🥃 Irlandzka whiskey (Irish Whiskey)
Irish Whiskey to oznaczenie geograficzne wyspy Irlandia od 1989 roku: whiskey destylowana i dojrzewająca co najmniej 3 lata w Irlandii lub Irlandii Północnej, butelkowana z mocą co najmniej 40 % obj.
Irish Whiskey (po irlandzku Uisce Beatha Eireannach, także Irish Whisky) to oznaczenie geograficzne dla whiskey destylowanej i dojrzewającej na wyspie Irlandia: w Republice Irlandii lub w Irlandii Północnej. Destyluje się ją poniżej 94,8 % obj., dojrzewa co najmniej trzy lata w drewnianych beczkach do 700 litrów i butelkuje z mocą co najmniej 40 % obj. To irlandzka whiskey, z własnym stylem i własną pisownią, przez „e”.
W unijnym rejestrze eAmbrosia nazwa ma numer EUGI00000015399 i jest chroniona od 12 czerwca 1989 roku; to wspólne oznaczenie dwóch państw. Zasady wyznaczają Irish Whiskey Act 1980 i specyfikacja techniczna irlandzkiego Ministerstwa Rolnictwa z 2014 roku. Zgodność kontrolują urzędy skarbowe: w Irlandii Revenue Commissioners, w Irlandii Północnej HMRC.
Specyfikacja techniczna określa trzy rodzaje: pot still (jęczmień słodowany i niesłodowany, po co najmniej 30 %), malt (100 % słodu) i grain (do 30 % słodu, z kolumn destylacyjnych), a także blended, czyli mieszankę co najmniej dwóch. Tradycyjnie whiskey destyluje się trzykrotnie. Beczki mogą być nowe lub po maderze, sherry, porto albo bourbonie.
Mnisi przynieśli destylację do Irlandii prawdopodobnie w VI wieku. W 1823 roku w kraju było 40 gorzelni, w 1840 roku 86. Po I wojnie światowej, wojnie domowej i amerykańskiej prohibicji branża podupadła: w 1966 roku zostało czterech producentów. Odrodzenie zaczęło się od nowej gorzelni w Cork w 1975 roku, a w 2014 roku na wyspie działało już 16 gorzelni.
Dlaczego to ważne. „Irish Whiskey” gwarantuje destylację i dojrzewanie na wyspie, ale butelkować można także za granicą: whiskey wywozi się luzem w obojętnych pojemnikach. „Single” oznacza jedną gorzelnię. Wiek liczy się według najmłodszej whiskey i podaje wyłącznie w latach. Barwnik E150a jest dozwolony, więc kolor nie dowodzi wieku. WHO przypomina: nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.
Fakty
| Podstawa prawna | OG UE EUGI00000015399 (od 12.06.1989); Irish Whiskey Act 1980; dokumentacja techniczna 2014 |
|---|---|
| Surowiec | zacier ze zbóż słodowanych, z całymi ziarnami innych zbóż lub bez; woda, drożdże |
| Metoda destylacji | poniżej 94,8 % obj.; w alembikach pot still lub kolumnach, tradycyjnie trzykrotnie |
| Minimalny okres dojrzewania | 3 lata w drewnianych beczkach (np. dębowych) do 700 l na wyspie Irlandia |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | od 40 % obj. |
| Kategoria UE | 2 „Whisky” |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Irlandzka whiskey (Irish Whiskey) → rodzaj → 🥃 Whisky → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Drożdże, 🍷 Fermentacja alkoholowa
- Poprzedni krok
- 🥃 William Grant & Sons, 🥃 Ex-bourbon barrel, 🥃 Potrójna destylacja
- W co się pakuje
- 🍷 Dębowa beczka, 🍷 Madera, 🍷 Etykieta wina
- Z czego się robi
- 🧪 Woda, 🥃 Jęczmień i słód w whisky
- Co się z niego robi
- 🥃 Irlandzki likier śmietankowy (Irish Cream), 🥃 Baileys, 🥃 Irish Mist, 🥃 Likier śmietankowy
- Co zawiera
- 🍷 Etanol
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Związane z
- 🍷 Prohibicja w Stanach Zjednoczonych
- Należy do
- 🥃 Whisky
- Powiązane z
- 🌍 Europa Zachodnia
- Podobne i różne
- 🥃 Bourbon, 🥃 Szkocka whisky (Scotch Whisky), 🥃 Szkocka whisky (Scotch Whisky), 🥃 Irish Poteen, 🥃 Scotch Whisky Regulations 2009
Najczęstsze pytania
Czy irlandzka whiskey zawsze jest destylowana trzykrotnie?
Nie. Trzykrotna destylacja to tradycja, ale specyfikacja dopuszcza też dwukrotną: w pot still i malt wybór zależy od zwyczaju gorzelni. Grain destyluje się w kolumnach.
Jak pisać: whiskey czy whisky?
Obie pisownie są dozwolone. Specyfikacja nazywa „Irish Whiskey” przez „e” formą zwykłą, a „Irish Whisky” dopuszczalną; pisownię przez „e” wprowadziły dublińskie gorzelnie w XIX wieku.
Czy irlandzka whiskey może pochodzić z Irlandii Północnej?
Tak. Oznaczenie obejmuje całą wyspę Irlandię, w tym Irlandię Północną, która należy do Wielkiej Brytanii. Dlatego rejestr UE wymienia jako kraje Irlandię i Zjednoczone Królestwo (Irlandia Północna).
Czym różni się pot still od irlandzkiej malt?
Pot still powstaje z mieszanki jęczmienia słodowanego i niesłodowanego, po co najmniej 30 %, i do 5 % innych zbóż; jęczmień niesłodowany daje korzenny smak i kremową fakturę. Malt robi się wyłącznie ze 100 % jęczmienia słodowanego.
Co oznacza rok destylacji na etykiecie?
Można go podać tylko razem z rokiem butelkowania, okresem dojrzewania lub wiekiem i w tym samym polu widzenia. Wiek zapisuje się jedną liczbą w latach: to wiek najmłodszej whiskey w butelce.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Etanol — Alkohol powstający podczas fermentacji, który powoduje upojenie.
- 🥃 Szkocka whisky (Scotch Whisky) — Szkocka whisky to whisky destylowana i dojrzewająca w Szkocji z wody i słodowanego jęczmienia (plus całe ziarna innych zbóż), co najmniej 3 lata w dębie, butelkowana z mocą od 40 % obj. Chroniona w UE od 1989 roku.
- 🧪 Woda — ~87% mleka.
- 🌍 Europa Zachodnia — Francja, Niderlandy, Wielka Brytania, Irlandia, Belgia i Luksemburg: łagodny wilgotny klimat, pastwiska i setki serów — Roquefort, Camembert, Gouda, cheddar.
Podobne
🥃 Whisky angielska · 🥃 Walijska whisky single malt · 🥃 Whisky d’Alsace (whisky alzacka) · 🥃 Whisky de Bretagne (whisky bretońska) · 🥃 Whisky z Lowland · 🥃 Whisky z Campbeltown
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Co obejmuje
- 🥃 Irlandzka whiskey single pot still
- 🥃 Irlandzka whiskey blended
- 🥃 Irlandzka whiskey zbożowa
- 🥃 Jameson
- 🥃 Redbreast
- 🥃 Bushmills
- 🥃 Tullamore Dew
- 🥃 Bushmills Black Bush
Wszystkie (40) →
- 🥃 Irish Coffee
- 🥃 Bushmills
- 🥃 Bushmills 10 Year Old
- 🥃 Bushmills 16 Year Old
- 🥃 Bushmills 21 Year Old
- 🥃 Bushmills Black Bush
- 🥃 Bushmills Original
- 🥃 Connemara
- 🥃 Connemara 12 Year
- 🥃 Connemara Cask Strength
- 🥃 Connemara Original
- 🥃 Cooley
- 🥃 Jameson
- 🥃 Jameson Black Barrel
- 🥃 Jameson Caskmates IPA Edition
- 🥃 Jameson Caskmates Stout Edition
- 🥃 Jameson Crested
- 🥃 Jameson Original
- 🥃 Midleton Very Rare
- 🥃 Paddy
- 🥃 Powers
- 🥃 Powers Gold Label
- 🥃 Powers John's Lane 12 Year Old
- 🥃 Powers Three Swallow
- 🥃 Redbreast
- 🥃 Redbreast 12 Year Old
- 🥃 Redbreast 12 Year Old Cask Strength
- 🥃 Redbreast 15 Year Old
- 🥃 Redbreast 18 Year Old
- 🥃 Redbreast 21 Year Old
- 🥃 Teeling Single Grain
- 🥃 Tullamore Dew
- 🥃 Tullamore Dew 12 Year Old Special Reserve
- 🥃 Tullamore Dew 14 Year Old Single Malt
- 🥃 Tullamore Dew Original
- 🥃 Tullamore Dew XO Caribbean Rum Cask Finish
- 🥃 Irlandzka whiskey single pot still
- 🥃 Irlandzka whiskey zbożowa
- 🥃 Irlandzka whiskey blended
- 🥃 Irlandzka whiskey single malt
Źródła
- eAmbrosia: Irish Whiskey / Uisce Beatha Eireannach / Irish Whisky, EUGI00000015399 (PGI-IE+UK(NI)-01897), registered 12.06.1989
- Technical File … Irish Whiskey / Uisce Beatha Eireannach / Irish Whisky, DAFM, Oct 2014 (eAmbrosia, Ref. Ares(2019)5469807)
- Irish Whiskey Act, 1980 (No. 33 of 1980), Irish Statute Book
- Irish Whiskey technical file — copy on GOV.UK
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
