🥃 Borovička

Kto lubi jałowcówkę albo gin, powinien poznać borovičkę: słowacki trunek jałowcowy, który prawnie nie jest ginem. Robi się ją z alkoholu aromatyzowanego destylatem i jagodami jałowca. Prawo UE nie zna osobnej kategorii „borovička”: to napój spirytusowy z jałowcem kategorii 19 (od 30 % obj.). Chronione są dwie słowackie nazwy: Spišská borovička i Trenčianska borovička „Juniperus”. ²³⁴

Spišská borovička to oznaczenie geograficzne chronione w UE od 23 września 2003 roku. Według specyfikacji technicznej (2016) powstaje w historycznym regionie Spisz (Spiš), w powiatach Spišská Nová Ves, Stará Ľubovňa, Poprad, Levoča, Kežmarok i Gelnica, z alkoholu zbożowego, destylatu jałowcowego, naparu jałowcowego, płynnego cukru inwertowanego i wody. Moc wynosi 40 % obj. ¹²

Do destylatu jałowcowego jagody się mieli, zalewa ciepłą wodą, dodaje składniki odżywcze i drożdże, a zacier fermentuje. Następnie zacier destyluje się razem z oczyszczonym alkoholem w alembiku periodycznym z pułapką na olejek jałowcowy. Gotowa mieszanka odpoczywa co najmniej 14 dni. Do każdej butelki wkłada się ręcznie około pięciu suszonych jagód lub gałązkę jałowca, co daje lekko żółtawy kolor. ¹

Według specyfikacji technicznej Spišská borovička to klarowny płyn bez osadu, lekko żółtawy, o łagodnym smaku i aromacie jałowca. Moc może wynosić od 39,7 do 40,3 % obj. Smak pochodzi przede wszystkim z określonego udziału destylatu jałowcowego; jagody mogą być nie tylko jałowca pospolitego, lecz także Juniperus oxycedrus. ¹

Trenčianska borovička „Juniperus” jest inna: to klarowny, bezbarwny trunek o mocy 42 % obj., który po dojrzewaniu może przybrać złoty odcień. Jej podstawą jest dojrzały destylat jałowcowy z dwuetapowej destylacji sfermentowanego zacieru z jagód jałowca pospolitego i kolczastego, zmieszany z alkoholem neutralnym i odrobiną płynnego cukru. Smak jest pełny, z długim, korzennym posmakiem. Specyfikacja przeciwstawia tę metodę maceracji, destylacji przez filtr jałowcowy i naturalnym aromatom. ⁶

Specyfikacja techniczna wiąże początki trunku z drugą połową XVIII wieku: mapa z 1773 roku pokazuje gorzelnię przy zamku w Starej Lubowli, a w Spišskiej Belej borovičkę robi się od 1778 roku. Nazwa „Spišská borovička” była już chroniona umowami Czechosłowacji ze Szwajcarią (1976) i Austrią (1981). Drugie oznaczenie, Trenčianska borovička „Juniperus”, zarejestrowano 8 maja 2024 roku. ¹³

Dlaczego to ważne. Samo słowo „borovička” nie gwarantuje pochodzenia, a „Spišská” czy „Trenčianska” oznaczają reguły własnej specyfikacji. Minimum dla kategorii 19 to tylko 30 % obj., więc sprawdź moc na etykiecie. W Spišskiej borovičce w butelce zawsze są jagody lub gałązka jałowca. WHO przypomina, że nie ma bezpiecznej dawki alkoholu. ¹⁴⁵