🥃 Jałowiec pospolity (Juniperus communis)
Iglasty krzew lub niewielkie drzewo z rodziny cyprysowatych; jego owoce przypominające jagody to obowiązkowy składnik ginu, genevera i innych napojów spirytusowych z jałowcem w UE.
Jeśli chcesz wiedzieć, co nadaje ginowi smak, odpowiedź brzmi: jałowiec pospolity (Juniperus communis), iglasty krzew lub niewielkie drzewo z rodziny cyprysowatych, którego „jagody” są w rzeczywistości mięsistymi szyszkami. To one dają charakterystyczny smak ginowi, genevera, słowackiej borovičce i innym napojom spirytusowym z jałowcem. Nazwy gin i genever pochodzą od słowa oznaczającego jałowiec.
Roślina. Według ogrodów botanicznych Uniwersytetu w Utrechcie jałowiec pospolity ma najszerszy zasięg spośród iglaków: Europa, Azja i Ameryka Północna. Rośliny są dwupienne, a owoce wydają tylko osobniki żeńskie. Dojrzewają około trzech lat, zmieniając barwę z zielonej na niebiesko-czarną, dlatego na jednym krzewie bywają zarówno zielone, jak i ciemne.
Prawo UE. Rozporządzenie (UE) 2019/787 wymaga, by napój spirytusowy z jałowcem miał wyczuwalny smak jagód Juniperus communis lub Juniperus oxycedrus i moc co najmniej 30 % obj. Dla ginu i ginu destylowanego wymieniono wyłącznie Juniperus communis, a smak jałowca musi dominować; minimum to 37,5 % obj. W London gin aromat pochodzi wyłącznie z destylacji.
Jagody jako środek leczniczy. Europejska Agencja Leków (EMA) uznaje owoce jałowca za tradycyjny środek ziołowy przy łagodnych dolegliwościach trawiennych i dróg moczowych. Jednocześnie EMA nie zaleca ich dzieciom poniżej 18 lat, kobietom w ciąży i karmiącym ani przy ciężkiej chorobie nerek.
Dlaczego to ważne. Jałowiec w ginie to roślina aromatyczna, a nie lek: właściwości herbatki ziołowej nie przechodzą na mocny trunek od 37,5 % obj. Jeśli masz alergię na jałowiec, unikaj także ginu. WHO przypomina: nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.
Fakty
| Kategoria UE | napoje spirytusowe jałowcowe (kat. 19), gin (kat. 20–22) rozporządzenia (UE) 2019/787 |
|---|---|
| Podstawa prawna | Rozporządzenie (UE) 2019/787, załącznik I; dokument EMA EMA/HMPC/241320/2021 |
| Surowiec | szyszkojagody Juniperus communis (dla kat. 19 — także J. oxycedrus) |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Jałowiec pospolity (Juniperus communis) → rodzaj → 🍸 Gin i napoje jałowcowe → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Co się z niego robi
- 🥃 Navy strength gin (gin o mocy marynarki), 🥃 Paradise, 🥃 Peket de Wallonie, 🥃 O' de Flander, 🥃 Spišská borovička, 🥃 Trenčianska borovička „JUNIPERUS“, 🥃 Vilniaus Džinas, 🥃 Steinfelder Magenbitter
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie
- Związane z
- 🍸 Gin, 🍸 Gin destylowany, 🍸 London gin, 🥃 Jenever (genever), 🍸 Napój spirytusowy aromatyzowany jałowcem, 🥃 Borovička, 🥃 Brinjevec
- Należy do
- 🍸 Gin i napoje jałowcowe
Najczęstsze pytania
Czy gin jest zdrowy, bo zawiera jałowiec?
Nie. EMA opisuje tylko tradycyjne stosowanie suszonych owoców w herbatkach i nalewkach; gin to mocny alkohol od 37,5 % obj., a WHO podkreśla, że nie ma bezpiecznej dawki.
Czy jagody jałowca to naprawdę jagody?
Nie, to mięsiste szyszki rośliny iglastej; dojrzewają około trzech lat i z zielonych stają się niebiesko-czarne.
Jaki jałowiec jest dozwolony do ginu w UE?
Do ginu i ginu destylowanego tylko Juniperus communis; dla szerszej kategorii napojów spirytusowych z jałowcem dozwolony jest także Juniperus oxycedrus.
Kto nie powinien stosować jałowca jako leku?
Według dokumentu EMA o lekach ziołowych: dzieci i młodzież poniżej 18 lat, kobiety w ciąży i karmiące oraz osoby z ciężką chorobą nerek.
Jakie trunki robi się z jałowcem?
Gin, genever, słowacką borovičkę, słoweński brinjevec i inne napoje spirytusowe z jałowcem z kategorii 19 UE.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍸 Gin — Gin to alkohol aromatyzowany jagodami jałowca: w UE co najmniej 37,5 % obj., jałowiec musi dominować w smaku; „dry” oznacza do 0,1 g/l cukru.
- 🥃 Jenever (genever) — Genever (jenever) to jałowcowy destylat zbożowy z Belgii, Holandii, północy Francji i zachodu Niemiec: od 30 % obj., co najmniej 1,5 % destylatu zbożowego (oznaczenie geograficzne UE).
- 🥃 Paradise — Klasyczny koktajl z ginu, apricot brandy i soku pomarańczowego. Receptura IBA: 30, 20 i 15 ml; po raz pierwszy wydrukowany w 1922 roku.
- 🍸 Napój spirytusowy aromatyzowany jałowcem — Najszersza unijna kategoria napojów jałowcowych (19): alkohol lub destylat zbożowy z jagodami jałowca, od 30 % obj. Należą tu genever, Wacholder i genebra; gin ma ostrzejsze wymogi.
Źródła
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks, Annex I as adopted: cat. 1 rum (min. 37.5 %), cat. 19 juniper-flavoured spirit drinks (Juniperus communis L. or J. oxycedrus L., min. 30 %, juniper discernible), cat. 20 gin (J. communis, taste predominantly juniper, min. 37.5 %, 'dry' up to 0.1 g/l sweetening), cat. 21 distilled gin, cat. 22 London gin
- EMA/HMPC/241320/2021: European Union herbal monograph on Juniperus communis L., galbulus (pseudo-fructus), Rev. 1 (15.03.2023) — traditional use for minor urinary tract complaints and dyspepsia; not recommended under 18, in pregnancy and lactation, in severe renal disease
- Botanische Tuinen (Utrecht University): Common juniper — Cupressaceae, widest range of any conifer (Europe, Asia, North America), dioecious, only female plants bear berry-like cones, ripening c. three years from green to blue-black, used to flavour gin; shrub or small tree up to c. 10 m
- Regulation (EC) No 110/2008, Annex III as at 31.01.2020 (legislation.gov.uk): cat. 19 — Genièvre/Jenever/Genever; Graanjenever; Jonge jenever/jonge genever (Belgium, the Netherlands); Oude jenever/oude genever (Belgium, the Netherlands); Hasseltse jenever; Balegemse jenever and others
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
