🫒 Nabali

Nabali to stara odmiana oliwki z południowego Lewantu, uprawiana zarówno na oliwę, jak i na oliwki stołowe. W Światowym katalogu odmian Międzynarodowej Rady Oliwnej (IOC) figuruje jako Nabali Baladi z Jordanii, a na Zachodnim Brzegu rzeki Jordan uchodzi za najbardziej rozpowszechnioną odmianę miejscową.

Według przeglądu IOC z 2012 roku Nabali Baladi i Rasi'i to dwie najpopularniejsze odmiany Jordanii. Dobrze rośnie we wszystkich oliwkowych regionach kraju: zarówno w zachodnich górach, jak i na nawadnianych równinach wschodnich. Na Zachodnim Brzegu odmiana rośnie przede wszystkim na wzgórzach północy i centrum, częściowo także w Strefie Gazy. Drzewo jest silne i rozłożyste, odporne na suszę, umiarkowanie znosi zasolenie i opiera się większości częstych chorób i szkodników.

Owoce są małe lub średnie, jajowate i niesymetryczne, ważą 2–4 g. Zwarty miąższ mocno trzyma się pestki i stanowi około 82 % masy owocu. Oliwy w owocach jest 20–35 %, a kwasu oleinowego w niej – 67–71 %.

Z nazwami nie jest tu prosto. Miejscowi sadownicy rozróżniają kilka odmian – Nabali Baladi, Nabali Muhassan, Souri, Souri Rumi, Mailsi. Badanie genetyczne z 2023 roku wykazało, że drzewa, które sadownicy nazywają Nabali Baladi, Souri i Souri Rumi, należą do jednej grupy genetycznej – tej samej co odmiana Souri; Nabali Muhassan tworzy osobną grupę.

Dlaczego to ważne dla ciebie. Jeśli na etykiecie oliwy lub oliwek stoi „Nabali”, chodzi o lokalną odmianę lewantyńską o podwójnym przeznaczeniu. W różnych wsiach „Nabali” i „Souri” mogą jednak oznaczać to samo drzewo, a Nabali Muhassan to inna odmiana.