🫒 Zard

Zard to najbardziej rozpowszechniona odmiana oliwki w Iranie. Zajmuje około 44 tysięcy hektarów, a na północy kraju – w prowincjach Gilan, Zandżan i Kazwin oraz w dolinie rzeki Sefid Rud – przypada na nią 45 % sadów. Nazwa po persku oznacza „żółty”: tak odmianę nazwano od żółtawej barwy drzewa.

Zard to jedna z dziesięciu tradycyjnych odmian, na które przypada większość irańskich oliwek. Bogactwo odmian kraju skupia się w dolinach Sefid Rud, Tarom i Mandżil, 60–70 km od Morza Kaspijskiego; oliwki rosną też na południu – w Chuzestanie i Farsie.

Rolnicy cenią Zard za wysokie plony i podwójne przeznaczenie. Oliwy w owocach jest 20–25 %, a kwasu oleinowego zawiera ona około 78 %. Owoce są duże, umiarkowanie wydłużone, dojrzałe – ciemnofioletowe, a na bokach mają dwie podłużne linie, wyczuwalne jeszcze przed dojrzeniem. Pestka łatwo oddziela się od miąższu. Plony są nierówne: po obfitym roku przychodzi słabszy.

Zard nie zapyla się sama, więc obok sadzi się inne odmiany – Leccino, Bladi, Mari, Rowghani. Jest odporna na wiatr, umiarkowanie znosi chłód i suszę, ale cierpi z powodu werticiliozy. Sadzonki dobrze ukorzeniają się w szklarni z zamgławianiem.

Warto wiedzieć. Poza Iranem Zard jest rzadka i żadna chroniona nazwa UE jej nie wymienia. Najczęściej spotyka się ją jako zielone oliwki w solance albo miejscową oliwę z północy kraju. Powstają z niej też czarne oliwki: w badaniu z 2023 roku Zard z Gilanu, jak sześć innych irańskich odmian, dała czarne oliwki najwyższej kategorii sensorycznej „extra”, a jędrnością miąższu zbliżyła się do hiszpańskiej Hojiblanki.