🌍 Ameryka Północna
USA i Kanada: 9,5 mln krów w USA dało 232 mld funtów mleka (2025); Wisconsin daje czwartą część sera kraju, Kanada działa w systemie kwot mlecznych.
Ameryka Północna w świecie mleka to USA i Kanada, jedni z największych producentów mleka na świecie: w 2023 roku USA wyprodukowały 102,7 mln t mleka (FAOSTAT). Rdzenne ludy Ameryki nie hodowały bydła mlecznego: cielęta, kozy i owce przywiózł w 1493 roku Krzysztof Kolumb, a pierwsze owce do kolonii angielskich trafiły w 1609 roku do Jamestown.
Kanada w 2023 roku uzyskała 9,89 mln t mleka od 964,6 tys. krów (FAOSTAT). W USA według USDA w 2025 roku 9,5 mln krów dało 232 mld funtów mleka – po 24 390 funtów na krowę. Najwięcej mleka daje Kalifornia, a sera – Wisconsin: 24,6% z 14,8 mld funtów sera w kraju. Prawie połowa sera w USA – 42,8% – to odmiany włoskie, głównie mozzarella; amerykańskie, takie jak cheddar, to 39,4%.
To tutaj narodziło się przemysłowe serowarstwo: w 1851 roku Jesse Williams założył w stanie Nowy Jork pierwszą spółdzielczą fabrykę sera, gdzie ser robiono z mleka okolicznych farm. W Kanadzie sektor mleczarski działa w systemie „zarządzania podażą” (supply management) opartym na trzech filarach: kwotach produkcyjnych, mechanizmach cenowych i kontroli importu. Kanadyjska Komisja Mleczarska (Canadian Dairy Commission) działa od 1966 roku, a najwięcej posiadaczy kwot jest w Quebecu i Ontario.
Dlaczego to ważne dla ciebie. W USA między stanami wolno sprzedawać tylko pasteryzowane mleko klasy „Grade A”: surowe mleko na farmie schładza się do 7 °C, a pasteryzuje w 72 °C przez 15 sekund lub w 63 °C przez 30 minut. Zasady sprzedaży surowego mleka wewnątrz stanów są różne, więc czytaj etykietę.
Fakty
| Kraj | USA, Kanada |
|---|---|
| Region | Kalifornia i Wisconsin (USA); Quebec i Ontario (Kanada) |
| Temperatura | Surowe mleko schładza się do 7 °C (PMO) 4 |
| Czas trwania | 1851 – pierwsza spółdzielcza fabryka sera w USA 5 |
Jak łączy się z mlekiem
🌍 Ameryka Północna ← doi się w ← 🐄 Krowa → daje → 🥛 Mleko
Powiązania
- Obrazy i powiedzenia
- 🥃 Grasshopper
- Tradycje
- 🧀 Monterey jack, 🫒 Czarne oliwki po kalifornijsku, 🍇 Ontario, 🧀 Mozzarella, 🧀 Serek śmietankowy, 🧀 Cheddar, 🧀 Sery półtwarde
- Ludy
- 🧑🤝🧑 Amerykanie
- Zwierzęta mleczne
- 🐄 Krowa
- Należy do
- 🌍 Regiony świata
- Winogrona
- 🍇 Concord, 🍇 Flame Tokay, 🍇 Boskoop's Glory
- Powiązane z
- 🥃 Whisky kanadyjska, 🥃 Sotol, 🥃 Jack Daniel's, 🥃 Captain Morgan, 🥃 Maker's Mark, 🥃 Southern Comfort, 🥃 Christian Brothers Brandy, 🥃 Crown Royal, 🥃 Canadian Club, 🥃 Everclear
i jeszcze 60
🥃 Fireball Cinnamon Whisky, 🥃 Bacardi 151, 🥃 Malört, 🥃 Crystal Head Vodka, 🥃 George Dickel, 🥃 Old Crow, 🥃 Evan Williams, 🥃 Jack Daniel’s Gentleman Jack, 🥃 Jack Daniel’s Old No. 7, 🥃 Jack Daniel’s Single Barrel Select, 🥃 Jack Daniel’s Tennessee Rye, 🥃 Everclear 120 Proof, 🥃 Everclear 151 Proof, 🥃 Everclear 190 Proof, 🥃 Christian Brothers Apple, 🥃 Christian Brothers Honey, 🥃 Christian Brothers Peach, 🥃 Christian Brothers VS Brandy, 🥃 Crown Royal Regal Apple, 🥃 Crown Royal Black, 🥃 Crown Royal Fine De Luxe, 🥃 Crown Royal Northern Harvest Rye, 🥃 Crown Royal Reserve 12 Year, 🥃 Seagram's Seven Crown, 🥃 Cruzan, 🥃 Uncle Nearest Premium Whiskey, 🥃 Aviation Gin, 🥃 Blanton's, 🥃 Tuaca, 🥃 RumChata, 🥃 Elijah Craig, 🥃 Jim Beam, 🥃 Michter's, 🥃 Old Forester, 🥃 Skyy, 🥃 Bacardi Limited, 🥃 Brown-Forman, 🥃 Suntory Global Spirits, 🥃 Heaven Hill Brands, 🥃 Sazerac Company, 🥃 Amerykańska whisky słodowa, 🥃 Applejack, 🥃 Sazerac, 🥃 Sour mash, 🥃 Bourbon z Kentucky, 🥃 Whiskey Rebellion, 🥃 Bardstown, 🥃 Cosmopolitan, 🥃 Dark 'n' Stormy, 🥃 Gin Fizz, 🥃 Horno, 🥃 Jack Daniel's Bonded, 🥃 Jack Daniel's Single Barrel Barrel Proof, 🥃 Jack Daniel's Tennessee Honey, 🥃 Jack Daniel's Tennessee Fire, 🥃 Jack Daniel's Tennessee Apple, 🥃 Jack Daniel's Tennessee Blackberry, 🥃 Long Island Iced Tea, 🥃 Los Altos de Jalisco, 🥃 Tennessee whiskey - Wino i mleko
- 🌿 Vitis labrusca
- Odmiany oliwek
- 🫒 Mission
Najczęstsze pytania
Czy rdzenne ludy Ameryki miały bydło mleczne?
Nie. Cielęta, kozy i owce przywiózł w 1493 roku Krzysztof Kolumb; pierwsze owce w koloniach angielskich pojawiły się w 1609 roku w Jamestown.
Gdzie w USA jest najwięcej mleka i sera?
Według USDA (2025) najwięcej mleka daje Kalifornia, a sera – Wisconsin: 24,6% sera w kraju.
Co to jest „zarządzanie podażą” w Kanadzie?
System oparty na trzech filarach: kwotach produkcji mleka, mechanizmach cenowych i kontroli importu. Wspiera go Kanadyjska Komisja Mleczarska, działająca od 1966 roku.
Czy to prawda, że w USA można swobodnie sprzedawać surowe mleko?
Nie. Między stanami sprzedaje się tylko pasteryzowane mleko klasy „Grade A”; sprzedaż surowego mleka wewnątrz stanów regulują ich własne przepisy, a te są różne.
Gdzie powstała pierwsza fabryka sera w USA?
W 1851 roku w stanie Nowy Jork: farmer Jesse Williams zaczął robić ser z mleka wielu okolicznych farm.
Co przeczytać dalej
- 🧀 Monterey jack — Amerykański ser półtwardy z pasteryzowanego mleka krowiego, pochodzący z Kalifornii: według normy USA do 44 % wilgoci i co najmniej 50 % tłuszczu w suchej masie.
- 🧑🤝🧑 Amerykanie — Mieszkańcy USA w Ameryce Północnej, potomkowie osadników i rdzennych ludów; ich własny ser to kalifornijski monterey jack.
- 🫒 Mission — Kalifornijska odmiana wywodząca się od oliwek sadzonych przez hiszpańskie misje w XVIII wieku.
- 🍇 Concord — Amerykańska odmiana Ephraima Bulla (ok. 1849): catawba × Vitis labrusca; 34 000 ha w USA (2015), podstawa soku winogronowego i galaretki.
- 🌿 Vitis labrusca — Północnoamerykański gatunek winorośli o aromacie „lisim” i truskawkowym.
Podobne
🌍 Europa Południowa · 🌍 Europa Zachodnia · 🌍 Azja Wschodnia · 🌍 Afryka Wschodnia · 🌍 Europa Północna · 🌍 Ameryka Łacińska
Co obejmuje
- Ludy
- Zwierzęta mleczne
Źródła
- USDA NASS. Milk Production, Disposition, and Income — 2025 Summary
- USDA NASS. Dairy Products — 2025 Summary
- Library of Parliament (Canada). Canada's Supply Management System (2018)
- FDA. Grade «A» Pasteurized Milk Ordinance, 2023 Revision
- USDA ERS. Chronological Landmarks in American Agriculture, AIB-425 (1990)
- FAOSTAT — Crops and livestock products (QCL), 2022–2023
