🥃 Irish Poteen
Chroniona nazwa przejrzystego, niedojrzewającego trunku z wyspy Irlandia, z ziarna, ziemniaków, serwatki lub melasy buraczanej; co najmniej 40 % obj.; przez wieki pędzony nielegalnie.
Irish Poteen, czyli Irish Poitín, to przejrzysty, niedojrzewający irlandzki trunek, który przez wieki był najsłynniejszym irlandzkim bimbrem, a dziś jest legalnym, chronionym produktem. Destyluje się go na wyspie Irlandia, wraz z Irlandią Północną, ze zboża, ziemniaków, serwatki lub melasy buraczanej. Nazwa jest oznaczeniem geograficznym: dokumentację techniczną zarejestrowała Komisja Europejska 27 marca 2019 roku.
Nazwa i historia. Słowo poitín pochodzi od irlandzkiego pota, „garnek”, czyli niewielkiego alembika (pot still). Według dokumentacji technicznej od 1661 do 1997 roku produkcja była nielegalna z powodu przepisów akcyzowych, więc pędzono po kryjomu w odległych wioskach. Alembiki robiono z blachy, bo miedź była droga, a ogień rozpalano torfem w wietrzne dni, żeby nie było widać dymu.
Zasady. Surowce, z których co najmniej połowa musi być irlandzka, fermentuje się i destyluje na wyspie Irlandia do nie więcej niż 94,7 % obj. Tradycyjnie robi się to w małych alembikach, dziś także w aparatach hybrydowych i kolumnowych. Filtrowanie przez węgiel aktywny jest zakazane, by zachować smak surowca. Moc wynosi co najmniej 40 % obj., a niektóre wersje dochodzą do 90 %.
Styl. Dokumentacja techniczna opisuje poitín jako czysty, lekki, a zarazem mocny trunek z nutami surowego i gotowanego zboża, estrów owocowych i przypraw. Można go macerować z lokalnymi jagodami, owocami i ziołami, a poitín z co najmniej dwóch rodzajów surowca wolno trzymać w drewnianych beczkach nie dłużej niż 10 tygodni.
Dlaczego to ważne. Legalny poitín to produkt z etykietą i kontrolą Revenue, a nie bimber: domowe trunki mogą zawierać niebezpieczne zanieczyszczenia. Wersje o wysokiej mocy są bardzo mocne. WHO przypomina: nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.
Fakty
| Surowiec | ziarno (jęczmień, słód), ziemniaki, serwatka, melasa buraczana; co najmniej 50 % surowca irlandzkiego |
|---|---|
| Metoda destylacji | małe kotły, także hybrydowe i kolumnowe; do 94,7 % obj.; bez filtrowania przez węgiel aktywny |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | co najmniej 40 % obj., niektóre wersje do 90 % |
| Minimalny okres dojrzewania | nie jest wymagane; beczki najwyżej 10 tygodni |
| Podstawa prawna | dokumentacja techniczna Irish Poteen/Irish Poitín, zarejestrowana przez Komisję Europejską 27.03.2019; rozporządzenie (UE) 2019/787 |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Irish Poteen → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Z czego się robi
- 🥃 Jęczmień i słód w whisky, Ziemniak, 🧀 Serwatka
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Należy do
- 🥃 Mocne alkohole
- Powiązane z
- 🌍 Europa Zachodnia
- Podobne i różne
- 🥃 Irlandzka whiskey (Irish Whiskey), 🥃 Irlandzka whiskey single pot still, 🍸 Wódka, 🥔 Wódka ziemniaczana
Najczęstsze pytania
Czy poitín to irlandzki bimber i czy nadal jest zakazany?
Przez wieki był pędzony nielegalnie, ale zakaz obowiązywał od 1661 do 1997 roku; dziś poitín legalnie produkują destylarnie, a nazwa jest chroniona jako oznaczenie geograficzne.
Z czego robi się Irish Poteen?
Ze zboża (najczęściej jęczmienia i słodu), ziemniaków, serwatki mlecznej lub melasy buraczanej; co najmniej połowa surowca musi być irlandzka.
Ile procent ma poitín?
Co najmniej 40 % obj.; niektóre wersje dochodzą do 90 %. Destyluje się go do nie więcej niż 94,7 % obj.
Czym poitín różni się od irlandzkiej whiskey?
Whiskey dojrzewa w beczkach co najmniej 3 lata, a poitín jest niedojrzewający; beczki są dozwolone tylko do 10 tygodni.
Czym poitín różni się od wódki?
Oba to przejrzyste, niedojrzewające trunki, ale poitín nie jest filtrowany węglem aktywnym, by zachować smak surowca, a jego nazwa jest oznaczeniem geograficznym wyspy Irlandia.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🥃 Jęczmień i słód w whisky — Słód jęczmienny to podstawa whisky: enzymy słodu scukrzają zacier, a whisky w UE destyluje się poniżej 94,8 % obj. „Single malt” to słód jęczmienny i jedna destylarnia.
- 🌍 Europa Zachodnia — Francja, Niderlandy, Wielka Brytania, Irlandia, Belgia i Luksemburg: łagodny wilgotny klimat, pastwiska i setki serów — Roquefort, Camembert, Gouda, cheddar.
- 🍸 Wódka — Wódka to napój spirytusowy z alkoholu etylowego pochodzenia rolniczego: w UE od 37,5 % obj. i do 8 g/l cukru; w USA od 40 % obj. jako alkohol neutralny.
- 🥃 Irlandzka whiskey (Irish Whiskey) — Irish Whiskey to oznaczenie geograficzne wyspy Irlandia od 1989 roku: whiskey destylowana i dojrzewająca co najmniej 3 lata w Irlandii lub Irlandii Północnej, butelkowana z mocą co najmniej 40 % obj.
Podobne
🥃 Emsländer Korn · 🥃 Estonian Vodka · 🥃 Jonge jenever · 🥃 Svensk Vodka · 🥃 Norsk Vodka · 🥃 Originali lietuviška degtinė
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- Technical file setting out the specifications with which Irish Poteen/Irish Poitín must comply (Department of Agriculture, Food and the Marine; registered by the European Commission 27.03.2019): raw materials cereals, potatoes, whey, sugar beet molasses; distilled ≤ 94.7 % vol.; min. 40 % vol.; illicit 1661–1997; macerations and infusions; casks ≤ 10 weeks
- Drinks Ireland (Ibec): Irish Poitín — one of Ireland's three spirit GIs; producers follow the 2019 technical file; verified by Revenue; all-island GI recognised in the EU and the UK
- Revenue (Ireland), Tax and Duty Manual: Geographical Indication for Irish Whiskey & Irish Poteen — verification procedures (reviewed 09/2026)
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
