🍇 Kisi

Kisi to biała odmiana winorośli z Gruzji, w międzynarodowym katalogu odmian VIVC ma numer 6283. Inne nazwy to kissi, maghranuli i dampala, a jagody idą i na wino, i na stół. ¹ Kisi to tradycyjna odmiana Kachetii, z której powstają wytrawne wina białe i bursztynowe. ²

Pochodzenie. Według markerów DNA jednym z rodziców kisi jest odmiana zakatalis tetri, drugi jest nieznany. ¹ Według „Ampelografii Gruzji” kisi jest młodsza od innych kachetyńskich odmian; w winnicach zawsze rosła razem z rkaciteli i mcwane i wchodziła w skład znanych kachetyńskich win. ²

Historia. Opis winiarstwa Kachetii z 1896 roku o kisi nie wspomina. W latach 30. XX wieku wpisano ją do standardowego sortymentu jako odmianę jakościową i perspektywiczną, a w latach 40. instytut naukowy opisał formę ze wsi Magraani na lewym brzegu Alazani jako odrębną i nazwał ją kisi magraani. ²

Jak ją uratowano. Na początku XX wieku odmiana zniknęła z Magraani; według miejscowej legendy chłop znalazł winorośl wspinającą się na drzewo nad wezbraną rzeką, uciął pędy i je posadził. W czasach radzieckich kisi nie upowszechniano z powodu małych plonów, więc jej przetrwanie to zasługa miejscowych. Dziś same nowe winnice zajmują ponad 100 ha i co roku ich przybywa. ²

Gdzie rośnie. Kisi uprawia się w całej Kachetii; do wina „Kakheti” białego i bursztynowego jest dopuszczona obok rkaciteli, kachuri mcwane i chichwi. ³ Najcenniejsza kisi pochodzi z mikrostrefy Magraani w gminie Achmeta: wsie Magraani, Piczchowani, Argochi i Babaneuri, winnice na wysokości 400–800 m. ²

Klimat Magraani. Winnice leżą na południowych stokach Kaukazu, który zatrzymuje zimne powietrze z północy. Słońce świeci ponad 2050 godzin rocznie, średnia temperatura to 12,2–12,4 °C, latem bywa do +40 °C, zimą do −16 °C, a opadów jest 750–850 mm rocznie. ²

Dwa wina Kisi Magraani. Białe wytrawne ma barwę od jasnosłomkowej do jasnozłotej i nuty łąkowych kwiatów, jabłka, gruszki, brzoskwini i cytrusów; bursztynowe wytrawne – od złotej do ciemnobursztynowej, z jabłkiem, gruszką i brzoskwinią, a z wiekiem migdałem i suszoną morelą. Białe ma co najmniej 11 % alkoholu, bursztynowe 12 %, oba do 4 g/l cukru, z winogron zebranych przy 19 i 20 % cukru. ²

Jak powstaje bursztynowe. Moszcz z miazgą fermentuje w kwewri w temperaturze do 28 °C i miesza się go 4–5 razy dziennie; po fermentacji kwewri dopełnia się tym samym winem i zostawia na miazdze do 1 lutego następnego roku. Białe robi się z moszczu samotoku w temperaturze do 20 °C. Plon – najwyżej 8 t z hektara i 650 l wina z tony. ²

Dlaczego to ważne dla ciebie. Kisi Magraani na etykiecie oznacza wino wyłącznie z kisi z mikrostrefy Magraani, ze znakiem chronionej nazwy pochodzenia; bursztynowa barwa i cierpkość takiego wina to nie wada, lecz skutek długiej fermentacji ze skórkami. ² Kisi może też wchodzić w skład białego kupażu „Kakheti”. ³