🍷 Retsina

Retsina to greckie wino białe lub różowe, do którego moszczu dodaje się żywicę sosny alepskiej (Pinus halepensis). Żywica nadaje mu sosnowy aromat i żywiczny smak. Prawo greckie nazywa je winem żywicznym i reguluje dekretem prezydenckim 514/1979 o produkcji, kontroli i ochronie win żywicznych.

Unijne zasady winiarskie dopuszczają żywicę sosny alepskiej tylko dla retsiny i tylko na terytorium Grecji. Moszcz musi pochodzić z odmian, obszarów produkcji i obszarów winifikacji określonych w przepisach greckich obowiązujących 31 grudnia 1980 roku. Można dodać najwyżej 1 000 gramów żywicy na hektolitr, przed fermentacją lub w jej trakcie, dopóki rzeczywista zawartość alkoholu nie przekracza jednej trzeciej całkowitej potencjalnej. Jeśli Grecja chce zmienić swoje zasady dotyczące odmian i obszarów retsiny, musi z wyprzedzeniem powiadomić Komisję Europejską.

Unijny rejestr eAmbrosia obejmuje 15 retsin z chronionym oznaczeniem geograficznym (ChOG). Dziewięć leży w Attyce: Attiki, Mesogia, Markopoulo, Koropi (Kropia), Paiania (Liopesi), Pallini, Pikermi, Spata i Megara. Dwie leżą w Beocji (Viotia i Teby), a cztery na Eubei (Evia, Chalkida, Karystos i Gialtra). Retsina z Attyki jest chroniona w UE od 2004 roku. Te wina mogą nosić grecki termin tradycyjny «onomasia kata paradosi» (nazwa tradycyjna), który rejestr UE zastrzega dla win wytwarzanych wyłącznie w Grecji, a w przypadku retsiny — z moszczu potraktowanego żywicą sosny alepskiej.

Przykład zasad daje dokumentacja techniczna ChOG Retsina z Attyki. Wino jest wytrawne białe lub wytrawne różowe z odmian savatiano i roditis, ma 10,0–13,5 % obj. alkoholu, najwyżej 4 g/l cukru i co najmniej 4,5 g/l kwasowości ogólnej. Żywicę, do 1 kg na 100 litrów moszczu, dodaje się przed fermentacją lub dopóki nie przefermentowała więcej niż jedna trzecia cukru. Wydajność ograniczono do 12 000 kg winogron, czyli 90 hl wina z hektara, a obszar obejmuje całą Attykę. Zabronione jest nadawanie winu żywicznego charakteru innym aromatyzowaniem oraz mieszanie wina żywicznego z innymi rodzajami wina.

Ta sama dokumentacja wymienia tradycyjne określenia na etykiecie: kokineli, młoda lub świeża retsina (Retsina neuve), która musi zawierać około 1 g/l dwutlenku węgla, oraz retsina z beczki (Retsina en fûts).

Dokumentacja łączy retsinę także ze starożytnością. Przytacza badania Martlew pozostałości w naczyniach z Krety i Grecji kontynentalnej, według których Minojczycy robili wino z żywicą już około 1700 roku p.n.e., oraz analizy glinianych naczyń z Myrtos na południu Krety z lat 2700–2200 p.n.e., w których przechowywano wino z żywicą. Najpierw żywica uszczelniała amfory i chroniła wino przed zepsuciem; później zaczęto ją dodawać do moszczu dla aromatu i trwałości. W 1914 roku w Markopoulo założono spółdzielnię MARKO, która według dokumentacji zaopatrywała w retsinę całą kotlinę Attyki.

Dlaczego to ważne dla ciebie. Słowo retsina na greckiej etykiecie oznacza, że żywicę dodano według tych zasad; nazwa miejsca po nim wskazuje jedno z 15 ChOG. Podawaj ją schłodzoną. WHO przypomina: nie ma bezpiecznego poziomu alkoholu.