🧀 Matsoni
Tradycyjny gruziński fermentowany produkt mleczny.
Matsoni to tradycyjny gruziński fermentowany produkt mleczny z mleka krów, bawołów i kóz, czasem owiec, lub z ich mieszanki. Jest biały, o równomiernie gęstej konsystencji (dopuszcza się trochę serwatki) i swoistym, przyjemnym smaku oraz aromacie mleka fermentowanego.
Gruzińska specyfikacja opisuje fermentację zakwasem zwanym dedo, złożonym z lokalnych bakterii: termofilnych i mezofilnych paciorkowców oraz termofilnych pałeczek. Dedo może stanowić matsoni sprzed jednego–dwóch dni. Mleko fermentuje się w 41–45 °C przez 3–4 godziny, aż kwasowość osiągnie 70–75 °T, potem schładza do 4–6 °C i przetrzymuje 12–20 godzin przed sprzedażą.
Matsoni czy jogurt, matsoni czy kefir? Takie pary wyszukuje się bez przerwy, a rzetelna różnica leży tu w procesie. Matsoni fermentuje się gruzińskim zakwasem zwanym dedo, złożonym z lokalnych termofilnych i mezofilnych paciorkowców oraz termofilnych pałeczek, w 41–45 °C przez 3–4 godziny, potem schładza i przetrzymuje 12–20 godzin. W badaniu dominowały w nim Streptococcus thermophilus i Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus. Nazwa jest ponadto zarejestrowanym w Gruzji oznaczeniem geograficznym, więc wskazuje i miejsce, i metodę.
Szukaj nazwy „matsoni” (też matzoon lub madzoon) i rodzaju mleka na opakowaniu: krowie, bawole, kozie, owcze lub mieszanka. Tradycyjny produkt trzyma się tylko 72–120 godzin w 6 °C, więc spodziewaj się krótkiego terminu i miejsca w chłodni. Najłatwiej trafić na niego w delikatesach i sklepach z gruzińską żywnością. Rejestracja jest gruzińska, to krajowe oznaczenie geograficzne, a nie unijny znak ChNP.
Badanie naukowe tradycyjnego matsoni wykazało społeczność drobnoustrojów, w której przeważają Streptococcus thermophilus i Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus; produkt tradycyjny ma krótki termin przydatności: 72–120 godzin w 6 °C. Matsoni jest zarejestrowane w Gruzji jako oznaczenie geograficzne (nr 4, 24 stycznia 2012), a obszarem produkcji jest cała Gruzja.
Jak łączy się z mlekiem
Powiązania
- Jak się otrzymuje
- 🔄 Fermentacja mlekowa
- Z czego się robi
- 🥛 Mleko
- Gdzie jest tradycyjny
- 🌍 Kaukaz
- U jakich ludów
- 🧑🤝🧑 Gruzini, 🧑🤝🧑 Ormianie
- Typ produktu
- 🏺 Tradycyjne produkty mleczne
- Należy do
- 🥣 Fermentowane produkty mleczne
- Wino i mleko
- 🍷 Gliniane naczynia na wino
Najczęstsze pytania
Z jakiego mleka robi się matsoni?
Z mleka krów, bawołów i kóz, czasem owiec, albo z ich mieszanki.
Jak długo wytrzyma matsoni?
Tradycyjny produkt ma krótki termin: 72–120 godzin w 6 °C.
Czym jest dedo w matsoni?
Zakwas z termofilnych i mezofilnych paciorkowców i termofilnych pałeczek; matsoni sprzed jednego–dwóch dni może posłużyć jako dedo.
Czy matsoni to to samo co matzoon lub madzoon?
Tak: to inne zapisy tej samej nazwy gruzińskiego produktu.
Jakie bakterie dominują w tradycyjnym matsoni?
W badaniu przeważały Streptococcus thermophilus i Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus.
Co przeczytać dalej
- 🌍 Kaukaz — Region górski między Morzem Czarnym a Kaspijskim: ojczyzna kefiru i matsoni.
- 🧑🤝🧑 Gruzini — Naród kartwelski, główna ludność Gruzji na Kaukazie Południowym; na co dzień matsoni i sery do chaczapuri, a na uczcie wino z kwewri.
- 🔄 Fermentacja mlekowa — Bakterie kwasu mlekowego zamieniają laktozę w kwas, mleko gęstnieje.
- 🏺 Tradycyjne produkty mleczne — Produkty wytwarzane od wieków według ludowych receptur: fermentacja, serowarstwo, zapiekanie, suszenie. Związane z regionami i narodami.
- 🍷 Gliniane naczynia na wino — Gliniane naczynia na wino to duże wypalane pojemniki, w których wino fermentuje i leży, jak gruzińskie kwewri, ormiański karas i hiszpańska tinaja.
Podobne
🍶 Ajran · 🥛 Kefir · 🥣 Katyk · 🍶 Szubat · 🥣 Skyr · 🧀 Zsiadłe mleko
ℹ️ Produkty mleczne zawierają laktozę i białka mleka: przy nietolerancji laktozy lub alergii na białko mleka skonsultuj się z lekarzem.
Źródła
- Georgia: Matsoni geographical indication registration (No. 4, 24 Jan 2012), Ministry of Agriculture / Sakpatenti record (GOV.UK copy)
- Quero et al. 2014, Food Microbiology 38: traditional Matsoni and autochthonous starter cultures
