nie więcej niż 11,5–13,5 % obj. zależnie od strefy 1 |
Jak łączy się z tematem „Wino”
🍷 Chaptalizacja → daje → 🍷 Wino
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Fermentacja
- Co daje
- 🍷 Wino
- Kto pracuje
- 🍷 Winiarz
- Związane z
- 🍷 Jean-Antoine Chaptal
- Należy do
- 🧪 Korekta i stabilizacja wina
- Podobne i różne
- 🍷 Zakwaszanie
- Wino i mleko
- 🍬 Cukier
- W innych tematach
- 🍷 Wino stołowe
Najczęstsze pytania
Czym jest chaptalizacja?
Dodawaniem cukru do moszczu winogronowego przed fermentacją lub w jej trakcie, aby podnieść zawartość alkoholu w winie; w prawie UE nazywa się to wzbogacaniem.
Czy to prawda, że chaptalizowane wino jest słodkie lub podrobione?
Nie. Drożdże przerabiają dodany cukier na alkohol, więc wino staje się mocniejsze, a nie słodsze. Sama praktyka jest zaś dozwolona przepisami UE w ustalonych granicach.
Ile alkoholu może dodać chaptalizacja w UE?
Do 3 % obj. w strefie uprawy winorośli A, 2 % obj. w strefie B i 1,5 % obj. w strefach C (rozporządzenie (UE) nr 1308/2013, załącznik VIII); w wyjątkowo niekorzystnych latach limity można podnieść o 0,5 %.
Gdzie zakazano dodawania sacharozy do wina?
We Włoszech, w Hiszpanii, Grecji, Portugalii, na Cyprze i w części departamentów na południu i południowym zachodzie Francji. Tam moc podnosi się zagęszczonym moszczem winogronowym lub przez częściowe zagęszczenie moszczu.
Skąd pochodzi nazwa chaptalizacja?
Od nazwiska Jeana-Antoine'a Chaptala, francuskiego chemika, który spopularyzował cukrowanie win w traktacie o winiarstwie z 1807 roku.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Winiarz — Winiarz to specjalista, który prowadzi wino od przyjęcia winogron do butelkowania, pilnuje fermentacji i jakości oraz przygotowuje kupaż.
- 🍷 Wino stołowe — Proste wino codzienne bez podanego pochodzenia; w UE nazywa się je już po prostu „wino”.
- 🍷 Zakwaszanie — Podnoszenie kwasowości moszczu lub wina, najczęściej w gorącym roku; w UE dozwolone we wszystkich strefach, najwyżej o 4 g/l.
- 🍷 Jean-Antoine Chaptal — Francuski chemik i minister, który zalecał dodawanie cukru do moszczu.
Podobne
🍷 Odkwaszanie · 🍷 Klarowanie wina · 🍷 Pasteryzacja wina · 🍷 Zakwaszanie · 🍷 Dekantacja (zlewanie) · 🍷 Siarczyny (SO2)
Źródła
- Regulation (EU) No 1308/2013 (consolidated 08.12.2023), Annex VIII Part I
- L'ajout de sucre au moût de raisin : chaptalisation ou macquérisation ? (Revue d'histoire de la pharmacie, Persée)
- Jean-Antoine Chaptal (1756–1832), agronome et chimiste (Académie des sciences, Comptes Rendus Chimie)
