🥣 Fermentowane produkty mleczne
Produkty, w których bakterie kwasu mlekowego (czasem też drożdże) fermentują laktozę: kefir, jogurt, kumys, twaróg.
Produkty kwasomleczne powstają, gdy mikroorganizmy zakwasu fermentują laktozę w mleku. Bakterie kwasu mlekowego zamieniają ją w kwas mlekowy, kwasowość rośnie, a białka ścinają się w gęstą masę. Standard Codex Alimentarius definiuje mleko fermentowane właśnie w ten sposób i wymaga, by bakterie zakwasu pozostawały żywe i liczne do końca terminu przydatności, chyba że produkt został po fermentacji poddany obróbce cieplnej. 2
Według FAO na świecie istnieje około 400 nazw produktów mlecznych fermentowanych, choć rzeczywistych typów jest znacznie mniej. Grupuje się je według rodzaju fermentacji: mlekowe (jogurt, kwaśne mleko, riażonka, twaróg, dahi), drożdżowo-mlekowe, w których do bakterii dołączają drożdże (kefir, kumys, szubat), i pleśniowo-mlekowe (na przykład fińskie viili). Zgodnie z Codex jogurt wytwarza się zakwasem symbiotycznym Streptococcus thermophilus i Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus. 12
Kefir fermentuje się specjalnymi „ziarenkami kefiru” — małymi grudkami bakterii i drożdży; według FAO na Kaukazie przekazywano je z pokolenia na pokolenie jako rodzinny majątek. Kumys z mleka klaczy nazywa się w Mongolii ajrag i uważa się go za napój narodowy. Zakwaszanie jest jednym z najstarszych sposobów konserwowania mleka, zwłaszcza w gorącym klimacie. 1
Codex wyznacza dla tych produktów konkretne granice. Mleko fermentowane ma co najmniej 2,7 % białka mlecznego i mniej niż 10 % tłuszczu, a jogurt mniej niż 15 % tłuszczu. Kwasowość wynosi od 0,3 % w mleku fermentowanym do 0,7 % w kumysie w przeliczeniu na kwas mlekowy 2.
Mikroorganizmów zakwasu musi być co najmniej 10⁷ jtk na gram do końca terminu minimalnej trwałości, a drożdży w kefirze i kumysie co najmniej 10⁴. Jeśli produkt ogrzano po fermentacji, wymóg żywych mikroorganizmów nie obowiązuje. Kumys musi mieć co najmniej 0,5 % etanolu, a produkty zagęszczone, jak jogurt odcedzany, co najmniej 5,6 % białka 2.
Produkt fermentowany czy zwykłe mleko? W produkcie fermentowanym zakwas zamienił część laktozy w kwas mlekowy, więc ma mniej laktozy niż mleko, a konsystencję gęstszą i kwaśną. Fermentowany czy probiotyk? Norma Codexu wymaga tylko licznych bakterii zakwasu do końca terminu przydatności, a i tego nie wtedy, gdy po fermentacji produkt podgrzano. Kefir czy jogurt? Jogurt potrzebuje dwóch gatunków bakterii, a ziarna kefiru dodają drożdże, stąd trochę alkoholu i dwutlenku węgla. Twaróg jest pokrewny, ale cytowane limity dotyczą mleka fermentowanego, jogurtu i kefiru.
Na opakowaniu szukaj nazwy rodzaju: jogurt, kefir, maślanka, mleko zsiadłe, kumys lub napój fermentowany, a także „żywe kultury”, jeśli zakwas pozostał żywy. Sprawdź, czy produkt po fermentacji podgrzewano, bo wtedy żywe bakterie nie są gwarantowane. Wersja naturalna ma w składzie tylko mleko i zakwas. Kupisz je w chłodni supermarketu, w mleczarni i na targu.
Mleko acidofilne. Codex wyróżnia osobno mleko acidofilne, fermentowane bakterią Lactobacillus acidophilus. To jeden z kilku nazwanych typów mleka fermentowanego obok jogurtu, kefiru i kumysu, każdy z własną kulturą starterową. 2
Dlaczego to ważne dla ciebie. Jeśli zależy ci na żywych bakteriach, sprawdź, czy produktu nie ogrzewano po fermentacji 2. Te produkty mają mniej laktozy niż mleko, bo jej część zmienia się w kwas, a bakterie jogurtu częściowo ją rozkładają; dlatego wiele osób z nietolerancją znosi je lepiej 1.
Fakty
| Surowiec | Mleko, zakwas 12 |
|---|---|
| Podstawa prawna | Codex CXS 243-2003: białko ≥ 2,7 %; zakwas ≥ 10⁷ jtk/g 2 |
| Kwasowość | Od 0,3 % do 0,7 % w przeliczeniu na kwas mlekowy 2 |
| Czas trwania | Kefir z ziarnami: około 24 godzin 1 |
Jak łączy się z mlekiem
🥣 Fermentowane produkty mleczne → robi się z → 🥛 Mleko
Powiązania
- Z czego się robi
- 🥛 Mleko
- Jak się otrzymuje
- 🔄 Fermentacja mlekowa
- Co jest potrzebne
- 🧫 Kultura starterowa
- Co zawiera
- 🧪 Laktoza
- Należy do
- 🧀 Produkty mleczne
- Wino i mleko
- 🍷 Fermentacja
Najczęstsze pytania
Czym jest mleko acidofilne?
Mlekiem fermentowanym bakterią Lactobacillus acidophilus.
Czy mleko acidofilne to jogurt?
Nie, Codex uznaje je za osobny typ mleka fermentowanego.
Czym różni się kultura jogurtu od kefiru?
Jogurt ma dwie bakterie, a kefir także drożdże.
Czy kefir zawiera alkohol?
Trochę, bo jego drożdże tworzą alkohol i gaz.
Dlaczego jogurt często służy lepiej niż mleko?
Bakterie zamieniają część cukru mlecznego w kwas.
Historia
Co przeczytać dalej
- 🔄 Fermentacja mlekowa — Bakterie kwasu mlekowego zamieniają laktozę w kwas, mleko gęstnieje.
- 🧫 Kultura starterowa — Kultura bakterii mlekowych, która zakwasza mleko.
Podobne
♻️ Produkty uboczne · 🧈 Śmietanka i masło · 🥫 Konserwy mleczne · 🍦 Desery mleczne
Co obejmuje
Wszystkie (43) →
Wyniki: 43 z 43
M
P
Z
Źródła
- FAO. Milk and dairy products in human nutrition (2013)
- Codex Alimentarius. Standard for Fermented Milks (CXS 243-2003)
- 21 CFR 131.200 Yogurt
- Milchproduktqualitätsverordnung (MilchPQV), Anlage 8 Sauermilch-, Joghurt- und Kefirerzeugnisse
- Real Decreto 271/2014, de 11 de abril, Norma de Calidad para el yogur o yoghourt (BOE-A-2014-4515)
