🧑‍🤝‍🧑 Palestyńczycy

Palestyńczycy to lud arabski związany z historyczną krainą Palestyna na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego. Według szacunków Palestyńskiego Centralnego Biura Statystycznego pod koniec 2025 roku na świecie żyło około 15,5 miliona Palestyńczyków: 5,56 miliona w Państwie Palestyna, 1,86 miliona w Izraelu, a około 8,8 miliona w innych krajach.

Główną tradycją wiejską są oliwki. Według spisu rolnego z 2021 roku drzewa oliwne zajmują 85 % powierzchni sadów. Zbiór oliwek oficjalnie zaczyna się 10 października i trwa przez cały listopad; owoce zrywa się ręcznie, a do pracy wychodzi cała wielka rodzina. Około 93 % plonu idzie na oliwę, reszta — na oliwki stołowe, przetwory i mydło.

Mleko dają owce, kozy i krowy: według tego samego spisu było 771 tysięcy owiec, 240 tysięcy kóz i około 68 tysięcy sztuk bydła. Najbardziej znanym produktem mlecznym, jak w całym Lewancie, jest labneh — gęsty odcedzony jogurt. Je się go na śniadanie z oliwą, a kulki labnehu zalewa się oliwą, żeby dłużej się przechowywały.

Z oliwą wiąże się też rzemiosło. Tradycja mydła z Nablusu od 2024 roku znajduje się na Liście reprezentatywnej niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO: mydło warzy się po zbiorze oliwek, odciska na nim rodzinny znak i leżakuje przez rok, a potem daje w prezencie na wesela i urodziny. Rzemiosło przekazuje się w rodzinach, tłoczniach i warsztatach. Codzienny stół tymczasem się zmienia: od lat 90. w Lewancie wyraźnie przybyło żywności kupowanej i przetworzonej.

Dlaczego to ważne dla ciebie. Mydło z Nablusu z listy UNESCO to mydło z zaledwie trzech składników: oliwy, wody i ługu. Jeśli „mydło oliwkowe” zawiera dużo innych tłuszczów, to już nie tradycyjna receptura, więc warto czytać skład na opakowaniu.