🍇 Xynisteri

Xynisteri to biały szczep z Cypru, który katalog VIVC podaje jako winny i deserowy. Najbardziej znane wino z niego to Commandaria — słodkie wino z podsuszonych na słońcu winogron. Według dokumentacji technicznej apelacji powstaje ono tylko z dwóch szczepów: xynisteri i czerwonego mavro.

Wśród 23 synonimów w VIVC są Aspro Kyprou, czyli „cypryjski biały”, Local white i Lefko Kyprou. Rodzice xynisteri są nieznani. Za to pochodzi od niego kilka nowych szczepów i podkładek uzyskanych przez krzyżowanie, m.in. cypryjski Akitsis.

Commandarię wytwarza się w 14 wsiach na północ od Limassolu, na południowych stokach Troodos. Według Cypryjskiej Komisji Narodowej UNESCO winnice leżą tu na wysokości 400–900 m i nie są nawadniane: winorośl żyje wyłącznie z deszczu. Po zbiorze winogrona przez kilka dni podsusza się na słońcu — źródła historyczne mówią o 8 do 15 dniach. Słodkie wino zgodnie z prawem dojrzewa w dębie co najmniej dwa lata.

W 2021 roku tradycję Commandarii wpisano na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego Cypru. A w 2008 roku we wsiach regionu po raz pierwszy wytworzono wino z podsuszonych winogron bez dodatku spirytusu.

Dlaczego to ważne dla ciebie. Słowo Commandaria na butelce oznacza wino z xynisteri, mavro lub obu szczepów z tych 14 wsi. Wytrawne białe wina z xynisteri podaje się, jak większość białych, w 4–10 °C. Nazwa szczepu na etykiecie wina z UE oznacza co najmniej 85 % tych winogron.