🥃 Malört
Amerykański gorzki likier piołunowy z Chicago; 35 % obj.; wprowadzony po prohibicji; od 2018 roku należy do CH Distillery.
Malört, w pełnej nazwie Jeppson's Malört, to amerykański gorzki likier z piołunu, produkowany w Chicago i znany z ekstremalnej goryczy. Po szwedzku malört znaczy „piołun”. Butelkuje się go z mocą 35 % obj., a smak jest tak gorzki, że stał się chicagowskim żartem. Od 2018 roku marka należy do CH Distillery, chicagowskiej firmy z dzielnicy Pilsen.
Historia. Carl Jeppson, szwedzki emigrant z Ystad, przywiózł do Chicago tradycję bäsk brännvin: wódki nastawianej na piołunie. Według marki w latach 20. sprzedawał gorzki napar jako środek „leczniczy”, a Malört w obecnej postaci po raz pierwszy wypuszczono w 1933 roku, gdy skończyła się prohibicja. Lata jego przyjazdu źródła podają różne. W połowie lat 30. recepturę kupiła firma Bielzoff Products, a w 1945 roku George Brode wykupił tę firmę. Później produkcja wyniosła się z Chicago do Kentucky, a następnie na Florydę.
Jak się go robi. Głównym składnikiem jest piołun; pełnej receptury nie ujawniono. Według VinePair piołun dostarcza producent z północy Europy. Od 1945 roku do każdej butelki wkładano gałązkę piołunu, ale pod koniec lat 80. stało się to zbyt drogie. W 2018 roku CH Distillery kupiła markę od Patricii Gabelick, a Mental Floss pisze, że recepturę odtworzono od zera i zrezygnowano z żółtego barwnika.
Miejsce w kulturze. W latach 2000. napój zyskał opinię „wyzwania”: zdjęcia grymasu po łyku, „Malört face”, rozeszły się po sieci. Według VinePair w 2024 roku sprzedawano go w 33 stanach, a 37 % sprzedaży pochodziło spoza Illinois.
Dlaczego to ważne. Na etykiecie stoi liqueur, ale europejski likier musi zawierać co najmniej 100 g/l cukru, a marka nie podaje, ile cukru ma Malört. Dlatego nie porównuj go wprost z likierami UE. Kieruj się liczbą 35 % obj., a nie legendami o „leczniczych” właściwościach: to napój alkoholowy. WHO przypomina: nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.
Fakty
| Rok założenia | 1933 (według marki, po zniesieniu prohibicji); Carl Jeppson, Chicago |
|---|---|
| Podstawa prawna | USA: na etykiecie marka jest określona jako liqueur |
| Surowiec | spirytus maceronowany z piołunem; pełna receptura nie jest ujawniona |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | 35 % obj. |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Malört → rodzaj → 🌿 Bittery i napoje gorzkie → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Co zawiera
- 🍷 Etanol
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Należy do
- 🌿 Bittery i napoje gorzkie
- Powiązane z
- 🌍 Ameryka Północna
- Podobne i różne
- 🍸 Bitter (napój spirytusowy o gorzkim smaku), 🍸 Likiery, 🥃 Becherovka, 🥃 Jägermeister, 🥃 Cynar, 🥃 Cynar, 🥃 Peychaud's Bitters, 🥃 Peychaud's Bitters
Najczęstsze pytania
Czy Malört kiedyś sprzedawano jako lekarstwo?
Według marki Carl Jeppson w latach 20. sprzedawał gorzki szwedzki napar jako środek „leczniczy”. Dziś to zwykły napój alkoholowy i nie obiecuje korzyści zdrowotnych.
Co znaczy słowo Malört?
Po szwedzku malört to piołun. Daje napojowi gorzki smak.
Do kogo należy Jeppson's Malört?
Od 2018 roku do CH Distillery z dzielnicy Pilsen w Chicago. Wcześniej markę miała rodzina Gabelick, a jeszcze wcześniej George Brode.
Ile procent ma Malört?
35 % obj., jak podano na stronie marki.
Gdzie robi się teraz Malört?
W Chicago: produkcja wróciła tam w latach 2018–2019 po wielu latach w Kentucky i na Florydzie.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Etanol — Alkohol powstający podczas fermentacji, który powoduje upojenie.
- 🌍 Ameryka Północna — USA i Kanada: 9,5 mln krów w USA dało 232 mld funtów mleka (2025); Wisconsin daje czwartą część sera kraju, Kanada działa w systemie kwot mlecznych.
- 🍸 Bitter (napój spirytusowy o gorzkim smaku) — Bitter to napój spirytusowy o przeważająco gorzkim smaku: aromatyzowany alkohol lub destylat od 15 % obj. (kategoria UE 30). Rheinberger Kräuter (Underberg) to najbardziej znana chroniona nazwa; wiele bitterów to prawnie likiery.
- 🥃 Jägermeister — Jägermeister to niemiecki likier ziołowy z Wolfenbüttel: 56 ziół, kwiatów, korzeni i owoców maceruje się w alkoholu, a baza dojrzewa około roku w dębowych beczkach. Klasyk ma 35 % obj.
Podobne
🥃 Gammel Dansk · 🥃 Ratzeputz · 🥃 Zwack · 🥃 Averna · 🥃 Peychaud's Bitters · 🥃 Cynar
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- Jeppson's Malört (official site): timeline, 35 % ALC/VOL, CH Distillery 2018, production back in Chicago 2019
- Mental Floss: The Origins of Jeppson's Malört, Chicago's Weirdest Liqueur (Carl Jeppson, Prohibition, Florida contract distilling, 2018 sale)
- VinePair: Malört (wormwood, undisclosed recipe, Mar-Salle, Kentucky/Florida, return to Chicago 2018, 33 states)
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
